<p class="ql-block"> 《龍山氏別裁集一一父親的詩詞遺作》補(bǔ)遺(一)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 整理 \ 尹作霖</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 父親的人格與尊嚴(yán)在困境中二度自立,此后,父親的詩緒如山泉涌出。父親在《牧牛歌》里所展現(xiàn)的那種氣度,實(shí)際上是他在遲暮之年的一種超脫與一種審美的人生態(tài)度,他自比“翱翔天地一沙鷗”,就是一束耀眼的遲暮之光。遲暮之年能讓有限的生命綻放出極致之光,有個(gè)人人都回避不了的問題,就是面對(duì)死亡、思考死亡。人之所以戀生,就是活著能感覺周圍的世界,一個(gè)人到了老年不曾產(chǎn)生過生不如死的想法,就是有了尊嚴(yán),這不能不說是一種遲暮美學(xué)中的心理學(xué)。我的父親是按古代圣訓(xùn)思考的:“未知生,焉知死?”所以他在他的遲暮中,還洋洋灑灑寫出了一首<<逍遙歌>>:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 逍 遙 歌</p><p class="ql-block">處事無為一老翁,</p><p class="ql-block">混俗和光自雍容。</p><p class="ql-block">一雙醉眼朦朧,</p><p class="ql-block">幾根短發(fā)蓬松。</p><p class="ql-block">心無掛礙心境暢,</p><p class="ql-block">胸懷妙理萬事空。</p><p class="ql-block">閑把釣,更學(xué)農(nóng),</p><p class="ql-block">樂游草上看勁松。</p><p class="ql-block">富貴功名塵與土,</p><p class="ql-block">閑是閑非耳邊風(fēng)。</p><p class="ql-block">樂我田園,做我牧童,</p><p class="ql-block">往來隴畝無定蹤。</p><p class="ql-block">我自悠游歲月,</p><p class="ql-block">自在逍遙,逍遙自在,</p><p class="ql-block">何須潦倒亂心胸,</p><p class="ql-block">哪管他春夏與秋冬。</p><p class="ql-block">不慕陶朱猗頓富,</p><p class="ql-block">不憂顏回成屢空。</p><p class="ql-block">山水陶性情,</p><p class="ql-block">麋鹿為友朋。</p><p class="ql-block">也不去訪世外桃源,</p><p class="ql-block">也不去敲暮鼓晨鐘。</p><p class="ql-block">閑來時(shí),</p><p class="ql-block">一卷黃庭樂無窮;</p><p class="ql-block">倦來時(shí),</p><p class="ql-block">拋書到夢(mèng)中。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 從這一首閃光的遲暮之詩中,我們可以感受到燦爛的中華文明,熠熠生輝的詩詞文化,給我父親帶來了生命的底蘊(yùn)、帶來了他的人生價(jià)值定位和精神路向:父親遲暮中,名利皆逝,唯精神尚存,所以遲暮之光,實(shí)則是內(nèi)心之光,它照亮的是人生命最終的至高境界,這也許就是人所能及的價(jià)值觀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 鷓 鴣 天</p><p class="ql-block"> (1976年于李家河)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 我是明宮鎮(zhèn)善郎, </p><p class="ql-block"> 紅塵小住且學(xué)狂。</p><p class="ql-block"> 閑來海底降鯨鱷, </p><p class="ql-block"> 興至山頭吟妙章。 </p><p class="ql-block"> 游海島,醉霞觴, </p><p class="ql-block"> 三山五岳訪賢王。 </p><p class="ql-block"> 時(shí)掏月窟擒烏兔, </p><p class="ql-block"> 忽見天根得太陽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 南 鄉(xiāng) 子</p><p class="ql-block"> (一九七六年十一月十六)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 居靜室,守禪房,</p><p class="ql-block"> 黃河倒轉(zhuǎn)費(fèi)參詳。</p><p class="ql-block"> 羊鹿牛車往上闖,</p><p class="ql-block"> 三關(guān)上,</p><p class="ql-block"> 猛進(jìn)直沖無阻擋。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五 晚 情 篇</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 蝶 戀 花·雨 過 春 晴</p><p class="ql-block"> ( 1981)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 雨過春晴天氣暖,</p><p class="ql-block"> 盡是含苞,怒放妖姿展。</p><p class="ql-block"> 只有粉兒消息快,</p><p class="ql-block"> 如癡如醉團(tuán)團(tuán)轉(zhuǎn)。</p><p class="ql-block"> 春色滿園香霧漫,</p><p class="ql-block"> 野圃閑軒,寂寞無人管,</p><p class="ql-block"> 一自相逢相識(shí)后,</p><p class="ql-block"> 濃情妙意殊忘返。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 滿 庭 芳 · 重 陽</p><p class="ql-block">(1978年10月10日即農(nóng)歷九月初九日與劉老唱和于芝山)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 節(jié)屆重陽,秋高氣爽,</p><p class="ql-block"> 龍山落帽飛翔。</p><p class="ql-block"> 騷人雅士,相習(xí)以為常。</p><p class="ql-block"> 九日登高舒暢,</p><p class="ql-block"> 提壺樂飲勝瓊漿。</p><p class="ql-block"> 開心處,</p><p class="ql-block"> 臨風(fēng)把酒,</p><p class="ql-block"> 更喜氣洋洋。</p><p class="ql-block"> 春秋多佳日,</p><p class="ql-block"> 休夸既往,</p><p class="ql-block"> 但賞這廂。</p><p class="ql-block"> 看鴻飛天外,</p><p class="ql-block"> 書字成行。</p><p class="ql-block"> 落葉紅如花樣,</p><p class="ql-block"> 層林盡染透幽香。</p><p class="ql-block"> 須抓住,</p><p class="ql-block"> 時(shí)光大好,</p><p class="ql-block"> 行樂醉陶唐。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 這闋詞是父親返城后的一種放達(dá)之心,令人感動(dòng)! 一生何辱何榮,一壺酒,樂飲勝瓊漿,休夸既往,但賞這廂! 調(diào)整了自己的心態(tài),適應(yīng)了安處新巢環(huán)境,那種胸中的浩然之氣又出來了,看鴻飛天外、看落葉如花、看層林盡染,行樂醉陶唐!真的是重九登高遠(yuǎn)望,山石嶙峋,落葉繽紛如錦,舉首高歌,醉到了堯放勛的陶唐之地!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 父親到了上世紀(jì)八十年代中期,國家已撥亂反正步入正軌,改革開放已七八個(gè)年頭了,人民生活已趨向穩(wěn)定,父親此時(shí)心情愉悅,心緒也進(jìn)入更多地追求精神層面。一個(gè)老來晚年的特征,就是對(duì)天倫之樂的沉醉與品嘗。從他那年有了一桌肉酒魚飯的興致,就可以感受到他那種自覺如飴的甘美。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 清 平 樂 · “家 宴” </p><p class="ql-block">小序: 四月二十五日得魚數(shù)斤攜歸,妻兒歡,具肴饌,佐以蔬食,并以“滿湖春”酒相進(jìn),團(tuán)聚一堂,是下放時(shí)所夢(mèng)想不及,因喜賦之。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> ( 一 )</p><p class="ql-block"> 鮮魚美酒,暢敘天倫樂。</p><p class="ql-block"> 老伴勸酒兒淺酌,</p><p class="ql-block"> 更喜兒孫繞桌。</p><p class="ql-block"> 欣逢晚景亨通,一家瑞藹融融。</p><p class="ql-block"> 十載烏云盡掃,天恩澤被無窮。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> ( 二 )</p><p class="ql-block"> 妻朋子伴,淺飲心花放。</p><p class="ql-block"> 小小家庭團(tuán)聚暢,</p><p class="ql-block"> 別有天倫樂貺。</p><p class="ql-block"> 幾經(jīng)顛沛流連,</p><p class="ql-block"> 不堪回首當(dāng)年。</p><p class="ql-block"> 今日平安是福,</p><p class="ql-block"> 何須富貴熏天。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 父親雖已逝去好些年,但在我靈魂深處,他的精氣神仍有著永不消失的恒在意義。我十分慶幸我現(xiàn)在能用一種復(fù)活的語言,捕捉到父親再生的意象,追憶到他生前影像,使文字可以將自己內(nèi)心的感受凝聚成人性的光斑,感覺到若干年后,仍可賦予父親完整的無需矯飾的形雕。父親尹業(yè)敬的名字也許只是一個(gè)記憶,但他的身世所串起的這本詩詞吟,是留給子孫一本深刻的書,多半要在仔細(xì)讀完以后才能領(lǐng)會(huì)它的深刻,我想,這也許是永垂不朽的意思吧!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> [附后] </p><p class="ql-block">詩詞中的用典:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 鳳凰臺(tái)上憶吹簫</p><p class="ql-block"> (癸亥暮春三月作“春思”書 )</p><p class="ql-block"> 春去春來,花開花落,</p><p class="ql-block">都來總是離愁。</p><p class="ql-block"> 怕惹相思起,懶做春游。</p><p class="ql-block"> 曾向桃源問渡,</p><p class="ql-block">迷去向,枉負(fù)漁舟。</p><p class="ql-block"> 歸來處,</p><p class="ql-block">凄涼滿目,萬事悠悠!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 休休,</p><p class="ql-block">此情不盡,</p><p class="ql-block">縱夢(mèng)繞高唐,也是浮漚。</p><p class="ql-block"> 似狂瀾未挽,空費(fèi)綢繆。</p><p class="ql-block"> 忍看蓬山遠(yuǎn)阻,</p><p class="ql-block"> 難插翅,飛上層樓。</p><p class="ql-block"> 叵耐三生石上,</p><p class="ql-block"> 緣薄淺,折翼中途。</p><p class="ql-block"> 千古恨,</p><p class="ql-block"> 山盟海誓,盡付東流!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 詞的上片由 “怕”字點(diǎn)染相思之苦,以“懶”字形容此刻濃愁心態(tài)。接下來用典故“桃源問渡”傳達(dá)出豐富的感情。引用陶淵明《桃花源記》,是說武陵漁人誤入桃花源,離開后再去便找不到路徑了。此處為借指妻子去了很遠(yuǎn)很遠(yuǎn)的地方,已經(jīng)找不著了,自己悵然而歸,留下的只有萬種愁情,一腔哀怨,“凄涼滿目,萬事悠悠!”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 下片“休休”! 算了罷,算了罷,無奈中用了一個(gè)“縱”,縱然、即使你有美夢(mèng)去幽會(huì)“高唐”,也只是個(gè)“浮漚”(泡影)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> “高唐”典故是傳說楚襄王游高唐,夢(mèng)見巫山神女,幸之而去;后泛指男女幽會(huì)的地方。恨自己當(dāng)時(shí)糊涂大意,怎讓你去佛門皈依呢?當(dāng)時(shí)沒盡心力挽狂瀾,如今悔那沒未雨綢繆何用?心上人早去了仙山,插翅也難挽回終身的憾!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 李商隱曾有無題詩:</p><p class="ql-block">“蓬山此去無多路,青鳥殷勤為探看。”</p><p class="ql-block"> 三生石也好,山明海誓也罷,如今全都盡付東流,已成千古遺恨!這是多么深情的語言,真是癡人癡語啊!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 然而,《鳳凰臺(tái)上憶吹簫》仍是余味悠長地,寫出了父親對(duì)母親分離30多年后的那種深情篤意和刻骨銘心的懷念,反復(fù)詠嘆,令人動(dòng)容!我翻閱<<大兄詩詞集>>父親寄給三叔<<鳳凰臺(tái)上憶吹簫>>的年月,為“作于癸亥暮春三月”,三叔于摘抄后標(biāo)明時(shí)間為83年3月28日。我往前翻發(fā)現(xiàn)標(biāo)明父親83年3月17日,寄給三叔還有一首<<蝶戀花>>,原詩如下:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 蝶 戀 花 </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">花箋錦字往事如煙頻記憶。</p><p class="ql-block">無限凄情,瞬息眉頭聚。</p><p class="ql-block">最怕花箋題錦字,</p><p class="ql-block">柔腸婉轉(zhuǎn)供憔悴。</p><p class="ql-block">雙鳳朝陽成泡影。</p><p class="ql-block">人面桃花,不似當(dāng)年意。</p><p class="ql-block">幽夢(mèng)歡緣未可繼,</p><p class="ql-block">相思惟有枕邊淚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">詩中入典注釋 :</p><p class="ql-block">( 1 ) 花箋錦字-----花箋古代箋名。精致華美的信箋、詩箋。古文人雅士往往自制箋紙,以標(biāo)榜其高雅,不入俗流。"錦字"典出前秦竇滔之妻蘇蕙,織錦為回文《璇璣圖》詩,贈(zèng)其夫。后世因稱"錦字"為妻寄夫之信。</p><p class="ql-block">( 2 ) 雙鳳朝陽_____寓意命格好,是稀有吉兆的象征;太陽具光明之意,寓意完美、吉祥、前途光明。詩中用卻泡影一場(chǎng)空!</p><p class="ql-block">( 3 ) 人面桃花-----“人面桃花”原指女子的美貌與桃花交相輝映,后用以指所愛而不能相見的女子。此典出自唐代詩人崔護(hù)的詩:《題都城南莊》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> ( 下接"補(bǔ)遺 二 “ )</p>