<p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 打開電腦,不經(jīng)意看到十年前的照片——2012年差不多也是這個(gè)時(shí)侯,初夏時(shí)節(jié),我們瑤山行。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 汽車駛往金秀六巷鄉(xiāng),道路陡峭彎曲。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 過去瑤山交通十分不便,縣城到六巷要大半天時(shí)間,六巷到各村也都要半天,基本步行。上世紀(jì)七、八十年代,人們用了十七年的時(shí)間在絕壁上修建了公路,極大方便了出行。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 桂中偏東,北回歸線偏北,平原丘陵之中,聳立著一片2000多平方公里的霧海云山——大瑤山。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 這里傳頌著人類學(xué)家費(fèi)孝通的故事。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 80多年前,1935年12月,年僅25歲的費(fèi)孝通和新婚妻子王同惠來到這里,在蜜月之中開啟了自己最初的社會(huì)調(diào)查。在廣西瑤山的調(diào)查中,費(fèi)孝通誤入瑤人設(shè)下的“虎阱”,被木石壓住。妻子王同惠奮不顧身地把石塊逐一移開,但費(fèi)孝通足部已受重傷,不能站立。王同惠趕緊跑出森林求援,從此一去不返。次日傍晚,才有人發(fā)現(xiàn)了費(fèi)孝通,第七天在湍急的山澗中,發(fā)現(xiàn)了王同惠的遺體,留下一段令人嘆息的瑤山悲歌。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 新中國成立后,心系瑤山的人類學(xué)家費(fèi)孝通先后四次重訪故地,為大瑤山的建設(shè)出謀劃策,對(duì)瑤族地區(qū)民族關(guān)系和經(jīng)濟(jì)社會(huì)發(fā)展提出一系列重要見解、做出了重要貢獻(xiàn)。1952年,廣西成立了大瑤山瑤族自治區(qū)(縣級(jí)),其縣域范圍主要是大瑤山地區(qū)。在大瑤山有一種說法,費(fèi)孝通對(duì)金秀發(fā)展做出的最大貢獻(xiàn)是推動(dòng)行政區(qū)劃調(diào)整,將原屬象州縣的桐木、鹿寨縣的頭排兩個(gè)重鎮(zhèn)劃歸金秀管轄。</span></p> <p class="ql-block">左一費(fèi)孝通。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">經(jīng)中平鄉(xiāng)我們來到六巷上古呈村。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">宿生產(chǎn)隊(duì)長(zhǎng)家。</span></p> <p class="ql-block">與瑤鄉(xiāng)小女兒。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 生產(chǎn)隊(duì)長(zhǎng)家在較高的山坡上,對(duì)面就是五指山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">黃昏五指山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 路上吊幾斤五花肉,自已動(dòng)手,與隊(duì)長(zhǎng)一家共餐。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 晚上扎帳隊(duì)長(zhǎng)家的曬谷坪。用自帶的油氣爐煮上一壺咖啡和一壺茶,清茶下肚,蕭聲響起。不似“為我一揮手,如聽萬壑松?!币彩恰伴L(zhǎng)歌入松風(fēng),曲盡星河稀”。</span></p> <p class="ql-block">老姜,老廖。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 入夜,萬籟俱寂。月色朦朧,山峰云霧繚繞。夜深了仍不能入寐,帳篷外時(shí)有怪鳥鳴澗,忽東忽西,忽左忽右。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">清晨五指山。</span></p> <p class="ql-block">大瑤山八角樹。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">八角。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">請(qǐng)了個(gè)當(dāng)?shù)叵驅(qū)?,帶我們登五指山?lt;/span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 當(dāng)日小滿,即將荼靡花事了,杜鵑開到尾聲。</span></p> <p class="ql-block">朱哥。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 山路陡峭(基本不成路),十分難行,有些地方甚至要手腳并用,有危險(xiǎn)。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 還有山螞蟥,老廖手臂被咬了一下,流血不止。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 途中遇一戴眼鏡男子,兩個(gè)褲腳管被螞蟥咬出的血浸透,被人攙扶著下山。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 登山將半,看山路如此難行,山螞蟥如此厲害,只好作罷返回。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">去尋找大瑤山千年杉樹王。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">參天杉樹隨處可見。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 我家曾有一張當(dāng)年林業(yè)廳長(zhǎng)姚康成與杉樹王的合影,今天終于看到真的千年杉樹王。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 大瑤山有茶山瑤、坳瑤、花籃瑤、盤瑤、山子瑤,語言、社會(huì)組織、風(fēng)俗習(xí)慣、服飾等各有特點(diǎn)。初訪大瑤山,費(fèi)孝通記錄了各個(gè)支系之間的不平等地位、生活上的巨大差距及其矛盾沖突。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 5個(gè)支系中,茶山瑤、坳瑤、花籃瑤是占嶺占田地山主瑤,盤瑤、山子瑤則是處處受壓迫的過山瑤。過山瑤不僅要以很高的租金租種山主瑤的土地,而且由于旱地貧瘠,種了五六年就不能再種了,他們只能過著居無定所的生活,房屋是用竹子做的簡(jiǎn)易房屋,最貧困的山子瑤有時(shí)連鹽都吃不起。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 新中國的成立消除了民族隔閡,千百年來在山頂上不斷遷移和散居的過山瑤,終于過上了定居生活,他們勤勞吃苦的精神得到充分發(fā)揮,日子越過越好。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">走進(jìn)花籃瑤寨——門頭村。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 據(jù)說這是唯一以狗為吉祥物的村子,村中處處是狗的石雕,狗是他們的圖騰?</span></p> <p class="ql-block">門上藏頭聯(lián),暗含門頭二字。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">村中花籃瑤博物館。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 祖宗古訓(xùn)</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 我瑤門頭,四十二家,大大小小,對(duì)天講過,村旁四方,劃做眾山,種木護(hù)村,做善積福,毀木霸地,做惡招禍,天地有眼,會(huì)有報(bào)應(yīng),好人好報(bào),惡人惡報(bào),子孫后代,要記在心。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);"> 光緒七年</span></p>