<p class="ql-block"> 有關(guān)渭河源頭鳥鼠山禹王廟藝文輯錄系列二 </p><p class="ql-block"> 古 代 詩 詞</p><p class="ql-block"> 一 望渭水</p><p class="ql-block"> 北周 庾信</p><p class="ql-block"> 樹是新亭岸,沙如龍尾灣。</p><p class="ql-block"> 猶言今暝浦,應(yīng)有落帆處。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二 西征臨渭源</p><p class="ql-block"> (隋)隋煬帝</p><p class="ql-block"> 西征乃屆此,山路亦悠悠。</p><p class="ql-block"> 地干紀(jì)靈異,同穴吐洪流。</p><p class="ql-block"> 濫觴何足擬, 浮槎擬可儔。</p><p class="ql-block"> 驚濤鳴澗石,澄岸瀉崖樓。</p><p class="ql-block"> 滔滔下狄縣。淼淼肆神州。</p><p class="ql-block"> 長林嘯北獸。云徑想青牛。</p><p class="ql-block"> 風(fēng)歸花葉散,日舉煙霧收。</p><p class="ql-block"> 直為求民隱,非窮轍跡游。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三 渡 北 河</p><p class="ql-block"> (隋)隋煬帝</p><p class="ql-block"> 連旌映溆浦,鼙鼓拂沙洲。</p><p class="ql-block"> 桃花長新浪,竹箭下奔流。</p><p class="ql-block"> 塞云臨遠(yuǎn)艦,胡風(fēng)入陣樓。</p><p class="ql-block"> 劍拔蛟將出,驂驚黿欲浮。</p><p class="ql-block"> 雁書終立效,燕相果封侯。</p><p class="ql-block"> 勿恨關(guān)山遠(yuǎn),且寬邊地愁。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 四 示從征群臣! </p><p class="ql-block"> 隋煬帝</p><p class="ql-block"> 蕭蕭秋風(fēng)起,悠悠行萬里。</p><p class="ql-block"> 萬里何所行,橫漠筑長城。</p><p class="ql-block"> 豈臺(tái)小子智,先圣之所營。</p><p class="ql-block"> 樹茲萬世策,安此億兆民。</p><p class="ql-block"> 詎敢憚焦思,安枕于上京。</p><p class="ql-block"> 北河秉武街,千里卷長旌。</p><p class="ql-block"> 山川互出沒,原野窮超忽。</p><p class="ql-block"> 擬金止行陣,鳴鼓興士卒。</p><p class="ql-block"> 千騎萬乘動(dòng),飲馬長城窟。</p><p class="ql-block"> 秋皆塞外云,霞黯關(guān)山月。</p><p class="ql-block"> 綠嚴(yán)驛馬上,乘空烽火發(fā)。</p><p class="ql-block"> 借問長城侯,單于入朝謁。</p><p class="ql-block"> 濁氣靜高山,晨光照高闕。</p><p class="ql-block"> 釋兵仍振旅,要荒事方舉。</p><p class="ql-block"> 飲至告言旋,歸功清廟前。</p><p class="ql-block"> 五 奉和臨源應(yīng)詔</p><p class="ql-block"> (隋) 薛道衡</p><p class="ql-block"> 元功復(fù)禹跡,至德去湯羅。</p><p class="ql-block"> 玉關(guān)亭障遠(yuǎn),金方水石多。</p><p class="ql-block"> 八川茲一態(tài),萬里導(dǎo)長波。</p><p class="ql-block"> 驚流注陸海,激浪象天河。</p><p class="ql-block"> 鵉旗歷巖谷,龍穴暫經(jīng)過。</p><p class="ql-block"> 西老陪游宴,南風(fēng)起詠歌。</p><p class="ql-block"> 庶品蒙仁澤,生靈穆太和。</p><p class="ql-block"> 微臣惜暮景。愿駐魯陽戈。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 六 游 渭 源</p><p class="ql-block"> 鳥鼠山渭水發(fā)源處</p><p class="ql-block"> (唐)宇文逌</p><p class="ql-block"> 渭源奔鳥穴,輕潤起客亭。</p><p class="ql-block"> 淺淺滿澗響,蕩蕩竟川鳴。</p><p class="ql-block"> 潘生稱運(yùn)石,馮子聽波聲。</p><p class="ql-block"> 斜去臨天半,橫來對始平。</p><p class="ql-block"> 合流應(yīng)不雜,方知性本清。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 七 渭川田家</p><p class="ql-block"> (唐)王維</p><p class="ql-block"> 斜陽照墟落,窮巷牛羊歸。</p><p class="ql-block"> 野老念牧童,倚杖侯荊扉。</p><p class="ql-block"> 雉雊麥苗秀,蠶眠桑葉稀。</p><p class="ql-block"> 田夫荷鋤至,相見語依依。</p><p class="ql-block"> 即此羨閑逸,悵然吟式微。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 八 秦州雜詠</p><p class="ql-block"> (唐) 杜甫</p><p class="ql-block"> 滿目悲生事,因人作遠(yuǎn)游。</p><p class="ql-block"> 遲徊渡隴怯,浩蕩及邊愁。</p><p class="ql-block"> 水落魚龍夜,山空鳥鼠秋。</p><p class="ql-block"> 西征問煙火,心折此淹留。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">九 禹 王 廟</p><p class="ql-block">(唐)杜甫</p><p class="ql-block">禹廟空山里,秋風(fēng)落日斜。</p><p class="ql-block">荒庭垂桔柚,古屋畫龍蛇。</p><p class="ql-block">云氣噓青壁,江聲走白沙。</p><p class="ql-block">早知乘四載,疏鑿控三巴。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十 關(guān) 山 嶺</p><p class="ql-block">(唐)盧照鄰</p><p class="ql-block">十年游蜀道,萬里向長安。</p><p class="ql-block">不食周王粟,空彈漢史冠。</p><p class="ql-block">馬蹄穿欲盡,貂裘敝轉(zhuǎn)寒。</p><p class="ql-block">層冰橫九折,積石凌七盤。</p><p class="ql-block">重溪即下漱,峻峰亦上干。</p><p class="ql-block">隴頭聞戎鼓,嶺外煙飛湍。</p><p class="ql-block">瑟瑟秋風(fēng)急,蒼蒼三月團(tuán)。</p><p class="ql-block">傳語后來者,行路誠都難。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十一 登 隴 山</p><p class="ql-block">(唐)駱賓王</p><p class="ql-block">隴坂高無極,征人一望鄉(xiāng)。</p><p class="ql-block">關(guān)河別去水,啥塞斷歸腸。</p><p class="ql-block">馬系千年樹,旌懸九月霜。</p><p class="ql-block">從來共嗚咽,皆是為勤王。</p><p class="ql-block">注:隴山,即關(guān)山嶺。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十二 過渭州見渭水思秦川</p><p class="ql-block"> (唐)岑參</p><p class="ql-block">渭水東流去,何時(shí)到雍州。</p><p class="ql-block">憑添兩行淚,寄向故鄉(xiāng)流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十三 鳥 鼠 山</p><p class="ql-block">(北宋)張舜民</p><p class="ql-block">本是巢居物,那容鼠穴中。</p><p class="ql-block">既言無牝牡,何用有雌雄?</p><p class="ql-block">山節(jié)曾居蔡,長江網(wǎng)得鴻。</p><p class="ql-block">誰能窮物理,目送渭波東。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十四 鳥 鼠 山</p><p class="ql-block">(明)劉倫</p><p class="ql-block">六月驅(qū)車塞外行,洮云渭水不生情。</p><p class="ql-block">玩來更上層樓望,羌笛一聲山月明。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十五 鳥鼠幽寄</p><p class="ql-block">(明)張息敬</p><p class="ql-block">隴嶠東翠塬,鳥鼠即其根。</p><p class="ql-block">過峽仗南谷,逶迤接浩興。</p><p class="ql-block">同穴荻為異,因?yàn)槿f壑尊。</p><p class="ql-block">絕頂促天漢,半巖橫白云。</p><p class="ql-block">山徑浪傳玉,至今月猶存。</p><p class="ql-block">隨刊知遠(yuǎn)近,疑信何紛紛?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十六 渭川東注</p><p class="ql-block">(明)張息敬</p><p class="ql-block">踞踞西塬行,紀(jì)北索小渚。</p><p class="ql-block">碧靄復(fù)綠莎,往來歷而苦。</p><p class="ql-block">野老笑且言,此水名今古。</p><p class="ql-block">夏后滌三泉,是生百鱗祖。</p><p class="ql-block">東流瑞負(fù)圖,直下分天府。</p><p class="ql-block">誰能盡信書,存之共雜俎。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十七 龍湫靈異</p><p class="ql-block">(明)張息敬</p><p class="ql-block">龍神不可測,與人亦有育。</p><p class="ql-block">乃以變化姿,盆地寄空谷。</p><p class="ql-block">鄉(xiāng)民禮翠徼,挹之出山麓。</p><p class="ql-block">金鼓哄巫視,野祭紛陸續(xù)。</p><p class="ql-block">既以旱而迎,復(fù)以雹而逐。</p><p class="ql-block">媟褻歲月頻,徒為達(dá)者忸。</p><p class="ql-block">人生貴適意,何待聞灌纓。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十八 分水春濤</p><p class="ql-block">(明)張息敬 </p><p class="ql-block"> 一坂分流水,春濤雅立名。</p><p class="ql-block"> 略約似卷石,潺湲聞細(xì)聲。</p><p class="ql-block"> 障泥不可解,驀越彼溽清。</p><p class="ql-block"> 牧豎橫短笛,驅(qū)犢就芹蘋。</p><p class="ql-block"> 熙渭遞相下,行行復(fù)行行。</p><p class="ql-block"> 人生貴適意,何待聞灌纓。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十九 入東川</p><p class="ql-block">(明)胡纘宗</p><p class="ql-block">鳩仗入東川,鸞迎小有天。</p><p class="ql-block">梧桐三徑月,楊柳一溪煙。</p><p class="ql-block">呼鶴崆峒外,餐霞鳥鼠邊。</p><p class="ql-block">奚囊投五色,初詠白云篇。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十 送鵝山張侍御先生北上</p><p class="ql-block">(明)胡纘宗</p><p class="ql-block">仙掌孤琴隨白鶴,玉關(guān)皎月照青驄。</p><p class="ql-block">湟中雷過昆侖動(dòng),渭水云流鳥鼠通。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十一 中秋飲張介推宅 憶被子</p><p class="ql-block">(明)胡纘宗</p><p class="ql-block">月到中秋分外圓,盈盈竟夕向人懸。</p><p class="ql-block">去年李白飛觴醉,此日張騫傍斗眠。</p><p class="ql-block">鳥鼠無云涼浸玉,魚龍不夜談浮煙。</p><p class="ql-block">阿元折得蟾宮桂,一道天香萬里傳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十二 經(jīng)渭水喜雨途中</p><p class="ql-block">(明)楊繼盛</p><p class="ql-block">隨車甘澍南山遍,澈底清流渭水長;</p><p class="ql-block">一路氓謠親聽得,福星重蒞荷君王。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十三 早春途次渭源即事</p><p class="ql-block">(明)朱家仕</p><p class="ql-block">山意迎春散薄寒,新澌清渭響潺湲。</p><p class="ql-block">青歸弱柳含煙嫩,晴點(diǎn)落霞帶雪殘。</p><p class="ql-block">塵鬢經(jīng)年絲欲滿,鄉(xiāng)心就近緒無端。</p><p class="ql-block">荒城濁酒堪拼醉,夜夜還家夢未闌。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十四 隴右行送徐少參</p><p class="ql-block"> (明)何景明</p><p class="ql-block"> 落月孤城清渭源,塞云古磧黃河曲。</p><p class="ql-block"> 十年此地曾游歌,別來風(fēng)物今如何?</p><p class="ql-block"> 竹花秋臨鳥鼠穴,楊葉夕渡魚龍波。</p><p class="ql-block"> 回看萬里風(fēng)云色,少小趨庭淚沾臆。</p><p class="ql-block"> 相送悲吟不盡情,關(guān)山隴坂高無極。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二十五 西 行</p><p class="ql-block"> (明) 解晉</p><p class="ql-block"> 八千里路客河湟,鳥鼠山頭望故鄉(xiāng);</p><p class="ql-block"> 欲問別來多少恨,黃河流去與天長。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二十六 過鳥鼠山</p><p class="ql-block"> (清) 李苞</p><p class="ql-block"> 欲往魚鳧國,先過鳥鼠山。</p><p class="ql-block"> 秋深薇蕨老,雨霖笠簑閑。</p><p class="ql-block"> 亂水寒煙外,荒祠落照間。</p><p class="ql-block"> 去家才百里,預(yù)卜幾時(shí)還。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二十七 首陽即事</p><p class="ql-block"> (清)臺(tái)灣 李望洋</p><p class="ql-block"> 百里初膺到渭城,蓬蒿滿目嘆書生。</p><p class="ql-block"> 頻招土客民千戶,且辟川坡地一成。</p><p class="ql-block"> 善后窮官愁計(jì)歲,劫余遺老怕談兵。</p><p class="ql-block"> 孤鴻未遂南賓愿,月滿山衙夢五更。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二十八 二月十五日感興</p><p class="ql-block"> (清)臺(tái)灣 李望洋</p><p class="ql-block"> 渭城郊外萬山凌,二月河流尚結(jié)冰。</p><p class="ql-block"> 瘦骨漸成秋后菊,客身常伴雨中燈。</p><p class="ql-block"> 疏林落日空啼鳥,遠(yuǎn)寺晨鐘獨(dú)老僧。</p><p class="ql-block"> 撫予殘黎無別術(shù),唯期百谷順時(shí)登。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 二十九 首陽春雨</p><p class="ql-block"> (清)臺(tái)灣 李望洋</p><p class="ql-block"> 渭城朝雨細(xì)如絲,滑滑關(guān)山馬跡遲。</p><p class="ql-block"> 半嶺濕云遮老樹,一堤殘柳發(fā)新枝。</p><p class="ql-block"> 耕催黃犢村村急,屋遠(yuǎn)浮煙處處炊。</p><p class="ql-block"> 且喜平皋皆潤盡,農(nóng)夫播種正當(dāng)時(shí)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十 渭川東注</p><p class="ql-block"> (清)楊景熙</p><p class="ql-block"> 閑眺城邊渭水流,長虹一道臥橋頭。</p><p class="ql-block"> 源探鳥鼠關(guān)山月,窟隱蛟龍秦地秋。</p><p class="ql-block"> 遠(yuǎn)岸斜陽光射雁,平沙激石浪驚鷗。</p><p class="ql-block"> 一帆風(fēng)順達(dá)千里,東走西安輕蕩舟。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十一 鳥鼠幽寄</p><p class="ql-block"> (清)楊景熙</p><p class="ql-block"> 名山矗立萬千年,詳注水經(jīng)代代傳。</p><p class="ql-block"> 導(dǎo)渭探源來大禹,窮奇搜異有前賢。</p><p class="ql-block"> 峰頭煙鎖當(dāng)空月,洞口風(fēng)生薄暮天。</p><p class="ql-block"> 曾否穴中同鳥鼠,詩人多少費(fèi)評箋。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十二 分水春濤</p><p class="ql-block"> (清)楊景熙</p><p class="ql-block"> 嶺南嶺北皆春水,但見碧濤蕩漾同。</p><p class="ql-block"> 泉石咽聲通左右,山河壯色映西東。</p><p class="ql-block"> 波流并出一條帶,浪涌兼生兩地風(fēng)。</p><p class="ql-block"> 唯有源頭冰散盡,方才天暖日和融。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十三 龍湫靈異</p><p class="ql-block"> (清)楊景熙</p><p class="ql-block"> 當(dāng)空紅日浴天地,霖雨蒼生正此時(shí)。</p><p class="ql-block"> 風(fēng)虎云龍隨變化,瓊漿玉液有神奇。</p><p class="ql-block"> 一朝潤澤連千畝,萬姓安居守四維。</p><p class="ql-block"> 方信求湫非怪事,春秋甘露惠無私。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十四 渭源道中</p><p class="ql-block"> (清)汪海帆</p><p class="ql-block"> 此日山南路,人家接土城。</p><p class="ql-block"> 桃花開馬首,麥飯熟雞聲。</p><p class="ql-block"> 別意隨波長,春秋經(jīng)雨生。</p><p class="ql-block"> 何時(shí)煙水外,歸去事躬耕。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十五 渡渭思親</p><p class="ql-block"> (清)張 晉</p><p class="ql-block"> 源從鳥鼠來,去家剛百里。</p><p class="ql-block"> 欲寄相思淚,恨無倒流水。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 三十六 渭水秋波</p><p class="ql-block"> (清)張如鏞</p><p class="ql-block"> 鳥鼠碧山秋,茫茫渭水流。</p><p class="ql-block"> 潮平看洗馬,日落竟停舟。</p><p class="ql-block"> 蘆雪沿堤聚,人煙隔浦浮。</p><p class="ql-block"> 匆匆臨渡客,遙認(rèn)晚村投。</p>