藏海生 <p class="ql-block ql-indent-1">秀山之山脈發(fā)自點(diǎn)蒼山,而點(diǎn)蒼山又為昆侖之緒,故秀山當(dāng)作昆侖之緒脈。在近兩千年的歷史長河中,廣開梵場(chǎng),構(gòu)筑園林,引來歷代名人賢士,文人墨客登臨懷古,詠嘆宇宙人生,抒發(fā)至真情懷。詩文妙句,或散落于茂林修竹間縹縹緲緲,或落墨于石上木上成為匾聯(lián),跨越千年的感懷,用最直觀的方式成就秀山的“匾山聯(lián)?!?,蔚為大觀。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山就像一本古書,一葉一塵,一石一階,都在千秋歲月里循環(huán)往復(fù),它們見過漢代的莊蹻開山辟土,見過唐代的段思平興建寺院,也見過宋代、元代、明清乃至現(xiàn)在的文人墨客,登臨吟詠,感懷萬千,它就像一座幻化而出的寶山,小巧精致,讓人不敢碰觸,卻又堅(jiān)韌真實(shí),歷盡風(fēng)雨浩劫仍鮮活可愛;秀山又像一本很新很新的書,過往的所有只是新的開始,“匾山聯(lián)海”、“滇中名山”只是它曾經(jīng)的名號(hào),它就像一個(gè)剛剛成長起來的青年,欣喜地等待著這個(gè)時(shí)代懂它的眾生來親近它,了解它,成就它。這是一座極具生命力的山,自然與人文在這里交融,清晨與黃昏于此處同在,每一次走近,都滿懷歡喜,這里是真正的清涼世界。</p><p class="ql-block ql-indent-1">筆者與通海相識(shí)近三十年,登臨秀山數(shù)百次,昔日只把此城當(dāng)作家鄉(xiāng),此山當(dāng)作兒時(shí)朋友,近日再返通海古城,是用新的視角重新認(rèn)識(shí)它,它已尋回自己真正的身份:國家級(jí)歷史文化名城。而秀山,也逐漸恢復(fù)它的本來樣貌:清涼世界,實(shí)為真實(shí)不虛的寶藏。</p><p class="ql-block ql-indent-1">下文圖片均為筆者實(shí)地拍攝整修所得,力求保存珍貴影像;文字均摘錄于2003年通??h委宣傳部編撰的《匾山聯(lián)?!芬粫?。圖文對(duì)照,以饗讀者,以資存念。</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align:right;">藏海生</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align:right;">2021年3月22日于通海御城</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;">禮樂名邦(清)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 18px;">作者朱陽,字桐野,號(hào)箐溪,福建漳平人。清乾隆二十七年(公元1763年)分發(fā)云南通??h任知縣,在通海歷兩任。朱縣令上任三月無庭訟,通海的太平社會(huì),百姓的安居樂業(yè),使對(duì)“禮樂”文化理解至深的朱陽遂然用筆寫下了“禮樂名邦”的大字。后縣里的官紳士民出資將朱題書之字刻成石碑(匾),將之鑲嵌在縣城南門城墻上,以此來振啟鄉(xiāng)風(fēng)。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">秀甲南滇(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">秀山公園(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者楊云谷,名文龍,大理州鳳儀人。1936年任云南路政務(wù)視察員到通海,應(yīng)通??h長邵潤之請(qǐng),題書“秀山公園”匾額,懸掛至今。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">楚圖南題“秀山”字</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">秀山仰亭前遠(yuǎn)眺通海古城</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">三元宮,即土主廟</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">?町王廟(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">清乾隆年間縣令江宏道題,縣人鐘岳代書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">?町王廟座落在秀山之麓的西側(cè)。戰(zhàn)國后期,楚國頃襄王時(shí)(公元前298~前263年)派將軍莊蹻率軍到達(dá)云南滇池地區(qū),后秦國攻楚,阻斷莊蹻回楚道路,莊蹻便統(tǒng)領(lǐng)部屬留在滇池地區(qū)開滇國。莊蹻死后,西漢元封二年(公元前109年),漢王朝征服滇國,莊蹻的裔孫毋波仍以侯鎮(zhèn)?町(今通海一帶),漢昭帝初年,原滇國諸侯反叛漢王朝,企圖從漢王朝分裂出去。元封五年,為了維護(hù)漢王朝統(tǒng)一,毋波率兵平息叛亂,漢帝喜,封毋波為王,賜蟒玉金印,令主?町,后歿,遂為秀山之神。后人為紀(jì)念他的功績,建?町王廟以供奉,尊為土主,故也叫土主廟。廟內(nèi)現(xiàn)供奉莊蹻、毋波、以及大理開國國王段思平像。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">普濟(jì)寺,在三元宮上側(cè)</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">海天春曉(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">匾文為清乾隆十八年(公元1753年)探花王文治所書。王文治,字禹卿,號(hào)夢(mèng)樓,江蘇省丹徒(今鎮(zhèn)江)人,熱愛書法,有“淡墨探花”之稱。此匾是他出任云南省臨安(今建水)知府時(shí),縣令朱陽與他在翰林院相識(shí),故為通海寫“海天春曉”。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">普濟(jì)寺外景</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">登瀛橋</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">登瀛橋(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者趙更白是通海縣人,清代咸豐年間貢生,未出仕為官,為地方飽學(xué)之士。</p><p class="ql-block ql-indent-1">登瀛橋位于秀山腰部,此橋?qū)⑸闲闵街贩譃闁|西兩條。橋?yàn)槊鞔êEe人、萬歷間南京戶部司務(wù)陳其力出資修建。民間程登瀛橋?yàn)樯蓸?,將秀山比作瀛洲仙境,認(rèn)為過了橋就可以進(jìn)入仙境,羽化而升仙,故名登瀛橋。橋上有兩聯(lián),一為清咸豐年間沈昭題、王宗明書:</p><p class="ql-block ql-indent-1">有景有情君休忙坐坐又走;好山好水我只想看看再來。</p><p class="ql-block ql-indent-1">西橋頭原有一聯(lián):</p><p class="ql-block ql-indent-1">欲上高峰到此地何妨小憩;回看下界登斯樓竟已升仙。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">水天一色(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾為闞禎兆題書。闞是清代云南省著名書法家,字東白、號(hào)大漁,通海縣城祁家巷人。生于明崇禎十四年(公元1641年),卒于清康熙四十八年(公元1709年)。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">朱德委員長訪通??h題詩碑(現(xiàn)代)</p><p class="ql-block ql-indent-1">詩文:</p><p class="ql-block ql-indent-1">夏日訪通海,通海一長湖。</p><p class="ql-block ql-indent-1">四圍青山繞,流水洞中輸。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山雄城后,林茂似玉壺。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此地文物盛,花樁百樣殊。</p><p class="ql-block ql-indent-1">幽人養(yǎng)蘭芷,留有數(shù)千株。</p><p class="ql-block ql-indent-1">手工藝術(shù)巧,百貨暢無虞。</p><p class="ql-block ql-indent-1">朱德委員長作詩,趙樸初書寫。</p><p class="ql-block ql-indent-1">朱德委員長,字玉階,生于公元1886年,卒于1976年,四川省儀隴人。公元1909年考入云南省陸軍講武學(xué)堂,學(xué)習(xí)時(shí)間曾與通海的范石生相識(shí),民國6年曾到通海秀山海云樓住過,對(duì)通海印象深刻。1962年,77歲高齡的朱德委員長到通海視察,到文化館欣賞劍蘭,由于年齡太大,未能重登秀山,心中甚為遺憾。回京途中,委員長在筆記本上寫下此詩,實(shí)為不朽之作。</p><p class="ql-block ql-indent-1"> </p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">挹秀亭(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者李世林,字執(zhí)圃,通??h城人。清道光二年(公元1822年)壬午科進(jìn)士,曾任山西省太谷縣令。李善詩詞,書法學(xué)王羲之,王獻(xiàn)之,兼董玄宰意。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1">挹秀亭建于清代,無樓,東西設(shè)坐欄,北開門,南塑濟(jì)公像。佇立亭中,可北眺杞麓湖,低瞰縣城,山水城融為一體,故名“挹秀”。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">普光寺(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者周肇孔,通海縣人,明代崇禎十二年舉人,書法學(xué)王羲之、趙孟頫,深得其風(fēng)韻。</p><p class="ql-block ql-indent-1">普光寺在秀山腰部,層林掩映之中,始建于云南地方政權(quán)大理國道隆十一年,即南宋淳祐九年(公元1249年)。元初,僧人李畔富到此住持,用禪杖戳通石穴泄洪,又撒豆為石蓄水,方有通海良田萬頃的景象。畔富在秀山拂衲而逝,縣人在秀山為他建祠塑像,以示景仰。后寺院遭兵亂破壞,畔富弟子鐵牛重建寺院,夜夢(mèng)五彩祥光籠罩寺院,醒后取名“普光寺”,秀山亦稱普光山。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">靜致可風(fēng)(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛,為清康熙年間云南按察使。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">靜致可風(fēng)匾懸掛之外景</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">放大光明(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者孔憲清,字竹雅,清末宣統(tǒng)年間被舉為“孝廉方正”,授“承德郎”。孔博覽醫(yī)藉,自勉“不為良相,愿為良醫(yī)。”與友人在通??h城開設(shè)“同濟(jì)堂”藥鋪。常說:“治病乃濟(jì)人利世,欲治病治人,必先樹立醫(yī)德。人之生病必有痛苦,若乘人之危而見利忘義,君子之所恥也?!币蚨锌咨迫酥u(yù)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">孔的書法有懸掛于涌金寺大雄殿前的“螺峰春曉”,有懸掛于鳳儀亭柱上的“瑤臺(tái)百尺曾棲鳳;老樹千章欲化龍”。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">是觀堂(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾是清代云南省著名書法家涂晫題書。涂晫字煦庵,石屏縣人。其父其子都為書法名人。書法勁逸奔放,草書多飛白,有“丈尺飛白書,煦庵父?jìng)髯印敝Q。</p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">惠我無疆(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">是觀堂(清)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">是觀堂外景</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">山凈且無塵一點(diǎn)</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">湖平惟有鷺雙飛</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;">(現(xiàn)代)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許秋山,通??h城人,生于1914年,卒于1992年。自幼喜讀諸子百家,尤愛唐詩、宋詞,喜收藏古書畫,對(duì)云南各地風(fēng)土人情了解甚深。在“文革”中曾經(jīng)冒生命危險(xiǎn)保護(hù)秀山匾聯(lián)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">畔公影堂為紀(jì)念神僧畔富所建,清代楊仲瓊曾有詩說:</p><p class="ql-block">滔滔洪水一方愁,卓錫穿通入海流。</p><p class="ql-block">在昔若無僧畔富,至今那得秀山幽。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">一豫一游隨處皆洞天福地</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">半邱半壑拈來即煙景文章</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">此聯(lián)為通海縣人許文弘題。今江川縣人李建邦補(bǔ)書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">普光寺正殿是典型元代建筑,“粗梁細(xì)柱”。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">玄真天上(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者王惠,通??h城人。生于1912年,卒于1987年。</p><p class="ql-block ql-indent-1">石牌坊東西兩側(cè)門額上有“瓊臺(tái)”、“寶苑”匾,正門有錢建鼎撰聯(lián):</p><p class="ql-block">玉階仙仗排云去,金鼎香煙捧日來。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">玄真天上懸掛之外景</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">都雷府,內(nèi)塑道教護(hù)法神“王靈官”</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清凈第一(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">石牌坊左右兩門南面橫額還刻“莊嚴(yán)”、“妙樂”匾。原書法毀于地震,今日書法為邑人戴逢裕補(bǔ)書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">明朝時(shí)通海人陳其力為官歸鄉(xiāng)后,在秀山建玉皇閣等道教宮殿,為通??h道教創(chuàng)始人。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">玉皇閣(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者趙銘傅,通??h城人,明崇禎舉人,官至河南南陽知府,書法頗得顏真卿意。</p><p class="ql-block ql-indent-1">玉皇閣始建于明初,建成時(shí)名“啟祥宮”,嘉靖四十五年毀于大火,萬歷十六年南京戶部司務(wù)、通??h人陳其力在原址上重建,又名“顥穹宮”,不久改稱“玉皇閣”。清康熙十四年擴(kuò)建,光緒七年擴(kuò)建,遂成現(xiàn)在規(guī)模。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">通海澄清盡滌數(shù)百塵之垢域</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">秀山獻(xiàn)翠宏開千萬劫之真場(chǎng)</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者陳其力。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">紅云殿(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">姚自明通海縣城人,生于清統(tǒng)二年(公元1910年),卒于1988年,書法得顏真卿體態(tài)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">紅云殿前原有“寶珠”、“宮粉”兩株山茶花,明代地理學(xué)家徐霞客游秀山時(shí)曾贊賞這兩株山茶“遂冠南土”。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">逋翁亭(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾分為大字書逋翁亭和跋語兩部分,通海人鐘岳代書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">逋翁亭是清康熙年間通??h令魏藎臣紀(jì)念明天啟年間畫品中書通海人鐘士昌所建。逋翁亭以宋代隱居杭州西湖孤山的詩人林逋之命名,因鐘士昌晚年隱居山林,故以林逋翁喻鐘士昌。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">到此飄然欲飛去(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">跋:山光水色一望,今人座,偶然化知此,獨(dú)立登山,又得不飄然飛去不可得也!吾柕此,誠如天際,想故可拈樂。劍南江宏道題書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾收錄于《中華名匾》,由通海人鐘岳代筆。鐘岳,字南崗,號(hào)醉柏山房主人。生于清康熙二年,卒于乾隆二十六年。年輕時(shí)曾拜師于闞禎兆,書法風(fēng)格有闞之韻味。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">自通海之瀓江贈(zèng)繆碌溪(明)</p><p class="ql-block">詩文:</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">通海江川湖水清,與君連日鏡中行。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">孤山一點(diǎn)沖煙小,何羨霞標(biāo)掛赤城?</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">海螯江蟹四十供,水蓼山花月月紅。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">自是人生不尋樂,蒓鱸何必羨江東。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾收入《中華名匾》。作者楊慎(1488~1559),字用修,號(hào)升庵,四川新都人。嘉靖皇帝時(shí)因“議大禮”之罪,被擿戍云南,在滇生活三十八年。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">追憶舅家寄滇中撫按(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">詩文:</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">通海城西我母家,少年騎竹繞庭花。</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">依稀記得曾游處,芳草垂楊路不差。</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者蔣冕,廣西全州人。其父蔣良鼎于明代天順時(shí)來通海河西縣任知事,其母陳氏為通海人,任期滿蔣良鼎回全州,用一馬兩只竹蘿馱著兩子回家。后兄弟倆官職相當(dāng)于“宰相”,故河西群眾稱為“一馬馱雙相”。蔣冕拜大學(xué)士后,常常想到通??h的舅舅家,因此寫此詩給云南巡撫寄回通海。</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align: center;"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">動(dòng)靜清和(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛,字元功,江蘇人,清康熙時(shí)任云南按察使,敬佩闞禎兆之才才學(xué)人品,曾三次到通海宴請(qǐng)闞禎兆出山。對(duì)云南的發(fā)展做出過貢獻(xiàn),書法有二王(王羲之、王獻(xiàn)之)法度。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">此為還鶴樓,清康熙十二年通??h城人闞福兆中進(jìn)士,入仕后遇吳三桂之亂,避亂回鄉(xiāng),在秀山建還鶴樓隱居,取如鶴回還,反歸故土之意。</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞福兆,號(hào)鶴灘。性謙靜孝友,好古文辭,精于寫山水竹石,筆墨所知,神韻俱飛,著有《幼梅集》。闞福兆一生清高,孤霞高舉,詩文書畫皆能。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">可息塵機(jī)(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者陳朝,廣西荔圃人,清道光進(jìn)士,在云南文山,曲靖任知府,其書法有蘇、米風(fēng)范。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">天鏡樓(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書者江宏道,邑人鐘岳書,書法大草,飄逸灑脫。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">天鏡樓是竺國寺的下殿,清康熙年間(公元1622~1722年)重建,一樓一底,五開間。樓寬敞空朗,南北設(shè)窗,南面向山,北面向杞麓湖。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">此為海月樓,建于清光緒年間(公元1875~1908年),三開間,樓臺(tái)高筑,多級(jí)臺(tái)階,結(jié)構(gòu)精巧,彩畫鮮明,軒窗凈朗,視野開闊。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">醉眠石閣聽風(fēng)樹</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">步入松云掃磵花</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書者王文治,當(dāng)時(shí)是臨安府知府。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">一碧萬頃(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者為通??h人闞禎兆。匾懸掛海月樓一樓東檐下。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">凝然聚秀(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛。匾懸掛于海月樓下。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">寄亭王文治詩碑(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">清代乾隆年間通??h知事、福建省人朱陽建寄亭。亭名為云南現(xiàn)代書法家通??h人王伯純補(bǔ)書。亭上原有一聯(lián):</p><p class="ql-block ql-indent-1">天海雙明鏡,乾坤一小亭。</p><p class="ql-block ql-indent-1">亭后石壁上嵌有王文治題書行楷詩碑一塊:</p><p class="ql-block ql-indent-1">省識(shí)身如寄,空亭聊可居。</p><p class="ql-block ql-indent-1">官衙原傳舍,天地本蘧廬。</p><p class="ql-block ql-indent-1">竹氣拂云冷,林煙倒海虛。</p><p class="ql-block ql-indent-1">未須投紱去,已自狎樵漁。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">高開洞庭野(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者通??h人闞禎兆,草書落筆,寫得雄健灑脫。此匾已被《中華名匾》所收錄。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1">此匾懸于海月樓后紫薇廊正中一間檐下。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">三才亭,位于紫薇廊到慈仁寺的石道邊,明萬歷間陳其力建。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">水流花放云深處</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">籟盡天空月上時(shí)</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">通海縣人魯峰、孔廣堯題書。聯(lián)懸于懸于三才亭柱上。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">高山流水(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">三才亭后有一石缸,昔日從白龍寺有石槽通水至缸中,石缸上方的塊石上刻有“高山流水”四字。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清涼臺(tái)(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1"> <span style="font-size: 18px;">此匾懸于清涼臺(tái)大門,</span>邑人孔繼尹書于道光十五年。</p><p class="ql-block ql-indent-1">孔繼尹,字莘農(nóng),通海城人。清嘉慶十九年進(jìn)士,仕于山東、廣東、廣西,政聲斐然。告老還鄉(xiāng),造福鄉(xiāng)梓,寄情墨海?!扒鍥雠_(tái)”三字字如其人,用筆嚴(yán)謹(jǐn),莊重典雅,具有領(lǐng)袖群倫、薈萃文采的高風(fēng)。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1">秀山濃蔭蔽日,曲徑通幽。位于山腹的清涼臺(tái)更是建筑典雅、匾聯(lián)薈萃的清涼世界。</p><p class="ql-block ql-indent-1">清涼臺(tái)位于海月樓之上一層,背山面湖,境界開闊。晚唐時(shí),此為清涼寺。這里實(shí)為秀山古剎之核心,是詩文匾聯(lián)爭(zhēng)奇斗妍的展覽館,又是盛贊通海的山林文苑。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">層臺(tái)云斂雙湖碧</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">古殿風(fēng)生六月寒</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">這是一副古聯(lián),今人艾玉律續(xù)書。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">清涼臺(tái)長廊,此廊面對(duì)湖山城郭,倚欄遠(yuǎn)眺,山光水色盡收眼底。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">惠我雙湖(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">清康熙舉人闞禎兆題書??滴跏迥?,闞禎兆三十五歲時(shí)題書并刻懸于此。</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆對(duì)家鄉(xiāng)通海情深意篤,對(duì)百姓充滿惻隱之心。他曾在《秀山通湖行》中寫到:“棠梨樹里布谷聲,農(nóng)夫愁絕又東耕。去歲官租賣兒女,今年乳下已無嬰……我來看山春湖碧,聽罷孤桐百憂并。”即使他遠(yuǎn)離故鄉(xiāng),仕宦他鄉(xiāng),也時(shí)常思念家鄉(xiāng)湖山。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“惠我雙湖”是闞氏所有匾聯(lián)中的佼佼者,氣勢(shì)雄渾而又清麗俊秀,流露出作者對(duì)家鄉(xiāng)濃烈而執(zhí)著的愛。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">湖山煙雨(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">跋文:余嘗登清涼臺(tái)。曾裁句云:抹月似風(fēng)興不窮,清涼臺(tái)在半虛空。一聲長嘯憑欄望,多少湖山煙雨中。因摘其語,書于額,以志不忘。蜀都江宏道題并書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書于乾隆九年(公元1744年)。鐘岳代書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">江宏道,四川人,乾隆時(shí)任通??h令。他在通海不但嚴(yán)謹(jǐn)于政事,更沉醉于這里的山光水色。尤喜登臨題詠,吟詩作對(duì)。所題詩聯(lián)均為通海清代書畫家鐘岳代書。鐘岳高壽,歷康、雍、乾三朝,有“南中高士”之稱。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">山水文章(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">匾為陸良刺史三韓祖良范題書,時(shí)為雍正六年(公元1728年),作者生平待考。</p><p class="ql-block ql-indent-1">通海之秀山與杞麓湖緊靠小城,山色與湖光朝夕相映,山青水碧,秀色可餐?!吧剿恼隆辈粌H是對(duì)通海自然風(fēng)光的恰當(dāng)比喻,又是對(duì)歷代騷人墨客吟詠秀山杞麓湖詩文的準(zhǔn)確概括。南朝文學(xué)批評(píng)家劉勰早就指出:“若乃山林皋壤,實(shí)文思之奧府。”通海山水也確是古往今來游人與詩人的“文思之奧府”。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">何可無此眼界(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">匾左跋文:瞿曇氏(釋迦牟尼佛)云:空中無色無眼界,良以一有眼界多成罣礙,乃略知是眼界則有之,足以空諸所有,豈有無者哉!因書之。</p><p class="ql-block ql-indent-1">清康熙時(shí)進(jìn)士、通海人趙城題書。時(shí)為乾隆十八年(公元1753年)七月十六日。趙城字亙與,康熙乙未中進(jìn)士后,任翰林編修,乾隆十一年因病,皇帝準(zhǔn)奏還鄉(xiāng),年七十九病逝于通海。趙城因政聲卓著,深受乾隆嘉許,賞銀五千余兩,賜“忠義伯”。他以帝賜白銀于秀山之麓建萬壽宮,供奉清帝牌位,園林任百姓賞游。趙城一生不慕榮利、清正廉潔,不愧是一個(gè)有眼界見識(shí)的人,無愧于“鄉(xiāng)賢”的美譽(yù)。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">春醉蓬萊(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">昆明朱仲康題。朱仲康,字元吉,清光緒貢生。書法有趙松雪筆意。</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書制作于公元1937年臘月,古代傳說東海中有蓬萊、方丈、瀛洲三山,為神仙所居,秀山不但境界清幽,且建筑考究,作者以蓬萊仙山喻之。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">江城如畫(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">邑人孔繼尹題書,題書制作于清道光二十七年(公元1847年)。作者孔繼尹,通海城人,清嘉慶十九年進(jìn)士,離任回通海后,陶醉于家鄉(xiāng)的山色湖光,且不遺余力整治名山,收藏字畫,對(duì)通海文化事業(yè)做出貢獻(xiàn)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“江城如畫里,山晚望晴空?!边@是唐代大詩人李白《秋登宣城謝眺北樓》中的句子??桌^尹借李白詩贊美秀山江城美景如畫,典雅鏗鏘,膾炙人口。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">風(fēng)流天下聞(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">跋文:少陵贈(zèng)孟襄陽句也。古人于風(fēng)雅聲氣有至性存焉。絕人問今人,或道不相同,是于東老亦然。因書。許弘勛。</p><p class="ql-block ql-indent-1">許弘勛是康熙年間云南按察使,他對(duì)通海秀山情有獨(dú)鐘。首句有誤,當(dāng)為李白《贈(zèng)孟浩然》中的句子(“吾愛孟夫子,風(fēng)流天下聞”)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾懸于清涼臺(tái)內(nèi)武侯祠,是為紀(jì)念三國時(shí)蜀漢政治家、軍事家諸葛亮的祠廟。許弘勛引李白贈(zèng)孟浩然詩句來贊諸葛亮是十分妥切的。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">惠風(fēng)和暢(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書者許弘勛?!盎蒿L(fēng)和暢”典出東晉大書法家王羲之(321~379)之《蘭亭集序》。文曰:“是日也,天朗氣清,惠風(fēng)和暢?!焙笫赖奈娜四蛡兂:梅抡仗m亭詩人風(fēng)雅聚會(huì),相與酬唱。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"> 松翠時(shí)相引</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">梨紅不肯凋</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆書,懸于清涼臺(tái)武侯祠門。這副對(duì)聯(lián)的書法極富藝術(shù)個(gè)性,用筆灑脫,龍飛鳳舞,自由舒展,引人激賞。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">惠風(fēng)和暢匾懸于清涼臺(tái)內(nèi)武侯祠正門額。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">寶藏(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者米芾(1051~1107),字元章。北宋著名書畫家,后人稱米南宮,書法行草,深得王獻(xiàn)之氣韻,與蘇軾、蔡襄、黃庭堅(jiān)并稱“宋四家”。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“寶藏”非米芾專為通海所題書,乃孔繼尹在山東為官時(shí)從外地拓來鐫刻而成。明清時(shí),通海煙絲小作坊成立商會(huì),選中“寶藏”二字刻懸于清涼臺(tái),且將煙絲行名落于下款,至今已近百年。“文革”時(shí)幾位老者冒險(xiǎn)藏此匾于現(xiàn)圖書館書庫中,方得脫險(xiǎn),至1989年才重見天日,懸于殿額。“寶藏”二字醇厚雄深,俊邁超拔,實(shí)為書法中的“寶藏”。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">此兩匾懸于“寶藏兩側(cè)”</p> <p class="ql-block ql-indent-1">寶藏匾額懸掛處,內(nèi)供奉東方琉璃世界藥師佛、藥王菩薩、藥上菩薩,及十二藥叉大將。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">松竹陋春(宋)</p><p class="ql-block ql-indent-1">題書者朱熹(1130~1200),南宋哲學(xué)家、教育家。字元晦,號(hào)晦庵,徽州婺源人。</p><p class="ql-block ql-indent-1">在秀山現(xiàn)存的匾聯(lián)中,宋代的只有兩塊,即米芾的“寶藏”和朱熹的“松竹陋春”。通海老人們?cè)凇拔母铩敝袚尵攘诉@兩件珍貴文物。“松竹陋春”一直掛在清涼臺(tái)內(nèi),“破四舊”時(shí)被紅衛(wèi)兵取下摔在地上,城內(nèi)老人們懇請(qǐng)管寺人闞三保管,闞三把匾放在枕頭下保護(hù)起來,直到1978年才被發(fā)現(xiàn)。通海人民深深感謝這位勇敢的普通工人闞三。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“松竹陋春”,筆法沉拙而意蘊(yùn)深刻。朱熹在青松翠竹間看見濃濃春色,意蘊(yùn)更為精辟深遠(yuǎn)。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">心遠(yuǎn)地偏(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆題書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“心遠(yuǎn)地偏”出自東晉大詩人陶淵明(365~427)的《飲酒》詩之第五:“結(jié)廬在人境,而無車馬喧。問君何能爾,心遠(yuǎn)地自偏。……”闞禎兆于清康熙十一年赴京會(huì)試,落榜后又遇吳三桂之亂,歷盡波折,最后潛回通海隱居于偏僻的山村,平定三藩后始返通海故居?!靶倪h(yuǎn)地偏”的題書,可謂闞氏情動(dòng)于中、真實(shí)自然的夫子之道。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">綠滿窗前(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者馬汝為,清康熙三十年進(jìn)士,字宣臣,號(hào)梅齋,云南元江人。善詩文,書法取東晉王右軍及元趙子昂。他以“綠滿窗前”題書于秀山,其感受與稍長于他的詩人闞禎兆所見略同,都在“綠”與“翠”上做好文章。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山之秀在于綠。闞禎兆在《春樹行》中描繪了這一景象:“秾桃艷李徒紛紛,千樹萬樹綠如云?!本G色如云是秀山景物的一大特色,是生命蓬勃的象征?!熬G滿窗前”筆法靈秀清新,玲瓏可喜。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">清涼臺(tái)前殿。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">諸法空相(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆題書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">這“諸法空相”寫得較為樸質(zhì)穩(wěn)沉,其內(nèi)容顯得更為融洽自然。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">真實(shí)不虛(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">跋文:默莽上人,先君子舊交也。夙懷敏悟,尤工書法,其處人以樸,接人以誠……無般若真諦,真實(shí)不虛……因書以贈(zèng)言。厚山李秉坤。</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者李秉坤,字厚山,四川彭山人,清光緒六年舉人,善書法,能文。他在這塊匾的跋文中稱贊默莽上人是去世的父親的老朋友,道德高尚,待人誠樸,且精于書法,因而以“真實(shí)不虛”來贊譽(yù)他。書法流暢自如,筆墨酣實(shí)。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">德昭因付(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者錢灃(1740~1795),清代著名畫家。字東注,號(hào)南園,云南昆明人。錢灃為人剛正廉潔,曾大膽彈劾 全國最大的腐敗重臣畢沅、和珅,聲震朝野,是云南最杰出的名士名臣。</p><p class="ql-block ql-indent-1">錢灃曾在一個(gè)雨夜駐宿通海,寫下七律《雨宿通?!?。他題書的“德昭因付”是指:要使道德昭著顯明,就得托付給名山勝水,讓人們?cè)诩儩嵉淖匀慌c虔誠的信仰中得到凈化。字體楷書,筆力雄實(shí),洋溢凜然正氣。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">海云樓(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛。此匾懸于清涼臺(tái)正面右樓上額。與“千峰萬壑之樓”互相對(duì)稱。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山建筑中的樓眾多且別具一格,清涼臺(tái)下一層有還鶴樓、天鏡樓、海月樓,與上一層清涼臺(tái)之千峰萬壑之樓、海云樓上下呼應(yīng)。“海云樓”三字灑脫勁秀,靈變有致。</p><p class="ql-block ql-indent-1">1915年,朱德委員長在此住宿。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">千峰萬壑之樓(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者許弘勛??滴跫核饶辏ü?689年),云南按察使許弘勛常與酒朋詩侶飲宴于秀山。他以飛舞靈動(dòng)的用筆為此樓題名,流露出對(duì)秀山自然景物和樓臺(tái)建筑的深情。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">千峰萬壑之樓匾懸掛處</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">山翠萬重當(dāng)檻出</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">水光千里抱城來</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者蘇忠廷,字馥淳,四川眉山人。清光緒初曾官云南楚雄知府。書法有蘇、米風(fēng)韻。</p><p class="ql-block ql-indent-1">清涼臺(tái)前廊面對(duì)湖山城郭,倚欄遠(yuǎn)眺,水光山色盡收眼底。通海的山、水、城緊密相聯(lián),融為一體,既有江南風(fēng)韻,又酷似精致盆景。蘇忠廷借許渾名句抒發(fā)眼里所見,心中所感,恰到好處,又顯出聯(lián)作者靈敏的感受和淵博的學(xué)識(shí)。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">萬壑擁樓臺(tái) 聽竹溪泉響 松徑濤清 心曠神怡 雅集聯(lián)當(dāng)風(fēng)月主</p><p class="ql-block">一水抱城郭 看柳渡漁莊 螺洲蟹舍 嵐平煙靜 置身宛在畫圖中 (清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">嵩明芝軒楊樹銘題,邑人康侯王錫藩續(xù)書,時(shí)年七十有六。楊樹銘于光緒時(shí)任通海學(xué)官。這副聯(lián)共五十字,詞句清麗曉暢,繪聲繪色,上聯(lián)寫所聽,下聯(lián)寫所看。來到秀山不但像走進(jìn)天然圖畫中,而且成了自然美景的主人,人與自然達(dá)到親密的和諧。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">山水有情留客醉</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">園林無恙報(bào)花開</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者楊云谷,名文龍,大理州鳳儀人。1936年題“秀山公園”匾額,1983年楊老重游通海,游山之后,撫今思昔,感慨不已,欣然提筆題書了這副對(duì)聯(lián)。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">天上何曾有山水</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">人間豈不是神仙</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者云峰普深和尚,明代僧,生平無考。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“天上何曾有山水”出自杜甫詩《存歿口號(hào)二首》之一:“鄭公粉繪隨長夜,曹霸丹青已白頭。天下何曾有山水?人間不解重驊騮?!弊髡呱下?lián)移用杜詩原句改下為上,下聯(lián)詞句、內(nèi)容均改變,意思與杜詩無關(guān),全是贊美秀山風(fēng)光。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">無量功壽</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">清涼臺(tái)小西天門楹</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">請(qǐng)君著眼沉沉 萬頃湖光天然圖畫</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">使我怡神渺渺 一腔懷抱都在煙霞</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">邑人趙城題,張?jiān)诖〞?。作者是乾隆時(shí)政聲卓著而又眷戀故土的趙城,這副對(duì)聯(lián)是他高雅情懷的又一次表露。</p><p class="ql-block ql-indent-1">張?jiān)诖?,通海縣人,建國前落籍昆明。上世紀(jì)80年代為昆明市政協(xié)委員,書法有魏晉風(fēng),兼行草書。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">涌金寺(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山最著名之叢林為緊靠螺峰絕頂?shù)挠拷鹚?,?jù)說因山勢(shì)如地涌金蓮,故名涌金。它是滇南最大的禪林,密林幽篁,古柏香杉,建筑宏廣,殿閣巍峨。通海八景之“螺峰白云”即在此。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">百道湖光千樹雨</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">萬山明月一聲鐘</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者李成林,書者周一粟。李成林,清嘉慶年間貢生,通海人。對(duì)聯(lián)愿懸于萬壽宮。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此聯(lián)全寫景,景中寄情,純客觀的色調(diào)中含內(nèi)在的欽敬與喜悅,是寫景對(duì)聯(lián)中的上品。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">萬相皆空(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者孔繼尹,清嘉靖進(jìn)士,通海人,在四川、廣西任職期間留連風(fēng)景,陪修名勝,維護(hù)文物?;剜l(xiāng)后寄情秀山,多有題詠。書法學(xué)歐、柳,行筆清朗實(shí)樸。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾懸于涌金寺大門內(nèi),闡述佛家真理。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">秀山古柏閣(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">許弘勛書。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山涌金寺有古柏,植于宋,至今約千年。老態(tài)龍鐘,蒼勁沉郁?!懊繎延囊庀蛘l論,老柏森森蕭寺門。”(沈秉貞《古柏》)“年年看柏意如何?蜀國祠前想浩歌?!保ㄒ泌臁队拷鹚鹿虐亍罚?lt;/p><p class="ql-block ql-indent-1">草書“秀山古柏閣”秀勁雅致,為閣增輝。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">秀山古柏閣外景</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">秀山輕雨青山秀</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">香柏鼓風(fēng)古柏香</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(現(xiàn)代)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者張恩浩。通海人,平民。這是秀山上流傳最廣、雅俗共賞、最受歡迎的一副對(duì)聯(lián)。對(duì)聯(lián)采用回文形式,正念倒念音相同,意相近。</p><p class="ql-block ql-indent-1">這副對(duì)聯(lián)的產(chǎn)生,前后歷詩十三年,艱難又漫長。其中三次被摘下,而今依然在秀山涌金寺古柏閣上毫無愧色地熠熠生輝。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">千峰翠(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆書。匾懸于秀山涌金寺秀山古柏閣內(nèi)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">秀山得天獨(dú)厚,林木扶疏,藤蘿掩映,芳草萋萋。松翠、竹翠、山翠,組合成碧波蕩漾的“千峰翠”。闞氏寫這“千峰翠”三字未用大草,而是用筆穩(wěn)健,三個(gè)字三次豎筆,互相呼應(yīng),和諧自然,顯示出大家風(fēng)范。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾收入《中華名匾》。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">雪山證果</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾懸于秀山涌金寺秀山古柏閣內(nèi)。內(nèi)容提及釋迦牟尼佛成佛前,在印度雪山苦行六年,后于尼連禪河畔菩提樹下證果一事。</p><p class="ql-block ql-indent-1">瞿曇氏修行得大道之殊勝難得,濃縮在這四個(gè)大字里,表達(dá)了對(duì)佛陀苦行求證宇宙人生真理的景仰及向往。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">法海圓明(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">朱泰楨題,鐘士昌書。立于康熙庚戌(公元1670年)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">書畫家鐘士昌,字汝樸,明代通海書畫奇人,自幼聰慧,所畫山林花鳥,奇妙動(dòng)人。其孫鐘岳,清康熙時(shí)秀才,亦為書畫名家,秀山遺墨甚豐。</p><p class="ql-block ql-indent-1">此匾用筆剛健秀勁,是秀山墨跡中的佳品。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">法海圓明懸掛處</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">佛谷云深(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">懸于涌金寺大雄殿內(nèi)中額。作者許弘勛,許與闞禎兆在秀山題書的匾聯(lián)最多最佳,堪稱秀山雙璧。此匾可謂秀山匾中之最,氣勢(shì)雄偉,筆法恢宏秀美,高懸大雄殿內(nèi),為大殿增輝。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">凈域宏開(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">懸于涌金寺大殿門額。作者龍?jiān)疲?887~1962),云南昭通人。任國民黨云南省政府主席。解放后任全國人大常務(wù)委員。此匾立于公元1937年夏。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">大地光明閣(清)</p><p class="ql-block ql-indent-1">闞禎兆題書,龔正謙立。龔正謙,清嘉慶八年進(jìn)士,曾任通海知縣,并致力于通海名勝古跡的陪修。</p><p class="ql-block ql-indent-1">用筆平穩(wěn)沉靜,是闞禎兆少有的行楷匾額,顯得分外莊重平和,令人親近。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">自在莊嚴(yán)(清)</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">螺峰春曉(民國)</p><p class="ql-block ql-indent-1">“自在莊嚴(yán)”匾立于公元1727年。闞禎兆題書,闞福兆、闞祠兆立。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“螺峰春曉”匾立于公元1937年10月。朱仲康題,孔憲清書?!奥莘宕簳浴彼淖譃t灑秀美,一氣呵成,筆墨酣暢。</p> <p class="ql-block" style="text-align: center;">一碧虛融來妙覺</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">高峰直上入真空</p><p class="ql-block" style="text-align: center;">(明)</p><p class="ql-block ql-indent-1">作者艾獻(xiàn)廷,字念葵,通海人,明天啟辛酉科經(jīng)魁。此聯(lián)懸于涌金寺秀山古柏閣門楹。即寫現(xiàn)實(shí)真景,又滲入佛教思想,上下聯(lián)采用寬對(duì)寫法。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">后記:筆者藏海生,通海籍人士,現(xiàn)居昆明,曾走過名山大川,歸來仍視秀山為滇南最佳,放眼整個(gè)西南亦是獨(dú)一無二的精神家園,人神共居之詩禮圣地。</p><p class="ql-block ql-indent-1">愿秀山萬古長青,道氣長存,世世代代為這片土地上的人民和生靈提供無限的物質(zhì)和精神支持!</p><p class="ql-block ql-indent-1">此致!</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align:right;">藏海生</p><p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align:right;">2024.2.8.于昆明</p>