<p class="ql-block" style="text-align:center;">清朝 · 李毓秀</p> <p class="ql-block"> 《弟子規(guī)》原名《訓蒙文》是清代教育家李毓秀編寫的三言韻文,依據(jù)孔子部分教誨編成的學童生活規(guī)范,采用《論語》“學而篇"第六條:“弟子入則孝,出則悌,謹而信,泛愛眾而親仁。行有余力,則以學文”的文義,并分為七個科目,即孝、悌、謹、信、愛眾、親仁、學文,前六項屬于德育修養(yǎng),學文屬于智育修養(yǎng),全文總計360句,1080字,內容涉及生活起居、衣服紐冠、行為儀止、道德品性、處世之道等。</p> <p class="ql-block"> 《弟子規(guī)》全書以通俗的文字、三字韻的形式闡述了學習的重要、做人的道理以及待人接物的禮貌常識等,是一部蒙學經(jīng)典, 所謂"弟子”,不是一般的意義,而是指要做圣賢弟子,而“規(guī)"則是“夫”、“見"二字的合體,意思是大丈夫的見識。“弟子規(guī)"便是說,要學習圣賢經(jīng)典,做圣賢弟子,成為大丈夫。</p><p class="ql-block"> 此書原名《訓蒙文》,后賈存仁加以改編,改名《弟子規(guī)》?!兜茏右?guī)》文筆自然流暢,樸實無華,影響深遠,在清代傳統(tǒng)文化中占有重要地位。</p> <p class="ql-block">【總敘】</p><p class="ql-block">弟子規(guī),圣人訓。首孝悌,次謹信。</p><p class="ql-block">泛愛眾,而親仁。有余力,則學文。</p><p class="ql-block">【入則孝出則弟】</p><p class="ql-block">父母呼,應勿緩。父母命,行勿懶。</p><p class="ql-block">父母教,須敬聽。父母責,須順承。</p><p class="ql-block">冬則溫,夏則凊。晨則省,昏則定。</p><p class="ql-block">出必告,反必面。居有常,業(yè)無變。</p><p class="ql-block">事雖小,勿擅為。茍擅為,子道虧。</p><p class="ql-block">物雖小,勿私藏。茍私藏,親心傷。</p><p class="ql-block">親所好,力為具。親所惡,謹為去。</p><p class="ql-block">身有傷,貽親憂。德有傷,貽親羞。</p><p class="ql-block">親愛我,孝何難。親憎我,孝方賢。</p><p class="ql-block">親有過,諫使更。怡吾色,柔吾聲。</p> <p class="ql-block">諫不入,悅復諫。號泣隨,撻無怨。</p><p class="ql-block">親有疾,藥先嘗。晝夜侍,不離床。</p><p class="ql-block">喪三年,常悲咽。居處變,酒肉絕。</p><p class="ql-block">喪盡禮,祭盡誠。事死者,如事生。</p><p class="ql-block">兄道友,弟道恭。兄弟睦,孝在中。</p><p class="ql-block">財物輕,怨何生。言語忍,忿自泯。</p><p class="ql-block">或飲食,或坐走。長者先,幼者后。</p><p class="ql-block">長呼人,即代叫。人不在,己即到。</p><p class="ql-block">稱尊長,勿呼名。對尊長,勿見能。</p><p class="ql-block">路遇長,疾趨揖。長無言,退恭立。</p><p class="ql-block">騎下馬,乘下車。過猶待,百步余。</p><p class="ql-block">長者立,幼勿坐。長者坐,命乃坐。</p><p class="ql-block">尊長前,聲要低。低不聞,卻非宜。</p><p class="ql-block">進必趨,退必遲。問起對,視勿移。</p> <p class="ql-block">事諸父,如事父。事諸兄,如事兄。</p><p class="ql-block">【謹而信】</p><p class="ql-block">朝起早,夜眠遲。老易至,惜此時。</p><p class="ql-block">晨必盥,兼漱口。便溺回,輒凈手。</p><p class="ql-block">冠必正,紐必結。襪與履,俱緊切。</p><p class="ql-block">置冠服,有定位。勿亂頓,致污穢。</p><p class="ql-block">衣貴潔,不貴華。上循分,下稱家。</p><p class="ql-block">對飲食,勿揀擇。食適可,勿過則。</p><p class="ql-block">年方少,勿飲酒。飲酒醉,最為丑。</p><p class="ql-block">步從容,立端正。揖深圓,拜恭敬。</p><p class="ql-block">勿踐閾,勿跛倚。勿箕踞,勿搖髀。</p><p class="ql-block">緩揭簾,勿有聲。寬轉彎,勿觸棱。</p><p class="ql-block">執(zhí)虛器,如執(zhí)盈。入虛室,如有人。</p><p class="ql-block">事勿忙,忙多錯。勿畏難,勿輕略。</p> <p class="ql-block">斗鬧場,絕勿近。邪僻事,絕勿問。</p><p class="ql-block">將入門,問孰存。將上堂,聲必揚。</p><p class="ql-block">人問誰,對以名。吾與我,不分明。</p><p class="ql-block">用人物,須明求。倘不問,即為偷。</p><p class="ql-block">借人物,及時還。后有急,借不難。</p><p class="ql-block">凡出言,信為先。詐與妄,奚可焉。</p><p class="ql-block">話說多,不如少。惟其是,勿佞巧。</p><p class="ql-block">奸巧語,穢污詞。市井氣,切戒之。</p><p class="ql-block">見未真,勿輕言。知未的,勿輕傳。</p><p class="ql-block">事非宜,勿輕諾。茍輕諾,進退錯。</p><p class="ql-block">凡道字,重且舒。勿急疾,勿模糊。</p><p class="ql-block">彼說長,此說短。不關己,莫閑管。</p><p class="ql-block">見人善,即思齊??v去遠,以漸躋。</p> <p class="ql-block">見人惡,即內省。有則改,無加警。</p><p class="ql-block">唯德學,唯才藝。不如人,當自礪。</p><p class="ql-block">若衣服,若飲食。不如人,勿生戚。</p><p class="ql-block">聞過怒,聞譽樂。損友來,益友卻。</p><p class="ql-block">聞譽恐,聞過欣。直諒士,漸相親。</p><p class="ql-block">無心非,名為錯。有心非,名為惡。</p><p class="ql-block">過能改,歸于無。倘掩飾,增一辜。</p><p class="ql-block">【泛愛眾而親仁】</p><p class="ql-block">凡是人,皆須愛。天同覆,地同載。</p><p class="ql-block">行高者,名自高。人所重,非貌高。</p><p class="ql-block">才大者,望自大。人所服,非言大。</p><p class="ql-block">己有能,勿自私。人所能,勿輕訾。</p><p class="ql-block">勿諂富,勿驕貧。勿厭故,勿喜新。</p> <p class="ql-block">人不閑,勿事攪。人不安,勿話擾。</p><p class="ql-block">人有短,切莫揭。人有私,切莫說。</p><p class="ql-block">道人善,即是善。人知之,愈思勉。</p><p class="ql-block">揚人惡,即是惡。疾之甚,禍且作。</p><p class="ql-block">善相勸,德皆建。過不規(guī),道兩虧。</p><p class="ql-block">凡取與,貴分曉。與宜多,取宜少。</p><p class="ql-block">將加人,先問己。己不欲,即速已。</p><p class="ql-block">恩欲報,怨欲忘。報怨短,報恩長。</p><p class="ql-block">待婢仆,身貴端。雖貴端,慈而寬。</p><p class="ql-block">勢服人,心不然。理服人,方無言。</p><p class="ql-block">同是人,類不齊。流俗眾,仁者希。</p><p class="ql-block">果仁者,人多畏。言不諱,色不媚。</p><p class="ql-block">能親仁,無限好。德日進,過日少。</p> <p class="ql-block"><a href="https://mbd.baidu.com/newspage/data/videoshare?nid=sv_4750049819337056851&source=search&tpl=search" target="_blank">【弟子規(guī)】全文朗誦及解讀</a></p> <p class="ql-block"><a href="https://m.ximalaya.com/selfshare/album/11937379?cId=6&uid=157557341&shrdv=5266aa34-55ae-36ae-b258-6c2dc862f8b6&shrh5=android&subType=1010&shrid=180829a1f0310773&shrdh=1&shrpid=180829a1f0313dbd&commandShareId=96cf259af77bf1e13443e16127863d05&shareTime=1651458580227&shareLevel=1" target="_blank">喜馬拉雅 誦讀【弟子規(guī)】</a></p>