<p class="ql-block">題記:一堂未完成的筆記。</p><p class="ql-block">本期師資陣容</p><p class="ql-block">主講: 胡寶玲</p><p class="ql-block">助教: 馬瑀</p><p class="ql-block">輔導(dǎo)老師: 高敏 李月荷</p><p class="ql-block">班長 :譚君(學(xué)員)</p><p class="ql-block">學(xué)習(xí)委員: 辛美儒 (學(xué)員)</p><p class="ql-block">班委會陣容</p><p class="ql-block">班長: 譚君</p><p class="ql-block">職責(zé):督促檢查,上下溝通,秩序維護。</p><p class="ql-block">學(xué)習(xí)委員: 辛美儒</p><p class="ql-block">職責(zé):收交作業(yè),發(fā)放作業(yè),相關(guān)統(tǒng)計,課堂筆記整理。</p><p class="ql-block">對學(xué)員的要求:</p><p class="ql-block">一 、堅持做筆記。</p><p class="ql-block">二、 按時完成作業(yè)。</p><p class="ql-block">三 、遵守各項紀(jì)律。</p> <p class="ql-block">第一講前言</p><p class="ql-block">詩的定義</p><p class="ql-block"> 詩是一種可以歌詠的韻文。這是關(guān)于詩的定義,其實重點是韻文兩個字。至于說既反映生活,抒發(fā)情感,也是對音樂美、形式美、精煉美有特殊要求而產(chǎn)生的一種文學(xué)體裁。這些都是錦上添花而已。</p><p class="ql-block"> 反過來講,不押韻的文字不算詩。比如現(xiàn)代新詩,如果沒有韻腳,只是一句一換行,只能算散文。</p><p class="ql-block">格律的定義。</p><p class="ql-block">格:格子,條條框框;詩詞中指格式。</p><p class="ql-block">律:紀(jì)律和規(guī)則。</p><p class="ql-block"> 任何體裁都有格式 ,請假條有格式,出門條有格式,介紹信有格式。格律詩不例外,也有格式要求。</p><p class="ql-block">還有投稿的格式要求:</p><p class="ql-block">姓名</p><p class="ql-block">內(nèi)容(兩句一行居中)等等。</p><p class="ql-block"> 就律詩而言,有兩種格式,平起和仄起,細分又成四種:首句押韻和首句不押韻;詞牌就更不用說了,有正格還有別格,格一格二。。。。一直到格七格八;這么多,其實也不用發(fā)愁,按照要求來兼會看譜就行了。譜就是圖譜,類似于針織毛衣針譜,做飯的菜譜。</p><p class="ql-block">比如浣溪沙</p><p class="ql-block">審詞牌</p><p class="ql-block">一 、雙調(diào),四十二字。</p><p class="ql-block">二 、上片三句,句句押平韻;下片三句,兩平韻。</p><p class="ql-block">三 、過片兩句須對仗。</p><p class="ql-block">正格</p><p class="ql-block">中仄中平中仄平(韻),中平中仄仄平平(韻),中平中仄仄平平(韻)。</p><p class="ql-block">中仄中平平仄仄(句),中平中仄仄平平(韻)。中平中仄仄平平(韻)。</p><p class="ql-block"> 詞牌符號含義如下:平,填平聲字;仄,填仄聲字;中,可平可仄字;韻,須押韻的字。雙調(diào) ,就是兩段,詞中也叫上下片,上下闕。平聲韻,韻字是平聲,上片句句押韻,下片三句,2平韻。6句5平韻,下片 起句 通常叫過片,起承上啟下的作用。浣溪沙的過片兩句,要求對仗。然后看正格,主要是平仄。如果這些你都做到了。那么就是一首浣溪沙無疑。</p><p class="ql-block">例詞 秦觀</p><p class="ql-block">漠漠輕寒上小樓,曉陰無賴似窮秋。淡煙流水畫屏幽。</p><p class="ql-block">自在飛花輕似夢,無邊絲雨細如愁。寶簾閑掛小銀鉤。</p><p class="ql-block"> 理論的東西都有點枯燥,我盡量講得通俗一點。。</p><p class="ql-block"> 學(xué)詩須知規(guī)矩,寫詩要守規(guī)則,比如體育比賽,有各種規(guī)定,短跑長跑,各種球類;再比如城市交通,行人規(guī)定車輛規(guī)定;甚至,小區(qū)幾點關(guān)大門,總之,遵守就好了。</p><p class="ql-block"> 針對聲韻之美與對仗之美而產(chǎn)生的規(guī)范要求。反映到我們學(xué)詩的過程,就是要知道避什么,忌什么,不宜什么?這個后邊詳細講。</p> <p class="ql-block">格律詩詞</p><p class="ql-block"> 中國古典詩詞形式美與內(nèi)容美的高度集合,根據(jù)音律美,我們知道平仄須相對和相粘,忌孤平和三平尾避三仄尾;根據(jù)對稱美,我們知道哪處須對仗;根據(jù)聲韻美,我們又知道抑揚頓挫,平上去入等等。</p><p class="ql-block"> 格律詩詞讓我們不僅能讀到古詩詞之美,還具備了創(chuàng)造這種美的能力,并且賦予他新時代的活力,妙不可言。</p><p class="ql-block"> 最后要說的是,條條杠杠雖然是死的,禁錮的,但這種形式主義,在格律詩詞中,誰也繞不過去,必須過關(guān)。</p><p class="ql-block">課外作業(yè):</p><p class="ql-block">一 組詞:春天的詞組10個</p><p class="ql-block">二 連句:相關(guān)詞組入句,做仄起七言對聯(lián)一副</p><p class="ql-block">三 填詞:用此對聯(lián),加上首尾,作一首合格的《憶江南》。</p><p class="ql-block">憶江南</p><p class="ql-block">審題:詞牌名,單調(diào),二十七字,五句、三平韻。</p><p class="ql-block">定格:X為可平可仄之字</p><p class="ql-block">平X仄</p><p class="ql-block">X仄仄平平(韻)</p><p class="ql-block">X仄X平平仄仄</p><p class="ql-block">X平X仄仄平平(韻)</p><p class="ql-block">平仄仄平平(韻)</p><p class="ql-block">請同學(xué)們認(rèn)真完成作業(yè),交作業(yè)要求,在次日下午3點∽4點交作業(yè),因為我很忙,4點之后,過期不候,請大家諒解。</p><p class="ql-block">每人允許修改一次,多改不錄,請諒解。</p><p class="ql-block">2021.3.15</p> <p class="ql-block">第二節(jié)課</p><p class="ql-block"> 格律詩詞包含四要素:字?jǐn)?shù)、平仄、韻腳、對仗。這個很好理解,比如記敘文6要素之類。</p><p class="ql-block">一、字?jǐn)?shù)好理解,跟著規(guī)定走就可以了。</p><p class="ql-block">例如:七律----七言為一句,共八句56個字。</p><p class="ql-block">1、七絕----七言為一句,共四句28個字。五律----五言為一句,共八句40個字。五絕----五言為一句,共四句20個字。</p><p class="ql-block"> 很明顯,不管是七言還是五言,絕句的字?jǐn)?shù)剛好是律句的一半。</p><p class="ql-block">2、詞為長短句的組合,字?jǐn)?shù)多少比較復(fù)雜,有個大概的劃分:五十八字以內(nèi)為小令,五十九至九十字為中調(diào),九十一字以外為長調(diào),并常用詞牌有100多個,字?jǐn)?shù)不盡相同。</p><p class="ql-block"> 現(xiàn)摘幾個簡單說說,如下。</p><p class="ql-block"> 浣溪沙----雙調(diào)小令,上下片共六句42字,且句式相同,七言為一句,三句各21字。</p><p class="ql-block">一剪梅----雙調(diào),通篇為七四四相同句式,共60字。上下片各六句30字。</p><p class="ql-block">沁園春----雙調(diào)共114字,上片十三句56字,下片十二句58字, 多分句式長短不一。</p><p class="ql-block"> 很顯然,詞的字?jǐn)?shù)多少是以詞牌而定。</p><p class="ql-block">3、 對聯(lián)字?jǐn)?shù)是最靈活的,可以少到一字對,也可以多到多分句的百字長聯(lián)。</p><p class="ql-block">以單邊計:</p><p class="ql-block"> 一字---- 天=地 雨=風(fēng) </p><p class="ql-block">二字---- 大路=長空,山花=海樹,赤日=蒼穹 日下=天中</p><p class="ql-block">三字---- 雷隱隱=霧蒙蒙 </p><p class="ql-block">四字----瓜熟蒂落=藕斷絲連,任人擺布=與虎謀皮</p><p class="ql-block">五字---- 風(fēng)高秋月白=雨霽晚霞紅。</p><p class="ql-block">六字----心事數(shù)徑白發(fā)=生涯一片青山,山下旌旗在望=山頭鼓角相聞</p><p class="ql-block">七字---- 牛女二星河左右=參商兩曜斗西東。</p><p class="ql-block">十一字---- 十月塞邊,颯颯寒霜驚戍旅=三冬江上,漫漫朔雪冷漁翁。</p><p class="ql-block">甚至還有拆字聯(lián)(墨=泉) 黑土=白水</p><p class="ql-block">字?jǐn)?shù)中的規(guī)定,大家遵守就好了。</p><p class="ql-block"> 二、押韻</p><p class="ql-block"> 詩也叫韻文,可見押韻是它的重要組成部分。從我們身邊的兒歌 快板 順口溜,甚至歌詞新詩都能經(jīng)常遇見它。</p><p class="ql-block">例如</p><p class="ql-block">小白兔,白又白,</p><p class="ql-block">兩只耳朵豎起來,</p><p class="ql-block">愛吃蘿卜和青菜,</p><p class="ql-block">蹦蹦跳跳真可愛。</p><p class="ql-block">韻字: 白、 來、 愛。</p><p class="ql-block">bai lai ai </p><p class="ql-block"> 漢語拼音中 ,韻母相同的我們就叫做押韻。</p><p class="ql-block">這個例句 韻母 都是ai</p><p class="ql-block">例:</p><p class="ql-block">天上雪花飄,</p><p class="ql-block">我把雪來掃。</p><p class="ql-block">堆個大雪人,</p><p class="ql-block">頭戴小紅帽。</p><p class="ql-block">句腳的韻字: 飄、 掃、 帽。</p><p class="ql-block">piao sao mao</p><p class="ql-block">韻母都是ao</p><p class="ql-block"> 有了押韻 ,才容易念和唱,才容易背過。</p><p class="ql-block"> 三、平仄, 屬于聲音的范疇,是為了好聽。</p><p class="ql-block"> 四、 對仗, 是古典詩詞的重要修辭手段之一。甚至可以影響到整首詩詞的優(yōu)劣。包括類別和形式,標(biāo)準(zhǔn)和禁忌。</p><p class="ql-block">關(guān)于平仄和對仗, 后邊還有細講。</p><p class="ql-block"> 四要素中,其中前三項屬于技術(shù)層面的,可以死搬硬套;但對仗就不行了,是難點,也是詩詞中精華部分。</p><p class="ql-block"> 遠自《詩經(jīng)》中就有“昔我往矣,楊柳依依;今我來思,雨雪霏霏”。</p><p class="ql-block"> 從唐朝的“海內(nèi)存知己,天涯若比鄰”到宋朝的“自在飛花輕似夢,無邊絲雨細如愁”;</p><p class="ql-block"> 從元朝的“古藤老樹昏鴉,小橋流水人家,古道西風(fēng)瘦馬”;到清朝的“似此星辰非昨夜,為誰風(fēng)露立中宵”;從民國的“橫眉冷對千夫指,俯首甘為孺子?!保俚浇夥艖?zhàn)爭時代“五嶺逶迤騰細浪,烏蒙磅礴走泥丸”等等, 無一不是經(jīng)典。</p><p class="ql-block">無法想象,缺失了這部分,詩詞還能有什么可讀可欣賞的?</p><p class="ql-block"> 所以,我們這個課堂會將這四個方面的基礎(chǔ)知識,一一分解,并將對仗部分作為重點,加大篇幅和訓(xùn)練力度,以便真正掌握和運用。</p><p class="ql-block">作業(yè)我再強調(diào)下,每天都有,希望大家有思想準(zhǔn)備。</p><p class="ql-block">今天的內(nèi)容就結(jié)束了</p><p class="ql-block">下來我們說說課外作業(yè)</p><p class="ql-block">作業(yè)</p><p class="ql-block">一列出你所知道的一個詞牌,并指出類型和字?jǐn)?shù)</p><p class="ql-block">二指出下列幾副對聯(lián)字?jǐn)?shù)(以單邊計)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">山舞銀蛇</p><p class="ql-block">原馳蠟象</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">將春水漾成心事</p><p class="ql-block">把花容襯到動人</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">獨抱冷香開,月下霜前,兀自深黃同淺紫;</p><p class="ql-block">不求隱者顧,籬邊竹外,任他農(nóng)舍或陶家。</p><p class="ql-block"> 2021.3.16</p> <p class="ql-block">第三節(jié)課 關(guān)于平仄</p><p class="ql-block"> 學(xué)一學(xué)</p><p class="ql-block">平:平</p><p class="ql-block">仄:不平</p><p class="ql-block">漢語拼音中,我們把一二聲劃為平聲,三四聲劃為仄聲。</p><p class="ql-block">比如:</p><p class="ql-block">瓜熟蒂落</p><p class="ql-block">平平仄仄</p><p class="ql-block">藕斷絲連</p><p class="ql-block">仄仄平平</p><p class="ql-block">平仄屬于聲音范疇,這種針對聲音所制定的規(guī)則和紀(jì)律,我們稱之聲律。過去的小孩子啟蒙就叫 聲律啟蒙。有專門的教材。聲律存在的意義:為了美,抑揚頓挫,好聽;高低變化,上口。</p><p class="ql-block">比如:陜北府谷,這4個字都是第三聲,正常語速用普通話念清晰也不太容易。</p><p class="ql-block">榆林綏德,這4字雖然好念點,但聽起來呆板,不動聽。而且很容易把林字 貪污。</p><p class="ql-block">再比如:李小冉,名字是讓叫的,這個名字在保證音調(diào)都第三聲的情況下,你叫一下試試;</p><p class="ql-block">所以 聲調(diào)盡量錯開</p><p class="ql-block">知道了這個,以后周圍有小孩子起名,你們就能給出建設(shè)性的意見啦。</p><p class="ql-block">詩句里,五言七言 如果音調(diào)沒有變化,更顯得單調(diào)。</p><p class="ql-block">所以 在詩詞對聯(lián)中,規(guī)定遵循馬蹄韻。</p><p class="ql-block">馬蹄韻:平平仄仄,兩兩交替變換前行,其句腳節(jié)奏規(guī)律和聯(lián)內(nèi)音節(jié)點規(guī)律狀如馬蹄行進之規(guī)律。</p><p class="ql-block">關(guān)鍵詞</p><p class="ql-block">平平仄仄,兩兩交替</p><p class="ql-block">平仄交替行進,在聲音上呈現(xiàn)出陰陽頓挫,悅耳動聽,謂之旋律美。</p><p class="ql-block">馬蹄韻包括句腳規(guī)則和句中規(guī)則。</p><p class="ql-block">句腳規(guī)則和句中規(guī)則是一個系統(tǒng)的兩個方面,不能割裂。</p><p class="ql-block">對詩詞而言,主要是句中規(guī)則。句中規(guī)則,指一個詩句中每個字的平仄安排規(guī)則。兩兩交替?;旧暇褪枪潭ǖ母袷?。</p><p class="ql-block">一言句:仄</p><p class="ql-block">二言句:仄仄</p><p class="ql-block">三言句:平平仄、平仄仄</p><p class="ql-block">四言句:平平仄仄</p><p class="ql-block">五言句:仄仄平平仄、平平平仄仄</p><p class="ql-block">六言句:仄仄平平仄仄</p><p class="ql-block">七言句:平平仄仄平平仄、仄仄平平平仄仄</p><p class="ql-block">八言以上(含八言)之平仄視節(jié)奏而定。</p><p class="ql-block">表格看起來云里霧里的,我們還是舉例:</p><p class="ql-block">1 詩海取經(jīng)圓舊夢</p><p class="ql-block">X仄X平平仄仄</p><p class="ql-block">對照上面的七言句,就是后一個。</p><p class="ql-block">例2</p><p class="ql-block">橘黃碩果壓枝瘦</p><p class="ql-block">平平仄仄平平仄</p><p class="ql-block">對照上面的七言句,就是前一個。</p><p class="ql-block">例3</p><p class="ql-block">勝侶扶藜尋古意</p><p class="ql-block">也是 后一個。</p><p class="ql-block">等等</p><p class="ql-block">五七言 常見,其他字?jǐn)?shù) 填詞中也會經(jīng)常遇到,鷓鴣天的三字對,西江月的六字對,一剪梅 的四字對。</p><p class="ql-block">最后 我們來了解下古音。</p><p class="ql-block">通常我們所說的古音 就是平水韻。</p><p class="ql-block">古音,古時候沒有漢語拼音,怎么區(qū)分呢?</p><p class="ql-block">平 上 去 入 也是四聲,</p><p class="ql-block">和漢語拼音對比,相當(dāng)于</p><p class="ql-block"> 平:陰平(一聲),陽平(二聲)</p><p class="ql-block">上:三聲</p><p class="ql-block">去:四聲</p><p class="ql-block">入:已經(jīng)消失,大部分歸到二聲,少部分歸入其它聲部。</p><p class="ql-block">入聲字 很重要!平常我們說 今平古仄,實際就是說入聲字的。</p><p class="ql-block">比如 一</p><p class="ql-block">古音 就是仄 ,新聲韻是平。</p><p class="ql-block">常用入聲字也就二百多個,為了更好學(xué)習(xí)領(lǐng)會古人作品,不可不知。</p><p class="ql-block">所以 從今天開始每天背5個入聲字。</p><p class="ql-block">背一背,背五個入聲字</p><p class="ql-block">讀 熟 石 菊 竹</p><p class="ql-block">課外作業(yè)</p><p class="ql-block">指出下列幾組對句的平仄</p><p class="ql-block">原馳蠟象</p><p class="ql-block">山舞銀蛇</p><p class="ql-block">始于紛亂</p><p class="ql-block">終作清白</p><p class="ql-block">后世前生皆是水</p><p class="ql-block">此時此刻卻為花</p><p class="ql-block">將春水漾成心事</p><p class="ql-block">把花容襯到動人</p><p class="ql-block">獨抱冷香開,月下霜前,兀自深黃同淺紫;</p><p class="ql-block">不求隱者顧,籬邊竹外,任他農(nóng)舍或陶家。</p><p class="ql-block">2021.3.17</p> <p class="ql-block">第四講平仄的紀(jì)律和原則(二)</p><p class="ql-block">對句中</p><p class="ql-block">七言句:平平仄仄平平仄、仄仄平平平仄仄</p><p class="ql-block">有兩種。那么詩句中的怎么要求的?可以分為兩部分。</p><p class="ql-block">一、本句中,兩兩交替原則。</p><p class="ql-block"> 二、上下句中,和上句相對,和下句相粘。</p><p class="ql-block">還是舉例說明。</p><p class="ql-block">朝辭白帝彩云間,千里江陵一日還;</p><p class="ql-block">兩岸猿聲啼不住,輕舟已過萬重山。</p><p class="ql-block">平平仄仄仄平平,仄仄平平仄仄平;</p><p class="ql-block">仄仄平平平仄仄,平平仄仄仄平平。</p><p class="ql-block">先看本句中</p><p class="ql-block">第一句</p><p class="ql-block">平平/仄仄/仄平/平</p><p class="ql-block">第二句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/仄仄/平</p><p class="ql-block">第三句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/平仄/仄</p><p class="ql-block">第四句</p><p class="ql-block">平平/仄仄/仄平/平</p><p class="ql-block">如果我們只看246上的字</p><p class="ql-block">第一句:辭帝云平仄平</p><p class="ql-block">第二句:里陵日仄平仄</p><p class="ql-block">第三句:岸聲不仄平仄</p><p class="ql-block">第四句:舟過重平仄平</p><p class="ql-block">剛好兩兩交替,這是本句中我們要遵守的紀(jì)律和原則。</p><p class="ql-block">上下句呢?</p><p class="ql-block">第一句</p><p class="ql-block">平平/仄仄/仄平/平</p><p class="ql-block">第二句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/仄仄/平</p><p class="ql-block">不難看出是相反的</p><p class="ql-block">再看二三句</p><p class="ql-block">第二句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/仄仄/平</p><p class="ql-block">第三句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/平仄/仄</p><p class="ql-block">平仄是相同的,句腳不算。也就是最后一個字不管。</p><p class="ql-block">再看三四句</p><p class="ql-block">第三句</p><p class="ql-block">仄仄/平平/平仄/仄</p><p class="ql-block">第四句</p><p class="ql-block">平平/仄仄/仄平/平</p><p class="ql-block">不難看出,剛好相反。</p><p class="ql-block">這里有個奇偶數(shù)關(guān)系。</p><p class="ql-block">句與句之間,如果是 奇偶關(guān)系,平仄是相反的,這叫做相對。</p><p class="ql-block">如果是 偶奇關(guān)系,平仄是相同的,這就是相粘。這個需要熟練掌握。</p><p class="ql-block">還是這個例子,我們來看,每句的起句前兩字</p><p class="ql-block">朝辭,千里;</p><p class="ql-block">兩岸,輕舟。</p><p class="ql-block">平平,仄仄</p><p class="ql-block">仄仄,平平</p><p class="ql-block">每句只看頭兩個字,是不是很直觀。</p><p class="ql-block">需要注意下,有同學(xué)說了千里是 平仄,不是仄仄</p><p class="ql-block">規(guī)范下:雙音節(jié)詞組的后一個字的平仄,就是這組詞的平仄。</p><p class="ql-block">通常135可以不看</p><p class="ql-block">換言說,只要是列公式,就自動代入。而且首句的第二個字決定了一首詩的起式。</p><p class="ql-block">還是上面的例句。首句 第二個字是辭,平聲,所以這首詩就是平起。這首詩押韻的字間還山</p><p class="ql-block">第一句間字就入韻了。所以這首詩 我們就叫做 平起首句押韻格式。</p><p class="ql-block">如果是仄呢?</p><p class="ql-block">同理,如果首句第二個字是仄聲,就是仄起格式。詩中的格式只有這兩種。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">獨在異鄉(xiāng)為異客, 每逢佳節(jié)倍思親;</p><p class="ql-block">遙知兄弟登高處, 遍插茱萸少一人。</p><p class="ql-block">首句第二字是在,仄起。韻字親人,首句的客字沒押韻上。</p><p class="ql-block">這首就是仄起首句不押韻格式。</p><p class="ql-block">自古逢秋悲寂寥,我言秋日勝春朝。</p><p class="ql-block"> 晴空一鶴排云上,便引詩情到碧霄。</p><p class="ql-block">首句第二個字 古 仄聲 ,屬于仄起。韻字廖朝霄,這首詩就是仄起首句入韻格式。</p><p class="ql-block">例</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">相如死后無詞客,延壽亡來絕畫工。</p><p class="ql-block">玉顏不是黃金少,淚滴秋山入壽宮。</p><p class="ql-block">比如</p><p class="ql-block">水光瀲滟晴方好,山色空蒙雨亦奇。</p><p class="ql-block">欲把西湖比西子,淡妝濃抹總相宜</p><p class="ql-block">這兩首都是平起首句不押韻格式。</p><p class="ql-block">總結(jié)一下</p><p class="ql-block">詩詞的平仄,以七言為例,分為平起式和仄起式兩種。每種又細化分為首句入韻不入韻。所以 平時我們說,詩詞的格式就4種一句就是從這里來的。</p><p class="ql-block">以七絕為例說明,起式就四種</p><p class="ql-block">延伸到律也如此,多四句而已。</p><p class="ql-block">甚至五言律絕或者排律,都一樣。</p><p class="ql-block">背一背五個入聲字</p><p class="ql-block">絕 插 節(jié) 白 笛</p><p class="ql-block">課外作業(yè)</p><p class="ql-block">一 摘出相對的例子一個</p><p class="ql-block">二 摘出相粘的例子一個</p><p class="ql-block">三 找出例子,平起、仄起、仄起首句入韻,各一個</p><p class="ql-block">注意:以上例句,可以是古人的,也可以是今人的,還可以是自己的,以不雷同為目的,但是不得引用課堂例句。</p><p class="ql-block">2021.3.18</p> <p class="ql-block">第五講繼續(xù)說平仄(三)</p><p class="ql-block">接著昨天的平仄,有的同學(xué)提出:</p><p class="ql-block">千里/江陵/一日/還</p><p class="ql-block">仄仄/平平/平仄/平</p><p class="ql-block">當(dāng) 千里 這一組 平仄不統(tǒng)一,按照哪個算?</p><p class="ql-block">這要從音節(jié)上說起,漢字基本都是雙音節(jié)。也就是兩個字算一組,成為詞組來表達。這也是馬蹄韻 兩兩交替的 根據(jù),兩個字算一組 。而且計算平仄是按照后一個字。也就是說 雙音節(jié)詞組的后一個字,決定平仄。</p><p class="ql-block">這個句子 每組第二個字的平仄 演示出來 就是 里陵日 仄平仄。所謂的一三五不論,二四六分明。</p><p class="ql-block">里陵日就是這個句子的二四六,千江一 就是一三五,說的都是位置。</p><p class="ql-block">一三五 不論,是說這幾個位置上的字,可平可仄,通常標(biāo)“中”或者“X”</p><p class="ql-block">那么我們改動一下這個句子</p><p class="ql-block">萬里/江陵/一日/還</p><p class="ql-block">千里/海陵/一日/還</p><p class="ql-block">平仄成立</p><p class="ql-block">說明一下,一 這個字 屬于入聲字,當(dāng)仄用。</p><p class="ql-block">那么問題來了,</p><p class="ql-block">千里/海陵/一日/還</p><p class="ql-block">平仄/仄平/仄仄/平</p><p class="ql-block">千里海陵一日還</p><p class="ql-block">平仄仄平仄仄平</p><p class="ql-block">陵作為平聲字,它的左右兩邊都是仄聲字。這種情況下,陵 就是孤平。孤平在詩詞中屬于大忌。</p><p class="ql-block">仄仄 平 仄仄 </p><p class="ql-block">兩仄夾一平,這個格式必須牢記。所以當(dāng)孤平出現(xiàn)時,這個一三五不論就應(yīng)該論了。</p><p class="ql-block">換言之,就是不出現(xiàn)孤平的情況下,才可以不論。</p><p class="ql-block">兩岸猿聲啼不住</p><p class="ql-block">仄仄/平平/平仄/仄</p><p class="ql-block">兩岸/猿聲/叫不/住 改第5位置的字。我們發(fā)現(xiàn)這個成了三仄尾,要避免。所以,當(dāng)出現(xiàn)三仄尾的時候,第五位置也不可 不論。</p><p class="ql-block">輕舟已過萬重山</p><p class="ql-block">平平/仄仄/仄平/平</p><p class="ql-block">改為</p><p class="ql-block">輕舟已過千重山</p><p class="ql-block">平平/仄仄/平平/平</p><p class="ql-block">如果改成這樣,句尾很明顯三連平。我們把這種,平聲字在尾部,而且連續(xù)三個,叫做三平尾?。三平尾也是大忌。</p><p class="ql-block">孤平 三平尾 屬于硬傷,當(dāng)忌</p><p class="ql-block">三仄尾 屬于瑕疵,軟傷。雖然不要求那么嚴(yán),但大家初學(xué),還是應(yīng)該嚴(yán)格要求自己。</p><p class="ql-block">繼續(xù)舉例</p><p class="ql-block">柳暗花明又一村</p><p class="ql-block">仄仄/平平/仄仄/平</p><p class="ql-block">這個句子,中間位置有兩個平聲。</p><p class="ql-block">柳暗花艷又一村</p><p class="ql-block">仄仄/平仄/仄仄/平</p><p class="ql-block">也是兩仄夾一平,這個算不算孤平呢?</p><p class="ql-block">不算,明在第四位置,不允許更改平仄。</p><p class="ql-block">所以呢。這種句子只有花 字 改了平仄,才算是孤平。</p><p class="ql-block"> 柳暗水明又一村</p><p class="ql-block">仄仄仄平仄仄平</p><p class="ql-block">改艷字,屬于自己給自己加碼,不但沒有孤平還多了失替。</p><p class="ql-block">背一背,五個入聲字</p><p class="ql-block">獨 學(xué) 說 奪 國 </p><p class="ql-block">作業(yè)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">一 將下面句子,改動一個字,使句子成為三仄尾</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">兀自深黃同淺紫;</p><p class="ql-block">任他農(nóng)舍或陶家。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">二 改動一個字 使下面合格句子成為三平尾</p><p class="ql-block">荷盡已無擎雨蓋,</p><p class="ql-block">菊殘猶有傲霜枝。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三 改動一個字 使下列合格的句子成孤平</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">紅軍不怕遠征難,</p><p class="ql-block">萬水千山只等閑</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">萬般物象皆能鑒,</p><p class="ql-block">一個人心不可明。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">水光瀲滟晴方好,</p><p class="ql-block">山色空蒙雨亦奇。</p><p class="ql-block">2021.3.19</p><p class="ql-block">編輯整理:丹云齋主劉君亞</p>