<p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 第十章、曹姓祭祀文化</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一、祠堂功能及作用:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祠堂是儒家祭祀祖先或先賢的場(chǎng)所。祠堂有多種用途,主要用于祭祀祖先,此外作為各房子孫辦理婚、喪、壽、喜等的場(chǎng)所。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">值得注意的是族親們有時(shí)為了商議族內(nèi)的重要事務(wù),也常在祠堂進(jìn)行。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、山東曹氏家祠</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">山東曹氏家祠為省文物保護(hù)單位,位于嘉祥縣梁寶寺鎮(zhèn)曹垓村、曹莊曹北村。建于元、明、清年代。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2006年12月7日,曹氏家祠被山東省人民政府公布為,山東省第三批省級(jí)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">嘉祥縣梁寶寺鎮(zhèn)曹莊村的曹氏家祠,有著近700年的歷史,見證了曹氏族人治學(xué)為官、修身處世的規(guī)矩準(zhǔn)則。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏家祠始建于元,惠宗至元二年(公元1336年),是為了紀(jì)念元代禮部尚書、通奉大夫、翰林侍講學(xué)士兼經(jīng)筵官,曹氏第六十五世祖曹元用所建,距今已有近七百年的歷史。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祠堂內(nèi)奉祀著曹氏自宋代以來有功名在身的歷代祖先,院內(nèi)有多通珍貴碑刻,記載著曹氏族人的遷居歷史和族規(guī)族訓(xùn)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2006年,曹氏家祠被列為山東省重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、青陽縣曹氏宗祠</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">青陽縣曹氏宗祠,位于青陽縣城關(guān)茶東。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">始建于清乾隆四年(1739年)的漢族祠堂建筑,屬于漢民族祭祀祖先和先賢的場(chǎng)所。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">光緒年間曾擴(kuò)建修繕。整個(gè)祠堂由門樓、曲廊、享堂和寢樓組成。面闊22.6米,長(zhǎng)65.5米,為五開間的磚木結(jié)構(gòu)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?門樓部分建筑面積141平方米,空間結(jié)構(gòu)布局合理,別具一格。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">享堂和寢樓部分建筑面積1237.4平方米,中間設(shè)有天井,兩側(cè)設(shè)有廡廊,屋面下部為抬梁式結(jié)構(gòu),上部大部分是穿枋式結(jié)構(gòu)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">整個(gè)建筑制作工藝精湛,渾為一體,具有較高的建筑藝術(shù)價(jià)值。該祠原坐落在陵陽鄉(xiāng)濟(jì)陽村月塘隊(duì),1995年青陽縣將祠遷至今址,經(jīng)維修后辟為"青陽縣博物館"。列為全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、漷縣曹莊村曹氏祠堂</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏祠堂,位于漷縣曹莊村西北角,舊時(shí)族人為祭祀先祖所建,至今已有600余年歷史。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏祠堂是曹氏宗族的象征,蘊(yùn)藏著一種質(zhì)樸的精神動(dòng)力,并且對(duì)今人有深刻的教化意義。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">如今曹氏后人正對(duì)其進(jìn)行復(fù)建,這座歷經(jīng)600多年風(fēng)雨的祠堂將再次煥發(fā)光彩,以嶄新的面貌展現(xiàn)在世人面前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、金華曹氏宗祠金華曹氏宗祠位于金華塘雅鎮(zhèn)含香村西南側(cè),占地563平方米,坐北朝南,平面布局呈長(zhǎng)方形。祠堂建筑前后分為三進(jìn),每進(jìn)面闊均為五間,第一進(jìn)為大門,第二進(jìn)為中廳,第三進(jìn)為后堂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">第三進(jìn)前檐明間和第二進(jìn)后檐明間之間置穿廊,建筑兩側(cè)各置回廊三間形成院落,屋面為硬山兩坡頂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一進(jìn)前檐明間開設(shè)大門,做磨磚門面,后檐柱子置牛腿,斗拱,二進(jìn)前檐柱子置牛腿、斗拱,牛腿、雀替、斗拱雕刻禽獸、花鳥、回紋、龍紋圖案,雕刻工藝精致,磨磚門面做工細(xì)致,整個(gè)建筑規(guī)模較大,保存較為完整。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?現(xiàn)為市級(jí)文物保護(hù)點(diǎn)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">二、曹氏家族墓群</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏家族墓群,對(duì)研究古代的墓葬形制和喪葬習(xí)俗具有重要學(xué)術(shù)價(jià)值,對(duì)碑</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文和帶文字的墓磚,對(duì)研究歷代文華、書法、文字、人文和社會(huì)歷史也頗具意義。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仿山古曹國(guó)墓群位于定陶區(qū)天中街道北5公里處,西距菏澤至商丘公路約1.5公里。墓群分東西兩山,系周代(約公元前1066一公元前221年)曹國(guó)國(guó)君墓地,因其突兀如山,故名。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">東山乃自周武王之弟,曹國(guó)國(guó)君曹叔振鐸至伯陽二十五代墓葬地。至漢代又有多名官宦葬于此地,形成下部周墓,上部為漢墓,占地3.82公頃。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋代開始建廟立碑,漸漸形成蒼松翠柏覆蓋,廟宇樓閣聳立之游覽勝地,20世紀(jì)60年代間曾被毀,現(xiàn)己修建恢復(fù)廟宇殿閣并建仿山湖及仿山公園。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">魏晉首陽陵首陽陵,魏文帝曹丕及其文德郭皇后的合葬陵園,位于河南偃師市西北十五公里首陽山南麓,南蔡莊村以東的地區(qū)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">即西晉皇陵區(qū)以東,靠近邙山下。首陽陵構(gòu)造極為簡(jiǎn)單,依山為體,不封不樹,也不建陵寢園地,神道等,地表沒有任何痕跡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">陵中建筑豪不侈華,隨葬品以瓦為主,以防后人掘盜。位于亳州市譙城區(qū)魏武大道路西的曹氏家族墓群北側(cè),是曹操祖父曹騰的墓葬,現(xiàn)為全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹騰墓冢封土呈覆斗狀,冢殘高7米,后人在墓冢四周砌筑的青石護(hù)冢墻,保存完好。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">據(jù)《水經(jīng)注》記載,曹騰墓南側(cè)有圭形石碑,正面題"漢故中常侍長(zhǎng)樂太仆特進(jìn)費(fèi)亭侯曹君之碑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>延熹三年(160年)立",石碑北面刊有詔策。石碑東西兩側(cè)有兩對(duì)石馬,石馬高八尺五寸,雕刻粗拙。南側(cè)有石闕雙峙,石闕</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高一丈六尺,雕鏤云矩紋飾。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹騰墓建筑規(guī)模寵傳,工程浩大,用料講究,雕刻精湛,彩繪絢麗,出土文物精美,儼然一座地下宮殿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹騰墓冢安陽高陵即曹操墓,又稱西高穴大墓,位于河南省安陽市安豐鄉(xiāng)西高穴村,在曹操王都鄴北城西12公里處。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">據(jù)《三國(guó)志》等史料記載,220年曹操卒于洛陽,靈柩葬在鄴城的西門豹祠以西丘陵中。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2009年12月27日,國(guó)家文物局認(rèn)定,經(jīng)考古發(fā)掘位于河南省安陽市安豐鄉(xiāng)西高穴村南的高陵,其實(shí)就是曹操墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年5月,曹操高陵成為第七批全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年6月,曹操高陵及河北臨漳所在的鄴城遺址入圍國(guó)家文物局和財(cái)政部批準(zhǔn)的《大遺址保護(hù)"十二五"專項(xiàng)規(guī)劃》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">安陽高陵即曹操墓,又稱西高穴大墓,位于河南省安陽市安豐鄉(xiāng)西高穴村,在曹操王都鄴北城西12公里處。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">據(jù)《三國(guó)志》等史料記載,220年曹操卒于洛陽,靈柩葬在鄴城的西門豹祠以西丘陵中。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2009年12月27日,國(guó)家文物局認(rèn)定,經(jīng)考古發(fā)掘位于河南省安陽市安豐鄉(xiāng)西高穴村南的高陵,其實(shí)就是曹操墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年5月,曹操高陵成為第七批全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年6月,曹操高陵及河北臨漳所在的鄴城遺址入圍國(guó)家文物局和財(cái)政部批準(zhǔn)的《大遺址保護(hù)"十二五"專項(xiàng)規(guī)劃》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">安陽曹操高陵發(fā)現(xiàn)后,由于其巨大的文化旅游價(jià)值引起多地爭(zhēng)搶,因?yàn)樵诎碴柛吡臧l(fā)現(xiàn)之前,多個(gè)地市都聲稱當(dāng)?shù)夭攀遣懿俚穆癫氐亍?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但是無論是按照史書,還是實(shí)地考古,證據(jù)均明確顯示安陽西高穴大墓即是曹操高陵。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>國(guó)家文物局認(rèn)定河南安陽東漢大墓墓主為曹操。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年5月,安陽高陵成為第七批全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2009年12月27日,經(jīng)中國(guó)考古學(xué)界一致確認(rèn),國(guó)家文物局最終認(rèn)定,經(jīng)考古發(fā)掘位于河南省安陽市安豐鄉(xiāng)西高穴村南的高陵墓主為曹操。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2010年6月11日,安陽曹操高陵入選“2009年度全國(guó)十大考古新發(fā)現(xiàn)”之首。2013年5月,曹操高陵成為第七批全國(guó)重點(diǎn)文物保護(hù)單位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2013年6月,曹操高陵及鄴城遺址入圍國(guó)家文物局和財(cái)政部批準(zhǔn)的《大遺址保護(hù)“十二五”專項(xiàng)規(guī)劃》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏家族墓群曹氏家族墓群位于安徽省亳州市魏武大道兩側(cè),主要包括董園漢墓群、曹四孤堆、薛家孤堆、張園孤堆、馬園漢墓群、袁牌坊漢墓群、劉園孤堆、觀音山孤堆、元寶坑孤堆、姜家孤堆等,占地約10平方公里。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">該墓地是東漢后期費(fèi)廷侯曹騰(魏武帝曹操祖父)家族墓群,據(jù)勘查總數(shù)在50~60座。墓葬多為磚室結(jié)構(gòu),規(guī)格較高,有前室、中室、后室及耳室和偏室。墓內(nèi)出土有銀縷玉衣、銅縷玉衣、玉枕、玉豬、象牙尺、青瓷罐等珍貴文物。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三、祭祀的意義</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>(一)、祭祖的意義是慎終追遠(yuǎn),更表現(xiàn)源遠(yuǎn)流長(zhǎng),寄望于后裔的繁昌,所以行事之時(shí),嚴(yán)肅、隆重、恭敬、誠摯,全發(fā)自中國(guó)傳統(tǒng)的倫理思想。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)、重視祭祀祖先,是中國(guó)禮儀的顯著特點(diǎn)。這是因?yàn)榧漓胱嫦染哂辛己玫纳鐣?huì)教化功能,有助于培養(yǎng)社會(huì)成員的品德,加強(qiáng)社會(huì)成員之間的團(tuán)結(jié),維護(hù)宗法社會(huì)的穩(wěn)定。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)、國(guó)人對(duì)先人的祭祀是道德信,是表達(dá)情感的詩意之舉,是發(fā)自個(gè)體情感的感恩與緬懷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(四)、禮俗文化充分體現(xiàn)了中華民族禮敬祖先、慎終追遠(yuǎn)的人文精神。祭祖儀式流程(祭祖參考版)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(五)、清明節(jié),冬至后的第108天,處于仲春與暮春之交,是中國(guó)傳統(tǒng)節(jié)日,也是最重要的祭祀節(jié)日之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">中華民族傳統(tǒng)的清明節(jié)大約始于周代,距今已有二千五百多年的歷史。清明節(jié)的起源,據(jù)傳始于古代帝王將相“墓祭”之禮,后來民間亦相仿效,于此日祭祖掃墓,歷代沿襲而成為中華民族一種固定的風(fēng)俗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清明節(jié)是中國(guó)最重要的傳統(tǒng)節(jié)日之一。它不僅是人們祭奠祖先、緬懷先人的節(jié)日,也是中華民族認(rèn)祖歸宗的紐帶,更是一個(gè)親近自然、催護(hù)新生的春季儀式。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清明祭祖主要分為墳地祭祀(掃墓),遙祭,供奉牌位。無論是哪一種祭祀方式,切記要懷著一顆恭敬感恩的心。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)、祭祖供品的意義</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、祖先牌位曹姓先祖、各支系始祖(表示孝道)、大成至圣先師孔老夫子(表示師道)……(根據(jù)各地風(fēng)俗)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>2、香爐(三支香)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“敬祖宗一柱清香,畢恭畢誠”表達(dá)對(duì)祖宗的誠意。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、水杯(一杯清水)上善若水,水表示柔軟,清澈,清涼、包容。熄滅我們內(nèi)心的嗔火,人最容易“火燒功德林”,不發(fā)火才能有福氣,所謂”和氣生財(cái)”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、燈燭(一對(duì)燈燭)蠟燭燃燒自己、照亮別人,代表光明,提醒我們學(xué)習(xí)它的精神。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、鮮花(兩捧鮮花)花代表著善因,只有春天播種下好的種子,秋天才能收獲甘甜的果實(shí)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">6、三牲四果 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三牲:(五花豬肉一塊、全雞一只、香煎魚一條)略加烹煮過的豬肉一大塊、雞一只、魚一條。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一般用在祭拜土地公、灶神、家神或祖先等祭祀時(shí)用,祭祀一般神明也可以使用。三牲又分為半生熟的三牲與全熟的三牲;半生熟的三牲用于祭祀神明,全熟的三牲用于祭拜祖先。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三牲在供桌上的排法為,豬肉居中,雞與魚置于兩旁。四果:即四樣木果,指的是花果,樹果,懸果,藤果之木果,而非四種水果。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祭拜時(shí)選擇當(dāng)季木果數(shù)樣祭拜即可。祭神時(shí),木果種類以一種或三、五種為宜,取單數(shù)為要(單數(shù)為陽數(shù))。番石榴(番石榴)、蕃茄、釋迦不要祭拜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">果代表著圓滿的結(jié)果,我們希望得到好的結(jié)果,先要懂得播種好的種子。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">7、點(diǎn)心(兩盤糕點(diǎn))飯菜(一碗米飯、四碗素菜)代表我們的恭敬心,以清凈美味上佳的飲食供養(yǎng)祖先。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)、祭禮會(huì)場(chǎng)布置</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>1、牌位設(shè)計(jì)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">黃底黑字,尺寸視供桌大小,及會(huì)場(chǎng)大小需求而定。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">材質(zhì)最好為木制、塑膠玻璃、硬質(zhì)材料或是其他具有重量的堅(jiān)硬材質(zhì)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">預(yù)算足夠可訂制精美的牌位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、供桌布置以黃色桌巾布置供桌、牌位、燈燭、香爐、米、水、都是提前擺上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">水果與干果均需要擺放豐盛,必須將托盤擺滿擺尖,必要時(shí)以透明膠固定供品,以示榮重。主祭者獻(xiàn)花獻(xiàn)果均放置于香爐兩側(cè)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、會(huì)場(chǎng)配置,會(huì)場(chǎng)布置以莊嚴(yán)肅穆為原則。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(四)、祭祖儀式:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">上午(9:00--9:30)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">引導(dǎo)詞:中華曹姓,源遠(yuǎn)流長(zhǎng)。孝敬仁愛,禮儀之邦。振興吾族,念念不忘。拜祭呼應(yīng),相得益彰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祭祖典禮現(xiàn)在開始----(音樂:《祭祀樂曲》)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">司儀:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、請(qǐng)主祭者、陪祭者就位~~ 請(qǐng)余祭者就位~(3分鐘)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、請(qǐng)全體長(zhǎng)跪~~(音樂:半分鐘)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、恭請(qǐng)“曹姓先祖、及歷代古圣先賢”來此受祭。跪~一叩首!~起~肅立!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、請(qǐng)主祭者上香(2分鐘)歸位!(音樂:)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、請(qǐng)陪祭者供花(2分鐘)歸位!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">6、請(qǐng)陪祭者供果(2分鐘)歸位!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>7、請(qǐng)陪祭者獻(xiàn)食(2分鐘)歸位!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">8、全體端身正意,向曹姓族先祖、及歷代古圣先賢行三跪九叩首禮。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">請(qǐng)全體長(zhǎng)跪~~音樂:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《半分鐘》一叩首!興!再叩首!興!三叩首!興!起!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">再跪!一叩首!興!再叩首!興!三叩首!興!起!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三跪!一叩首!興!再叩首!興!三叩首!興!起!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">9、請(qǐng)主祭者恭誦《祭文》。請(qǐng)“主祭者,陪祭者長(zhǎng)跪,大眾肅立”念完后,直接“叩首”拜~起(音樂:告上)司儀:全體叩拜~拜~起~</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">10、全體齊誦“立志格言”愛我中華,振興曹氏。為天地立心、為生民立命、為往生繼絕學(xué)、為萬世開太平?。ㄈ椋┧緝x:禮(鞠躬)~起</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>11、請(qǐng)全體肅立-----</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">禮謝曹姓先祖及歷代古圣先賢行三鞠躬禮(音樂響起--)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">司儀:一鞠躬——起;再鞠躬——起; 三鞠躬——起~~禮成祭祖典禮到此圓滿”----(退場(chǎng)音樂)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">請(qǐng)主祭者、陪祭者退場(chǎng)!請(qǐng)余祭者退場(chǎng)!祭禮善后事宜溫馨提示注意:至撤供前,設(shè)有專人負(fù)責(zé)進(jìn)香,使燃香不斷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">往來進(jìn)香人員,出入動(dòng)作輕柔,不可大聲,以恐驚擾祖宗受享。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">恭送“曹姓族先祖、歷代古圣先賢”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四、中華曹氏祭祖大典公祭祭文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一)、曹氏祭祖祭文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先賢始祖,曹氏有甫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清代入川,三百年前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">離湘入蜀,舉步維艱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先安鄰水,又遷合川。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三世一仁,落腳西山。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">子孫繁衍,幾近于千。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鑿耕啟復(fù),祖業(yè)昌隆。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今弘德訓(xùn),承繼宗風(fēng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四修族譜,倡議靈通。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">族嗣合一,編委窮躬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">勞力費(fèi)心,尋訪宗親。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">歷署經(jīng)冬,修譜獻(xiàn)身。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四方八面,收族歸宗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">入冊(cè)齊全,籍越九成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">列祖列宗,勵(lì)精圖治。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">工企農(nóng)商,藝技書文。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文能主策,武率功臣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">房支各派,代出精英。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人文蔚起,甲第蟬聯(lián)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">家風(fēng)丕振,書聲遠(yuǎn)揚(yáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清明悼慰,意篤情深。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">跪奠三觴,語壯言誠。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代代富貴,房房榮昌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">詞章直達(dá),來格來歟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?與日俱長(zhǎng),伏維尚饗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">重慶合川土場(chǎng) 有甫堂曹家嗣孫</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">元亨 撰稿</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)、曹氏祭祖祭文附:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">臺(tái)灣《曹姓宗親會(huì)六十九年秋祭祖文》(節(jié)錄)曹姓歷代列祖宗神位前而言曰:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾姓鼻祖 ,始周文王 。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生子振鐸,封于曹邦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以國(guó)為氏,繁衍無疆。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自周迄今,源長(zhǎng)流長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代有杰出,載諸史章。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">若舉其人,難數(shù)其詳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">茲舉顯著,共享榮光。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大家名派,統(tǒng)括一囊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹劌論戰(zhàn),勝算不爽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹沫勝齊,以報(bào)魯王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大將曹彬,力把趙匡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">統(tǒng)一大宋,功邁漢唐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹參穩(wěn)健,相輔漢室。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?實(shí)踐蕭規(guī),保持堅(jiān)強(qiáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">中國(guó)文學(xué),曹家獨(dú)昂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">操公父子,子健才長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大家讀史,漢代之光。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雪芹紅學(xué),燦爛輝煌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹全碑貼,書法是尚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹霸畫馬,杜甫稱場(chǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹鋼琵琶,音韻悠揚(yáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">繞梁三日,令人神往。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洞家佛學(xué),根底深長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">國(guó)舅修練,也入仙鄉(xiāng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孝女曹娥,尋父投江。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">用名江水,千古泱泱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最有成就,莫過魏王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巨大才能,三國(guó)稱強(qiáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">讓位于丕,正式為皇。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">史為正統(tǒng),有何不當(dāng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">謹(jǐn)公鑿圳,澤被農(nóng)莊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鳳山建廟,鼎盛火香。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?民國(guó)肇造,士農(nóng)工商。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">多有杰出,各展所長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">我輩后裔,愿學(xué)榜樣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">各就崗位,努力向上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敬望祖先,佐我后郎。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">家家發(fā)達(dá),戶戶安康。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人才輩出,事業(yè)輝煌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">百家致富,為國(guó)圖強(qiáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">原載黃山市政協(xié)文史委編,安徽大學(xué)出版社出版《徽州大姓》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?(三)、曹氏祭祖祭文</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元2019年(已亥年)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">川渝曹氏族人清明公祭曹叔振鐸始祖祭文:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">歲逢已亥,大地回春。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">節(jié)屆清明,萬象更新。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">川渝曹氏,振鐸子孫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">奏鑼擊鼓,敬獻(xiàn)醴酒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">抒愛族情,壯吾族魂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">謹(jǐn)致祭祀,曹氏始祖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">振鐸之靈,佑吾萬昌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">煌煌吾祖,萬世垂功。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">開先立極,澤被寰瀛。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">慎終追遠(yuǎn),思緒萬千。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文王六子,武王胞弟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姬叔振鐸,周朝封侯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹國(guó)始君,功名千秋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏興盛,奠定九州。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唯力是奉,唯德是行。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">懿德仁功,世代相傾。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">川渝曹氏,相聚合州。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共祭始祖,感恩先人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">血脈相通,同宗共祖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾輩當(dāng)以,家國(guó)為重。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不分南北,不分支系。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">愛國(guó)守法,明禮誠信。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清明時(shí)令,春意融融。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">子子孫孫,焚香撮土。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">百載千年,撫今懷古。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人不敬祖,天地難容。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">振鐸逮下,千百萬眾。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孝子賢孫,情同手足。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文人墨客,仙道神佛。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">工匠雜役,商販農(nóng)夫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">漁樵翁幼,碩男婦孺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">血濃如水,情歸一處。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生無貧賤,功無高低。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">利無厚簿,人無親疏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">物非所有,禮到意到。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">心誠祖知,降吉佑福。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">始祖德澤,萬世流芳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祝愿始祖,永賜吉祥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">川渝曹氏家族孝子賢孫、沐手敬上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">元 撰 稿亨</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(四)、曹氏祭祖祭文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">維公元2010年8月10日,時(shí)值初秋,適逢廟會(huì)。居安村黨支部,村委會(huì),族譜編委會(huì)及曹氏宗族后裔1千余人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">古樂高奏,獻(xiàn)爵奠酒,虔誠焚香,供奉鮮花時(shí)饈,祭祀于曹氏祖先的碑前曰:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">千年居安,人杰地靈,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">春秋時(shí)期,稱維歸安,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北宋政和,始改今明,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">顧名思義,居之安然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">南望洛水,北依黃龍,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>東藏周墓,西有王官,</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">氣勢(shì)雄巍,虎踞龍行。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">廟宇文化,世間流傳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">玉泉甘露,潤(rùn)人心田。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">憶吾祖輩,功績(jī)不朽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">貴爺烈爺,皇帝敇封。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">澄城縣志,史留英明。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">元能之妻,孫氏孝婦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">感天動(dòng)地,割股侍翁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">翁病痊愈,通烊公舉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西延二府,匾其門曰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">割股回天,孝名廣傳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?譽(yù)滿人間,斗轉(zhuǎn)星移。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?改革開放,國(guó)富民安。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">蛟龍潛海,神九探天。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹氏后裔,欣逢盛世。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">重修家譜,紀(jì)念祖先。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">啟迪后人,世代相傳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">造福村民,興我居安。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生命不息,永遠(yuǎn)向前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虔祈吾祖,佑吾后裔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人才輩出,諸事亨通。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元2012年古歷6月23日,曹門后裔供奉。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(五)、曹氏祭祖祭文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">惟,公元二零零九年三月二十八日,皇帝歷己五年三月初二日。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">時(shí)值我江陰虞門曹氏宗譜續(xù)修告成發(fā)布之際,吾等曹氏后裔在天福寺內(nèi),駙馬公墓前,特設(shè)祭壇香案,公祭列祖列宗之神靈。祭日:祭曰:?jiǎn)韬簦?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虞門曹氏,源遠(yuǎn)流長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">金紫家聲,博大泱泱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姬發(fā)武王,伐紂克商。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">牧野流星,海內(nèi)一疆。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">遠(yuǎn)祖振鐸,曹國(guó)封王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾族有姓,百世其昌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">沛縣參公,一代名相。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文韜武略,治國(guó)安邦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">始祖孰公,藉居建康。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">太學(xué)直講,育我棟梁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">教夫儔公,避亂南唐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先走梅李,再居暨陽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">國(guó)公維正,其功顯彰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">爵號(hào)開國(guó),江陰封疆。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>直講確公,名題金榜。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">創(chuàng)我族譜,后世敬仰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">駙馬址公,才俊貌郎。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鞭辟奸佞,整肅朝綱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">忠義淵公,剿賊安良。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">殞身觀山,洪武褒獎(jiǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大賓恭公,崇孝名揚(yáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">樂善好施,惠澤地方。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">節(jié)女壽姜,臨嫁夫殤。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">貞跡感天,御賜牌坊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文格秀先,督學(xué)兩江。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">帝之良師,青史流芳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">惟我曹氏,代有賢良。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">積厚之家,子孫興旺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祖宗賢德,吾輩繼揚(yáng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敢于人先,事業(yè)永昌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">來歆來格,俾熾俾昌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">合族共祭,伏維尚饗。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四、曹姓族規(guī)家訓(xùn)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一)、湘鄉(xiāng)《曹氏家訓(xùn)》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">家訓(xùn),乃族譜中重要的組成部分,其主旨為推崇忠孝節(jié)義、教導(dǎo)禮儀廉恥、規(guī)范族人的行為準(zhǔn)則,在中國(guó)歷史上對(duì)個(gè)人的修身、齊家發(fā)揮著重要的作用。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">湘鄉(xiāng)曹氏《家訓(xùn)十要》首現(xiàn)于乾隆四十二年(1777年)的一修族譜上,由湘鄉(xiāng)曹氏西亨族十五世孫周書公草擬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">周書公(1699-1782年),譜名式(世)易,字周書,號(hào)園齋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">乾隆二十五年春,即公元1760年春,秉族政五年,他捐祠基,倡建祠堂,族人一倡百和,同心合力,這年冬,祠堂開始建設(shè),第二年春,祠堂竣工,并命名為“立愛堂”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">這也是繼乾隆二十年(1755年)斗鹽祠堂——敬愛堂之后,湘鄉(xiāng)曹氏所建第二個(gè)祠堂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其長(zhǎng)子名標(biāo),為我湘鄉(xiāng)曹氏一修譜總撰修(撰輯)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">名標(biāo),字紫瞻,號(hào)盛西,一號(hào)準(zhǔn)山。創(chuàng)修湘鄉(xiāng)曹氏一修譜的關(guān)鍵先生,現(xiàn)在我湘鄉(xiāng)曹氏能有家譜傳下來,多虧了名標(biāo)等先賢的付出。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一修譜中,《家訓(xùn)十要》做釋解的是運(yùn)凝,為名標(biāo)第四子。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>運(yùn)凝,字與正。有意思的是,他有一個(gè)孫子出家為僧,法名叫雪芹,和《紅樓夢(mèng)》作者名</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">字一樣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">本文采用一修譜所載《家訓(xùn)十要》,與我們現(xiàn)在的西亨四修譜上所載略有不同。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">另外,我西亨四修譜卷首上還有易宗涒為周書公所寫《祝周書公六十壽序》一文,周書公長(zhǎng)子名標(biāo),娶易氏,是湘鄉(xiāng)乃至全國(guó)名門望族,易宗涒是名標(biāo)夫人的長(zhǎng)輩,具體是什么關(guān)系不詳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">易宗涒(1682—1776),字公申,號(hào)實(shí)庵。在該壽序中易宗涒自稱為弟,看似年齡比周書公小。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">查百度易宗涒,年齡比周書大,看來,自稱為弟是謙稱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">易宗涒為清朝著名學(xué)者,湘鄉(xiāng)潭市人,1724年主講岳麓書院十年;1728年,他主撰雍正《湘鄉(xiāng)縣志》;乾隆元年(1736年)與五兄易宗瀛聯(lián)袂應(yīng)舉博學(xué)鴻詞科(丙辰特科),名噪京城。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">后入慎郡王府教習(xí)七年,慎郡王乃康熙二十一子允禧,歸時(shí)郡王贈(zèng)“世孝”二字,以寵其行。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">據(jù)同治六年(1867年)丁善慶纂輯《續(xù)修岳麓書院志》云:掌教岳麓書院,召試博學(xué)宏詞,奏充慎郡王府教習(xí)七載。歸,書“世孝”二字贈(zèng)之。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">十四年己已(1749年)奉旨旌表建坊。卒,祀“孝子祠”與“岳麓山長(zhǎng)祠”。木主(俗稱牌位)題為“旌表孝子易公申”。一生著書頗豐,有《四書譯注》、《五經(jīng)辨義》、《五經(jīng)辨疑》、《范曉堂稿》、《岸亭偶談》、《半霞樓近稿》、《半霞樓詩文集》、《性理精言》等書。湘鄉(xiāng)曹氏《家訓(xùn)十要》原文為文言文,無標(biāo)點(diǎn),豎排字,為便于閱讀,現(xiàn)加以斷句,具體見后。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)、《曹氏家訓(xùn)》十要</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">家必有長(zhǎng),戶必有尊,其所立家訓(xùn)以示宗族者,非以賢治不肖之謂,蓋欲共為圣世之良民,毋蹈不軌,貽羞祖宗故也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>我族設(shè)立族長(zhǎng)以來,代有條規(guī)再三,告戒法良而意美矣。然太繁則或倦于聽。予祖周書大人庚辰(乾隆二十五年,即公元1760年)承戶,倡建宗祠,以居家十要為諄諄,其文簡(jiǎn),其義該,</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">故特為詳釋,愿共世守,相率而為孝子慈孫云。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1、要孝順父母孝乃百行之原,今人家貧無以為養(yǎng),便說我如何能盡得孝,史搢臣曰:菽水亦可承歡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可見只要一個(gè)順字,順者,順于理而已。父母有善,贊(缺字,贊+力)勷以成之,固順也。父母有過,委曲以諫之,亦順也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">若聽枕邊言語,兄弟爭(zhēng)多爭(zhēng)少,有傷和氣,使父母不安,是則大不順者。故一言孝而弟從可知矣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2、要尊敬長(zhǎng)上十年以長(zhǎng),則兄事之。年長(zhǎng)以倍,則父事之,所以明有尊也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今人以銜杯為高致,遇長(zhǎng)于我,與上于我者,箕踞以為容,流蕩以為禮,則不敬莫大乎。是若敬人之父,一如敬吾父,敬人之兄,一如敬吾兄,而猶謂門以內(nèi)有不雍雍肅肅者,吾斷不信。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3、要?jiǎng)?wù)本力農(nóng)世間吸有耕讀兩般,孟子曰:有恒產(chǎn)者有恒心。故以農(nóng)為本,工商特其末耳。但須各務(wù)本業(yè),如春來下得有種,到秋熟時(shí)方有收獲。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">若一味游手好閑,吃酒賭錢,尋花覓柳,家日零落,勢(shì)必至于男盜女娼,無倚無依,死于溝壑而不足惜者,可不猛省。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">4、要教子讀書凡父兄鮮有不愿子弟為好人者,然不讀書如何做得好人?但古人讀書原不徒呫嗶記聞,博取富貴已也,以忠信孝弟為根本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>以禮義廉恥為大閑,今日之砥礪即為異日之設(shè)施,幸而腰金衣紫,不愧國(guó)家良佐,不幸而僻處山隅,亦不失為鄉(xiāng)里楷模,至若讀書成規(guī),先哲具備,教子弟者,尤宜詳玩。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">5、要夫唱婦隨男正位乎外,女正位乎內(nèi),夫婦之居室也,大矣。間嘗考之女史,冀卻缺夫耨妻馌,相敬如賓,桓少君短衣布裳,出汲提甕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今之夫妻反目者,豈盡其妻之不良,抑亦其夫以狎昵始,以怨怒終,甚而牝雞鳴晨,為家之索倡,隨之義尚其懔諸。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">6、要和宗睦族書曰:以親九族。詩曰:本支百世。宗族之篤,圣王且然,況凡眾人乎?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">觀于萬石君家,子弟醕謹(jǐn),過里必下車,此風(fēng)猶有存者。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">末俗或以富貴驕,或以智力抗,或以頑潑欺凌,雖能爭(zhēng)勝一時(shí),要皆自作罪孽,況相角相仇,循環(huán)不輟,天厭之人,惡之未有不敗者,何苦如此!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">7、要存心為己貧賤時(shí)當(dāng)存廉恥之心,富貴時(shí)當(dāng)存患難心,橫暴人其心狠,刻薄人其心毒,利害人其心險(xiǎn),奸詭人其心叵測(cè)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此心若存,則氣質(zhì)變,而惡習(xí)改天必錫汝以福,否則,未有殃不及身者也,必于其身必于其子孫,可不畏哉!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">8、要公平待人昔陳平為社長(zhǎng)時(shí)分肉甚均,曰:異日宰割天下亦當(dāng)如是。可見為宰相的只是一個(gè)公字,為布衣的也只要個(gè)公字方可服人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今人些小事便要占便宜,一占便宜在人雖不甚吃大虧,到底心里不服。己所不欲,勿施于人。公平之道得矣!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">9、要各安生理古者士之子恒為士,農(nóng)之子恒為農(nóng)。今也不然,家弦戶誦而或經(jīng)營(yíng)四方則士也,而兼乎商矣。春耕秋收而或習(xí)為技藝則農(nóng)也,而兼乎工矣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>然猶有生理之可稽也。至于游手好閑,朝三暮四,牽引匪類,晝藏夜出,雖奉上禁嚴(yán)飭,</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">保甲稽查久矣,吾族有此尚其鳴皷而攻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">10、要早輸國(guó)課以下供上,古今通誼,賦稅之征,國(guó)家法度所系,若拖欠錢糧便是不良的百姓,官府追呼,或笞杖,或枷號(hào),身家被虧,玷辱父母,又準(zhǔn)不得事,仍要賦稅完官,是何算計(jì),故醇良之人,將一年本等錢糧先要辦納,明白上不欠官錢,何等自在,亦職分所當(dāng)然者。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)、曹氏通用家規(guī)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">讀書學(xué)問,開心明性。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">世間名士,但無寬仁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">勤以補(bǔ)拙,儉以養(yǎng)廉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敬業(yè)身基,禮為教本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">為官仁慈,愛民為先。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">見危授命,知止安人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">智盡其謀,勇盡其力。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">慎始敬終,察獄以情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">貴義輕財(cái),少私寡欲。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">貪贓亡歿,不葬大塋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孝子不匱,永賜爾類。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不從吾志,非吾子孫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(四)、江陰虞門《曹氏家訓(xùn)》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">睦宗族第一</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宗族雖有親疏,而祖宗無親疏也。張公百忍,有九族無二心;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">陳氏至公,而七百口無異食。猗歟休哉!后人能遵古賢保族之道,互相敦協(xié)以成雍睦之風(fēng)也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">事親為第二</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">事親之道,爰書備載,當(dāng)講究而力行之。為孝子可也,父母年老,事之尤宜曲謹(jǐn)。蓋其膽虛,勿致驚恐;其力怯,必用扶持;其口淡,必倍滋味。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">寒則溫被席,暑則扇枕簟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">倘有過差,亦宜和柔以揀,不可直言抵觸,以致其怒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孝子之有深愛者,其留意乎?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">處父子第三</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">妻有原配、有繼配;有嫡妻,有庶妻——然至生子則一體也。在我當(dāng)平其好惡,均其施與,不可偏向,有所私厚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">致他日,厥兄及弟,爭(zhēng)端百起,甚而喪身,亡何益哉。薛包閔損,世不多得,為父者其慎諸。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">處兄弟第四</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">兄弟異形而同氣,宜相友愛,以全天性之恩。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今人多計(jì)財(cái)利,惑婦言,以至疏間甚者,互相賊害,與禽獸何異哉?周公賦棠棣之詩,極言兄弟死生若樂相須之意,欲人究而圖之以信然耳然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人之兄弟,未必皆賢,亦思有以處之不藏怒、不蓄怨,親愛而富貴之,如舜之于象,豈不可乎?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">嚴(yán)閨門第五</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">閨門中當(dāng)嚴(yán)謹(jǐn)禮,男女不同席、不共食、不共湢浴、不通乞假、不親授受。女子出門,必?fù)肀纹涿?,夜行以燭,無燭則止,嚴(yán)謹(jǐn)之道也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">又教令不出閨門,書曰:“牝雞之晨,惟家之索”,垂戒深矣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">勤儉第六</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">勤為生財(cái)之源,儉乃節(jié)財(cái)之流。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">勤儉者,成家本也。是必興作及時(shí),用度有節(jié),不為無益之費(fèi),自無空乏之虞也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">茍或債門一啟,則時(shí)日易邁,利息易滋,終歲勤動(dòng)不足以償人利息,大可戒也。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?傳曰:“生之者眾,食之者寡;為之者疾,用之者舒”,斯為勤儉之道也,財(cái)其有不足則哉?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor">?</span>五、曹姓墓志、碑文</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(一)、曹操墓志銘:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">海岳孕靈,器識(shí)弘廣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">志性端貞,德備珪璋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天符上善,克享遐算。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">烈望守道,流謙凝煌。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">業(yè)優(yōu)儒肆,無愧父望。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">懸壺濟(jì)世,利惠鄉(xiāng)邦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">坦腹姑射,豈為樽觴。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">海運(yùn)不停,鵬圖其敞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">夫人某某,郡姓曰昂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">進(jìn)學(xué)某某,才藝兼兩。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">青眼燭炬,比翼期翔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">婦德母儀,遽而山藏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">瑟余弦斷,卅載其殤。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">永為秦晉,萃英騰芳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">陵谷崩圮,宏廈頹梁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">痛慕罔極,泣血摧腸。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(二)、《曹植廟碑》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《曹植廟碑》又稱又名《陳思王曹子建廟碑》、《曹植碑》、《陳思王碑》、《曹子建碑》等。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋文帝開皇十三年(593)立,石在山東東阿西八里魚山祠內(nèi),22行,行43字。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">碑主曹植,字子建,魏太祖武皇帝曹操之子,封陳王,縊思,世稱陳思王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此碑正書,參雜篆隸俗體,錯(cuò)綜變化,渾為一體。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">書法遒勁而豐腴,雖是東魏舊習(xí),也已經(jīng)別開生面。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">從北魏開始,在一些碑刻墓志作品中,往往是楷書間雜篆隸字形。但是,其篆書多非標(biāo)準(zhǔn)小篆,隸書亦非標(biāo)準(zhǔn)之隸(漢隸),俚俗篡改者多,字形增損、筆畫移位、訛誤以及通假等現(xiàn)象亦大量存在,一直延續(xù)至唐代,武瞾又興造字之風(fēng),此后斯風(fēng)漸告消歇。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">關(guān)于此類現(xiàn)象,有學(xué)者認(rèn)為是受道教“符策”影響,這可能是根源之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?再則,自東漢末年靈帝朝開始,各種通俗性的裝飾書體不斷被臆造出來,并能大行其道,至南北朝時(shí)已積累達(dá)百體之多,至晚唐</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尚保留五十余種,此并見于文獻(xiàn)記載,考古亦時(shí)有實(shí)物發(fā)現(xiàn)。在這種風(fēng)氣的影響下《曹植碑》的書刻者于作品中大量采用篆隸字形并加以變化改作,是很正常的。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐以后科舉和文字書法教育比較明確、嚴(yán)格,裝飾性雜體受到冷遇,同時(shí)也受到書家的抵制和嚴(yán)厲批評(píng),遂使斯風(fēng)漸遭遏阻而衰微。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">從藝術(shù)的角度看《曹植碑》固非上乘之作,但對(duì)了解南北朝隋唐書法史,卻有著重要的學(xué)術(shù)意義。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">從今天書法繼承與創(chuàng)新的立場(chǎng)出發(fā),此碑尚有許多值得借鑒之處,學(xué)書者有可不讀。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此碑舊拓極為罕見,佳者第十七行“卅”字三豎稍損,第十二行“獨(dú)”、第十行“惟王”、第十九行“曜掌”等字均無殘泐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(三)、曹彬墓碑文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹彬墓為大冢,高10米,方圓占地7畝。前臨汜河,后倚曹坡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">墓前立有清嘉慶二十四年(1819)汜水縣令曹德錫撰文墓碑一通,碑文載:“草公墓在沙窩曹家坡,千載久土,人不知為冢,傳為鳳凰臺(tái),……</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隆慶年間,臺(tái)下有狐貍穴,捕縱者窮其穴底得志石一方,讀之為曹公之長(zhǎng)夜室?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">?于宋咸平二年卒于京師,其子璨、瑋迎葬于汜水,故其土地名曰:‘曹家坡’?!币恢吩陟柫x市東5公里北山口鎮(zhèn)北官莊村東南嶺上,與趙普墓相并,現(xiàn)在長(zhǎng)城地毯廠院內(nèi),其墓冢周圍現(xiàn)用磚砌成城堡式,頂部建涼亭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">全書完</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹正剛于二0一九年十月編注</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">圖片來源網(wǎng)絡(luò)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">二0二二年十二月三十一日</span></p>