<p class="ql-block"> 序 言</p><p class="ql-block">禮泉是省級(jí)全域旅游示范縣,境內(nèi)文物古跡,自然景觀星羅棋布。由縣文聯(lián)主席盧創(chuàng)業(yè)先生發(fā)起,有文人雅士兆鸞志儉等諸君,輯出十處景觀,名之曰“禮泉十景“,不才野蒿,感君等之才情,以現(xiàn)代組詩形式斗膽呈現(xiàn),為宣傳我大美醴泉略表寸情,心心念念,愿我醴泉山河更錦繡 風(fēng)光永旖旎。 </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">之一: 昭陵雄秀</p><p class="ql-block">禮泉中部有九嵕山,乃渭河平原北部北山山系主峰,孤峰絕峙,虎踞龍盤,南顧北望,氣勢壯觀。唐太宗李世民卜以為昭陵,又陪葬者二百余人,遂成世界第一大陵園。建有昭陵博物館和陵山文管所,為國家AAAA景區(qū),游客如織,歷代題詠不絕,已為禮泉之象征。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">昭陵秀偉群岑小,豪氣入天凌九重。</p><p class="ql-block">六駿嘶風(fēng)千古事,嵐浮翠涌掩塵封。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">一座山的偉秀 因?yàn)橐粋€(gè)帝王 </p><p class="ql-block">而從此注入魂靈 這一定是 </p><p class="ql-block">天設(shè)地造的豪壯 悠悠歲月的蒼茫</p><p class="ql-block">如此 山以及 他山下的土地 </p><p class="ql-block">便有了 無法言說的圣潔和神秘 </p><p class="ql-block">風(fēng) 仿佛當(dāng)年 六駿的嘶鳴 刺破天空 </p><p class="ql-block">搖蕩 千古塵煙 與這當(dāng)下的 嵐浮翠涌</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">也許 一個(gè)夢 就這樣 在頃刻間 霍然升騰</p><p class="ql-block">千年積淀 景隨心影 一個(gè)世界盡皆耳目一新</p><p class="ql-block">似 陳年老酒的淋烈與醇香 印入空蒙的記憶</p><p class="ql-block">孤峰絕峙 虎踞龍盤 南顧北望 氣勢如虹</p><p class="ql-block">是歌 是泣 是醒 是醉 心底的意念 </p><p class="ql-block">邈邈地融入 那凌天九重的白云藍(lán)天 </p><p class="ql-block">靜觀那 千年神鷹的 沖起 飛升 與盤旋</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之二: 泥河蘆雪</p><p class="ql-block">禮泉縣城之北郊有河曰泥河,水不徑流,溝可阻人,古以為西北護(hù)城之險(xiǎn)。雖有志公泉、鄭公泉之名,其水苦澀而不可飲。泉枯城廢,遂雜草叢生,污穢不堪。今辟以為泥河公園,治水修污,架橋營湖,造亭鋪路,種草植樹,為民眾休閑之所,其蘆花隨風(fēng)搖曳,蔚為可觀。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">泥河自古繞城沿,昔日誰憐污水邊。</p><p class="ql-block">滿目荒涼今不見,蘆花似雪入清漣。</p><p class="ql-block"> —— 題記</p><p class="ql-block">好一個(gè)蘆花似雪 這難免讓人聯(lián)翩浮想</p><p class="ql-block">恍惚詩意里的 蒹葭蒼蒼 又如白露為霜</p><p class="ql-block">時(shí)節(jié)的 在水一方 一眼輕盈飄渺的幻夢</p><p class="ql-block">如果有佳麗 那一定是一道 絕美的風(fēng)光</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">身臨其境 似乎已沒有人記得 昔年的蒼涼</p><p class="ql-block">那是一場舊夢的愁殤 水土成泥 曾是多么地</p><p class="ql-block">艱澀與難腸 荒草掩沒下的二泉 又是何等地</p><p class="ql-block">嚶嚶而泣 也滋生了多少 望而生畏的濁戾之氣</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乾坤輪轉(zhuǎn) 雄雞一唱 昔日舊貌換新顏</p><p class="ql-block">湖色如鏡 漣漪似夢 亭閣翠巍 曲徑通幽</p><p class="ql-block">朝迎清風(fēng)精神爽 暮送夕陽泛小唱</p><p class="ql-block">莫道不銷魂 白云深處 且看人間樂逍遙</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block"> 之三: 明湖晚照</p><p class="ql-block">禮泉城北十里,有河曰泔河,于小河匯入口之東筑壩修庫,得萬畝水面,乃有禮泉湖、甜水湖之名。立壩面可觀唐昭陵、建陵、乾陵雄姿,見夕陽照湖,舟掠湖面之景,為民眾納涼休閑之妙景。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">明湖似鑒落霞暉,兩岸蒼蒼輔翠微。</p><p class="ql-block">水上煙嵐和暮起,悠然遠(yuǎn)籟送舟歸。</p><p class="ql-block"> —— 題記</p><p class="ql-block">有水的地方 就有靈性 那應(yīng)該是一方 </p><p class="ql-block">得天獨(dú)厚的造化 城北十里 悠遠(yuǎn)的存在</p><p class="ql-block">泔者酸澀 如陳年舊事里 惆悵的眼淚</p><p class="ql-block">自古有言 有水不行舟 那是昔年的悲惘</p><p class="ql-block">淚盡了 夢也碎了 殘陽如血 何曾忘卻</p><p class="ql-block">喇叭幽咽 風(fēng)煙四起 民不聊生的蒼蒼</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唯有紅旗一展 改天換地的號(hào)角 才會(huì)吹響 </p><p class="ql-block">多少日日夜夜 多少起早貪黑 似聽那 曠遠(yuǎn)的</p><p class="ql-block">人歡馬叫 抬石而夯的號(hào)子 一場莊嚴(yán)的夢</p><p class="ql-block">就這樣飛起 也讓天空的星月多了幾分驚奇 </p><p class="ql-block">血和汗換來了 前所未有的神奇 如夢似幻的</p><p class="ql-block">落霞余暉 詩意斑斕的蒼蒼翠微 </p><p class="ql-block">以及 煙嵐暮起時(shí)的 晚唱舟歸</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block"> 之四: 庫海煙波</p><p class="ql-block">禮泉縣境之東北,以涇河于淳化相望,夾岸群峰林立,河道狹窄,水流湍急,奔瀉而下。遂于東莊筑高壩以為東莊水庫,經(jīng)年可成。屆時(shí)湖面可及彬縣,為亞洲第一高壩,堪為渭北臨水旅游勝地。水庫正在修建之中,然民眾期盼之心已躍躍矣。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">高峽平湖萬頃波,煙嵐聚散接天河。</p><p class="ql-block">漣漪泛起歸舟晚,碧影相融一曲歌。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">藍(lán)圖里的萬頃高峽平湖 即將實(shí)現(xiàn)</p><p class="ql-block">五十萬兒女翹首相盼 這是一個(gè)時(shí)代的</p><p class="ql-block">壯美 情闌珊 夢闌珊 接天煙嵐常聚散</p><p class="ql-block">碧影相融一曲歌 漣漪泛起歸舟晚 醉我醴泉</p><p class="ql-block">此刻 只想起慨當(dāng)而慷的豪壯 想一杯如杜康</p><p class="ql-block">一樣醇香的美酒 那種情出闌珊 那種淋漓酣暢</p><p class="ql-block"> 那堪只爭朝夕的悠悠歲月 那堪 暮去朝來的隱隱青山</p><p class="ql-block">如是 千萬年的 風(fēng)霜雨雪與尋尋覓覓 都成釋然</p><p class="ql-block">醉我醴泉 碧影相融一曲歌 漣漪泛起歸舟晚</p><p class="ql-block">接天煙嵐常聚散 情也闌珊 夢亦闌珊 醉我醴泉</p><p class="ql-block">這是一個(gè)時(shí)代的壯美 五十萬兒女的翹首以盼</p><p class="ql-block">高峽平湖萬頃波 壯美醴泉 一朝盛事越千年</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之五: 雄閣俯野</p><p class="ql-block">禮泉東莊大道與旱腰帶旅游路之交叉路口,有一井欄型高大建筑,民眾謂之曰頂天閣。下有四柱,昂然向上,其上筑有雙層回護(hù)看梁,探向四野,雄偉異常。其上滿刻今賢所書古人題詠禮泉昭陵之詩句,路人每臨其旁,輒駐足流連,誠禮泉地標(biāo)性景觀也。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">擎天奇閣攬長云,偉峙雄姿泣鬼神。</p><p class="ql-block">盤穩(wěn)豈無凌漢志,超拔更有越凡魂。</p><p class="ql-block">身披曉色晴川遠(yuǎn),懷抱殘霞晚樹深。</p><p class="ql-block">獨(dú)聳空濛將萬古,丘山拱衛(wèi)傲乾坤。</p><p class="ql-block"> —— 題記</p><p class="ql-block">當(dāng)古老的頂天寺 被美其名曰 </p><p class="ql-block">開發(fā)的利刃 斬?cái)囝^顱的時(shí)候</p><p class="ql-block">一處擎天奇閣 就巍然于 康莊大道的</p><p class="ql-block">交叉口 功過成敗 意在千秋 從此 </p><p class="ql-block">寂寂長云為之舞 邈邈鬼神為之哭</p><p class="ql-block">嘆我兒女凌霄志 超凡膽識(shí)顯英雄</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">曾種情于 曉色晴川的 遠(yuǎn)山空濛</p><p class="ql-block">也留戀那 殘霞里晚樹搖曳的情景</p><p class="ql-block">而奔走天涯的夢 卻悠然地突兀了眼睛 </p><p class="ql-block">誰來撫摸這淚花的潮濕 誰來知曉</p><p class="ql-block">這心海的浩蕩 又有誰來弄懂 似乎</p><p class="ql-block">連自己的身軀 在一夜之間 也成雄閣</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">我是雄閣 雄閣是我 我是時(shí)代的寵兒</p><p class="ql-block">以此 包括茫茫四野里 每一粒土 每一棵樹 </p><p class="ql-block">每一根草 每一朵花 每一縷清風(fēng) 每一個(gè)石頭 </p><p class="ql-block">都將成為一個(gè)時(shí)代的精靈 依托堅(jiān)挺的山 </p><p class="ql-block">纏繞柔軟的水 在情意綿綿的 愛河里</p><p class="ql-block">升騰一個(gè) 生生不息 前所未有的 大夢</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之六:袁家曲巷</p><p class="ql-block">全國先進(jìn)典型,煙霞鎮(zhèn)之袁家村,2006年轉(zhuǎn)型發(fā)展旅游業(yè),以關(guān)中印象體驗(yàn)地起步,由民俗體驗(yàn)而游樂休閑,進(jìn)而拉長產(chǎn)業(yè)鏈,農(nóng)副產(chǎn)品加工、旅游模式推廣異軍突起,遂呈袁家村現(xiàn)象,雖多被模仿,卻從未被超越。 </p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">九嵏山下有佳村,曲巷參差市若林。</p><p class="ql-block">黛瓦青磚濃雅意,虬槐古柳溢清神。</p><p class="ql-block">石渠流水門庭過,木匾題額字體分。</p><p class="ql-block">升火巧爐烹小饌,杏簾飄曳酒盈樽。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">一個(gè)村莊 把一種信念 植入自己的沃土</p><p class="ql-block">然后 得時(shí) 得風(fēng) 得雨 若干年 便生長出</p><p class="ql-block">別樣的景致 這是自古以來的天然之道</p><p class="ql-block">驚詫于 一字之 曲 似乎 已弄不明白 </p><p class="ql-block">到底 是名 還是形 曲 是什么 什么是 曲</p><p class="ql-block">當(dāng)那真實(shí)的曲 印入腦際 也似乎一切釋然</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">那一夜 夢見了曲 仿佛悠然而來的天賴之音</p><p class="ql-block">似乎又夢見 更像 一位煙火女子的 柔腸婉轉(zhuǎn)</p><p class="ql-block">那種穿梭的姿態(tài) 分明卻是 腳下那蜿蜒的小徑</p><p class="ql-block">出入 錯(cuò)落有致的青磚黛瓦 蕩漾 虬槐古柳的</p><p class="ql-block">迷離 當(dāng)那一爐正在烹饌的火苗 燒得正旺時(shí)</p><p class="ql-block">又分明 聞到 杏簾飄曳深處 一縷幽幽的酒香 </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天南地北 你來了 他走了 似乎更帶走一個(gè)謎</p><p class="ql-block">沒有人 真正懂得 這一字之曲里 隱含的意義</p><p class="ql-block">也許 是緣于九嵕之巔 大唐盛世的浩然之氣 </p><p class="ql-block">或者 更是一方水土養(yǎng)一方人 種下信念的尋覓</p><p class="ql-block">莫道曲水流觴 更莫道木匾題額 忽然想起</p><p class="ql-block">千年之前 那些詩人筆下的 將進(jìn)酒和賣炭翁</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block"> 之七:建陵石韻</p><p class="ql-block">唐肅宗李亨之建陵,于九嵕山西北方之武將山,南麓神道道石刻眾多,華表、翼馬、鴕鳥、仗馬、翁仲計(jì)十七對(duì),另有石獅四對(duì)分列于陵園城垣四門之外,乃唐代帝陵石刻保存最完整、雕刻最細(xì)膩、數(shù)量最多之帝陵。 </p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">鬼斧神工嘆絕倫,建陵石刻韻唯尊。</p><p class="ql-block">苔痕剝?nèi)ブ嬷B,更顯精華屬國魂。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">讓無數(shù)尊石頭 銘刻歷史的記憶 這是千年</p><p class="ql-block">大唐 留給武將山的 迷離 忽然想起 一句</p><p class="ql-block">箴言 歲月風(fēng)雨已無聲 唯有石頭能言說 </p><p class="ql-block">撫摸 那歷經(jīng)千年風(fēng)雨的斑駁 似乎 傾聽到 </p><p class="ql-block">那遙遠(yuǎn)的亭臺(tái)樓閣里 悠然飄起的 管弦絲竹之聲</p><p class="ql-block">抬望眼 也似乎望見 烽火連天處 金戈鐵馬的奔騰</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">如果心有靈犀 一定會(huì)來一次 經(jīng)年的穿越</p><p class="ql-block">仿佛幻化成那個(gè) 把一尊石頭雕刻成情韻的</p><p class="ql-block">無名者 那一定也是蒼天神靈的驅(qū)使 那手中的</p><p class="ql-block">刀斧更有十二分的韻致 滲透著 如血的殘陽</p><p class="ql-block">就這樣 昔年的 華表 翼馬 雄獅 鴕鳥 與翁仲 </p><p class="ql-block">定格了一個(gè)盛世的旖旎 似傾訴 似舞動(dòng) 似歌唱</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之八:慈塔顯孝</p><p class="ql-block">禮泉烽火鎮(zhèn)薄太后村有塔名曰香積寺塔,又名望母塔、薄太后塔,為樓閣式磚塔,方形七層,造型雄偉,秀麗別致。傳漢文帝登基,薄太后為誡后黨擅權(quán),避居此地,教民紡織。文帝常來問省,并親嘗藥湯,為太后治病,后建塔以解望母思親之情。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">一塔玲瓏入漢云,俯身四顧攬千村。</p><p class="ql-block">明君自感慈恩重,昭示中華億萬人。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">一位賢德的太后 一位難得的明君</p><p class="ql-block">那個(gè)傳為佳話的故事 早已耳濡目染</p><p class="ql-block">如此 也讓一座塔 成為一種崇高的象征</p><p class="ql-block">此情依依那堪論 四野千村得昭惠</p><p class="ql-block">有道百善孝為先 從此眾生感慈恩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">遙看浮生蒼茫 漫過歷史煙云 </p><p class="ql-block">竟有多少午逆 多少傷痕 幾人賢德 幾人癡意 </p><p class="ql-block">也許 是那座塔 過于的陳舊 即使掏空了身軀</p><p class="ql-block">也裝不下千萬顆 朝三暮四的心 紅塵滾滾</p><p class="ql-block">可嘆 世事沉重 淹沒了此心是吾心</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之九:煙霞留毓</p><p class="ql-block">禮泉煙霞鎮(zhèn)舊有煙霞洞,約在今山底村、張家山村一帶,東漢經(jīng)學(xué)家鄭玄辭官在此注經(jīng)著書,清民時(shí)期劉古愚在此開辦學(xué)堂。惜煙霞洞已無可考,洞外古泉早已杳然。近傳煙霞古泉重新噴涌,民眾爭先觀睹,景色奇新。</p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">煙霞洞溢清華韻,自有良師毓俊才。</p><p class="ql-block">舊跡幽幽猶在眼,卿云散去彩云來。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">時(shí)盛民才更富庶 景從心來意中生</p><p class="ql-block">可喜可賀煙霞洞 重現(xiàn)昔年悠悠情 </p><p class="ql-block">莫道何日彩云歸 山高水長猶溢清</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">難怪先賢有雅風(fēng) 潛心著說此山中</p><p class="ql-block">朝迎煙霞享清幽 暮聽淺淺流水聲</p><p class="ql-block">因有良師才俊聚 草堂煙云千古夢</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">更喜今朝有新景 不止清泉叮咚聲</p><p class="ql-block">春來杏花展嬌姿 三月桃花舞倩影</p><p class="ql-block">仙從云端飄然至 不戀天上逍遙宮</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">之十:涇輔乾坤</p><p class="ql-block">涇河自永壽入禮泉,蜿蜒曲折,一路向東南徐行,刻經(jīng)絡(luò)于黃土臺(tái)原之上,探基石于河床之側(cè),現(xiàn)乾坤八卦型地貌三處(紅石巖、莊頭河、西馬莊),以南坊鎮(zhèn)莊頭河村之乾坤灣最為形象,探險(xiǎn)拍照者絡(luò)繹不絕。 </p><p class="ql-block">邑人高兆鸞有詩贊曰:</p><p class="ql-block">涇流萬古下千村,幾處奇觀氣勢渾。</p><p class="ql-block">造化何時(shí)驚世嘆,濤聲動(dòng)遠(yuǎn)震乾坤。</p><p class="ql-block"> ——題記</p><p class="ql-block">天地茫茫 何日靜觀過 涇河的逶迤</p><p class="ql-block">一汪來自天外的流脈 蜿蜒 曲折 造化乾坤</p><p class="ql-block">更何時(shí) 傾聽過 涇河的濤聲 如天賴之玄音</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">日月長 星月在 霞光荏苒 千村空蒙 朝朝歲</p><p class="ql-block">攬風(fēng)雪 望晴川 韶華易逝 萬千癡心 天天醉</p><p class="ql-block">有道 夢里尋她千百 卻是咫尺天涯 一片相思恨</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">誰言我心是她心 點(diǎn)點(diǎn)滴滴淚 悠悠長河水</p><p class="ql-block">待到千里雷聲起 恢宏氣勢 胸中自有大乾坤</p><p class="ql-block">情結(jié)良緣天地廣 百花競放 更知此心有我心</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block">【作者簡介】</p><p class="ql-block">野 蒿</p><p class="ql-block">原名趙創(chuàng)立,60后,中國詩歌學(xué)會(huì)會(huì)員、中國少陵詩詞文學(xué)社咸陽分社副社長、陜西省、咸陽市、作家協(xié)會(huì)協(xié)會(huì)員、評(píng)論家協(xié)會(huì)會(huì)員、詩歌學(xué)會(huì)常務(wù)理事、副秘書長,九葉楓詩社成員,禮泉縣作家協(xié)會(huì)副主席,禮泉花海詩社副社長。先后曾任《陜西文化人》《古都文翠》編輯,江山文學(xué)網(wǎng)社團(tuán)詩歌主編,曾在《星星》《中國詩》《詩歌報(bào)》《陜西詩歌》《桃園詩刊》《長慶文學(xué)》《陜西政協(xié)》《咸陽日?qǐng)?bào)》《秦都》江山文學(xué)網(wǎng) 西部文學(xué)網(wǎng)等發(fā)表小說 詩歌 散文 報(bào)告文學(xué) 文學(xué)評(píng)論等數(shù)百萬字,并多次獲獎(jiǎng)。2019年榮獲中國網(wǎng)絡(luò)詩歌學(xué)會(huì)優(yōu)秀詩人獎(jiǎng),2020年榮獲咸陽優(yōu)秀作家及“咸陽六駿”榮譽(yù)稱號(hào),出版詩集《七弦琴》</p>