<p class="ql-block">節(jié)選自《二十四節(jié)氣志》/ 宋英杰</p><p class="ql-block">誦讀 雨田笠翁 老棕</p> <p class="ql-block">每年11月7日或8日立冬,這是象征冬季來臨的節(jié)氣,冬之始也。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">立冬:水始冰 地始凍</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">立冬就是由水到冰,由三點(diǎn)水(氵)到兩點(diǎn)水(冫),讓世間簡單一點(diǎn)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block">按照《禮記》的描述:“立冬之日,天子親帥三公、九卿、大夫以迎冬于北郊。”顯然,立春、立夏、立秋、立冬是二十四節(jié)氣中的“大”節(jié)氣,人們對(duì)其懷有格外的禮敬之心。天子需要前呼后擁地恭迎每個(gè)季節(jié)的來臨,迎春于東郊,迎夏于南郊,迎秋于西郊,迎冬于北郊??梢?,在古人眼中,春夏秋冬是從不同方位入境的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">冬,自北而來。</p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">古時(shí)候,立冬算是一個(gè)更換冬裝的“寒衣節(jié)”,有的皇帝會(huì)在立冬日“賜襖” “賜帽”。大家穿上新衣服,相互“拜冬”,互道珍重</span>。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block">根據(jù)明、清時(shí)期?歲時(shí)習(xí)俗的記載,一進(jìn)農(nóng)歷十月,京城里?家家戶戶必“添火”?!熬熅尤?例于十月初一日?添設(shè)煤火,二月初一撤火?!迸c現(xiàn)在北京的供暖期時(shí)長相近,但開始“添火”的時(shí)間總體上比現(xiàn)在要早,與清代氣候相對(duì)寒冷有關(guān)。添火日就是所謂的“寒衣節(jié)”。</p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">人們?cè)陂_始享受煤火帶來的溫暖之際,也要同時(shí)給逝去的親人“捎去”幾件保暖的新衣裳。</p><p class="ql-block">?</p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">解決溫,還要解決飽,這也是一個(gè)暢快“補(bǔ)冬”的時(shí)節(jié),正所謂“立冬補(bǔ)嘴空”。剛辛苦地忙活完一年的農(nóng)事,確實(shí)該好好地以吃犒賞一下自己。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吃餃子</p><p class="ql-block">餃子源于“交子之時(shí)”,立冬則是秋冬季節(jié)之交,故“交子”之時(shí)的餃子不能不吃。南方立冬時(shí)節(jié)會(huì)吃些雞鴨魚肉,“羊肉爐”“姜母鴨”等冬令進(jìn)補(bǔ)餐廳高朋滿座。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">涮羊肉</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">在清代宮廷,立冬的規(guī)矩是吃涮羊肉,后來民間也熱衷此道。炭火燒得銅鍋里清湯滾熱,拿筷子夾著紅白相間、薄而不散的羊肉片在湯里一涮,就著醬香,入口即化。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吃生蔥</p><p class="ql-block">“一日半根蔥,入冬腿帶風(fēng)?!币涣⒍?,老南京人餐桌上就多了個(gè)盛香醋的小碟,開餐前添上綠白相間的蔥末,再滴上誘人的香油。吃魚或肉就蔥花一并下肚,既吃了美食,又得了健康。</p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">釀黃酒</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">冬季水清冽氣溫低,是釀酒發(fā)酵最適合的季節(jié)。因此紹興人把從立冬到第二年立春這段最適合做黃酒的時(shí)間稱為“冬釀”,祈求福祉。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">立冬:如修行 守安寧</p><p class="ql-block">冬天,是一個(gè)安閑的季節(jié),它特別能夠檢驗(yàn)人們身心寧靜的能力。</p><p class="ql-block">?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">冬季的表象是冷峻而寡淡,本質(zhì)卻是平和與安寧。是否上蒼賜予我們這樣一個(gè)季節(jié),就是希望我們能夠有這樣一段看似“無為”的時(shí)間守持寧靜、清修心體?</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">有關(guān)《立冬》的古詩</p> <p class="ql-block">《立冬》</p><p class="ql-block">唐·李白</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">凍筆新詩懶寫,</p><p class="ql-block">寒爐美酒時(shí)溫。</p><p class="ql-block">醉看墨花月白,</p><p class="ql-block">恍疑雪滿前村。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">《立冬即事二首》(其一)</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">宋·仇遠(yuǎn)</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);"> </span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">細(xì)雨生寒未有霜,</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">庭前木葉半青黃。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">小春此去無多日,</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(22, 126, 251);">何處梅花一綻香。</span></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">《立冬》</p><p class="ql-block">宋·紫金霜</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">落水荷塘滿眼枯,</p><p class="ql-block">西風(fēng)漸作北風(fēng)呼。</p><p class="ql-block">黃楊倔強(qiáng)尤一色,</p><p class="ql-block">白樺優(yōu)柔以半疏。</p><p class="ql-block">門盡冷霜能醒骨,</p><p class="ql-block">窗臨殘照好讀書。</p><p class="ql-block">擬約三九吟梅雪,</p><p class="ql-block">還借自家小火爐。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p>