<p class="ql-block">冬日里,思念一場雪,猶如思念一個人;邂逅一場雪,便猶如故人歸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大雪紛飛時節(jié),約三五知己,圍爐煮酒,是世間最深的溫暖,品的是人間醇醪甘味;但未若烹雪煎茶,領(lǐng)略古人的風(fēng)雅,體味人生清歡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">雪,是天上落下的水,是“無根之水”,古人稱為“天泉”?!安枋ァ标懹鹪凇吨蟛栌洝分袑μ煜旅蔚谂判颍┧佣?,實在是有失公允,但這并不能影響風(fēng)雅的愛茶人對雪水的喜愛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">況雪水難得,可遇而不可求,全賴天緣,更顯其仙姿瑤品,讓人愛之詠之嘆之。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b>掬一捧無暇的雪,傾入釜甑,爐煙裊裊,水沸汩汩,茶香便隨白雪落成詞章。</b></p> <p class="ql-block">唐代大詩人白居易雪天晚起,來不及洗漱,便先掃雪烹茶:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">爛熳朝眠后,頻伸晚起時。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">暖爐生火早,寒鏡裹頭遲。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">融雪煎香茗,調(diào)酥煮乳糜。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">慵饞還自哂,快活亦誰知。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">酒性溫?zé)o毒,琴聲淡不悲。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">榮公三樂外,仍弄小男兒。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">我們印象中的白居易是“座中泣下誰最多?江中司馬青衫濕”的郁郁不得志,是“天長地久有時盡,此恨綿綿無絕期”的嘆愛情離殤。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">這首《晚起》讓我們看到了白居易的日常生活:下雪了,起床晚了,伸伸懶腰,來不及洗漱,便忙忙地?fù)芡鸂t火,領(lǐng)著孫兒,煮雪煎茶,調(diào)酥油煮乳酪,自嘲嘴饞,這其中的快活誰又能知道?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">無論是普通人,還是大才子,大詩人,一生之中固然有起起落落,大悲大喜,但更多的是安閑的日常,不同的是有的人的日常在茍且,有的人卻把茍且的日常過成了詩。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">就如樂天居士這個晚起的雪天,亦是平淡瑣碎的生活,一句“融雪煎香茗”,便把“晚起裹頭遲”的庸俗變成了詩意的高雅。</p> <p class="ql-block">元稹是白居易“老來多健忘,惟不忘相思”的至交好友,他曾在元稹家中煮雪煎茶:“<span style="color:rgb(255, 138, 0);">吟詠霜毛句,閑嘗雪水茶</span>”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大雪紛飛,圍爐夜話,知己閑談,品味雪水茶的清醇,對于一生宦海沉浮的白居易,是難得的愜意抒懷之時:“<span style="color:rgb(255, 138, 0);">城中展眉處,只是有元家</span>?!?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐陸龜蒙與皮日休合成“皮陸”,皮日休曾寫《茶具十詠》,陸龜蒙和之,作《煮茶》詩:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">閑來松間坐,看煮松上雪。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">時于浪花里,并下藍英末。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">傾馀精爽健,忽似氛埃滅。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">不合別觀書,但宜窺玉札。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">在這里,陸龜蒙采松上雪煮茶,更是別有風(fēng)味。</p> <p class="ql-block">自陸羽后,唐代多有煮雪烹茶的故事,但是作為典故流傳,卻是從宋代的大學(xué)士陶彀開始的。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宋太祖時期,性情獨特的翰林學(xué)士陶彀,風(fēng)流倜儻,一生無拘無束,放浪形骸,做事敢想敢為。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">相傳,當(dāng)年陶彀看到黨太尉家有一家姬,容顏甚美,風(fēng)流裊娜,竟然強行要來,納為姬妾。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有一天,突降大雪,陶學(xué)士收取雪水烹茶,茶水入口,清香無比,回味無窮。陶彀得意地問姬妾:“黨家太尉,有此風(fēng)味,欣賞此事嗎?”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">妾答:“黨太尉乃粗人,怎知這般樂趣風(fēng)情?他只會銷金帳中淺斟低唱,飲羊羔酒?!?lt;/p> <p class="ql-block">北宋時期,飲茶之風(fēng)較唐代更加盛行,宋人追求清雅,雪水煎茶,雪清潔、輕浮、甘冽,甚是符合宋人的品味審美風(fēng)尚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">而宋人中最風(fēng)雅浪漫的人莫過于東坡居士蘇軾,煮雪烹茶之風(fēng)流雅事,怎能少得了他?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蘇東坡喜歡雪水烹茶,甚至做夢都夢到雪水煮茶,并且夢中有美人歌以佐飲,自己乘興賦詩,醒來猶記得一句:“亂點余花唾碧衫。”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">于是作了兩首詩名最長的絕句《十二月二十五日大雪始晴,夢人以雪水烹小團茶,使美人歌以飲。余夢中為作回文詩,覺而記其一句云:亂點余花唾碧衫。意用飛燕唾花故事也。乃續(xù)之,為二絕句》,詩曰:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">酥顏玉盞捧纖纖,亂點余花唾碧衫。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">歌咽水云凝靜院,夢驚松雪落空巖。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">空花落盡酒傾缸,日上山融雪漲江。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">紅焙淺甌新火活,龍團小研斗晴窗。</span></p> <p class="ql-block">眾所周知,陸游是分茶高手,更不能錯過雪水煎茶的雅事,當(dāng)然也不能不賦詩記錄,《雪水煎茶》:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">雪液清甘漲井泉,自攜茶灶就烹煎。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">一毫無復(fù)關(guān)心事,不枉人間住百年</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">只是陸游的雪水似乎是融化在井水里面的,雪水自天上落下,井水從地下涌出,雪水井水相融合,真應(yīng)是得天地之精華了。</p> <p class="ql-block">歷代文人以雪煎茶,并留詩作賦,我們今天讀來仍覺唇齒噙香、茶香裊裊:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐代詩人鄭遨:<span style="color:rgb(255, 138, 0);">夜臼和煙搗,寒爐對雪烹。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">元代謝宗可:<span style="color:rgb(255, 138, 0);">夜掃寒英煮綠塵,松風(fēng)入鼎更清新。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清代畫家鄭板橋有詞:寒窗里,烹茶掃雪,一碗讀書燈。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《紅樓夢》的續(xù)作者高鶚:<span style="color:rgb(255, 138, 0);">瓦銚煮春雪,淡香生活瓷。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">曹雪芹也在《紅樓夢》中借賈寶玉的筆寫下:<span style="color:rgb(255, 138, 0);">卻喜侍兒知試茗,掃將新雪及時烹。</span></p> <p class="ql-block">而《紅樓夢》中,妙玉梅花雪水煮茶更是烹雪煎茶最經(jīng)典的典故。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">賈母帶領(lǐng)一行人品茶櫳翠庵,妙玉用的是“舊年蠲的雨水”沏茶,當(dāng)她請黛玉、寶、寶玉吃“體己茶”,黛玉問:“這也是舊年蠲的雨水?”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">妙玉譏諷黛玉俗氣,說:“你這么個人,竟是大俗人,連水也嘗不出來。這是五年前我在玄墓蟠香寺住著,收的梅花上的雪,共得了那一鬼臉青的花甕一甕,總舍不得吃,埋在地下,今天夏天才開了。我只吃過一回,這是第二回了。你怎么嘗不出來?隔年蠲的雨水那有這樣輕浮,如何吃得?!?lt;/p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">陳年雨水已經(jīng)是極其難得,極其珍貴的,這存了五年的梅花雪水更是水中極品、仙品了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">領(lǐng)略過了妙玉的梅花雪品茶,其他的雪水煎茶便成了“曾經(jīng)滄海難為水”了,但千古第一風(fēng)雅皇帝乾隆雪水煎茶與寵信之臣共飲的佳話,卻值得一提,有人曾作詩《清宮詞》記之:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">松仁佛手與梅英,沃雪烹茶集近臣。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">傳出柏梁詩句好,詩腸先為滌三清。</span></p> <p class="ql-block">當(dāng)然,古人收集雪水煮茶,是因為當(dāng)時沒有各種原因造成的污染,如今的空氣中含有許多有毒的化學(xué)成分,如果想收取雪水煮茶,恐怕會有危險。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">不能雪水煎茶,但我們可以在大雪紛揚的天晚時刻,擁爐圍坐,對雪烹茶,偷得浮生半日閑,品味一下古人的風(fēng)雅清歡。</p>