<p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">蒹葭蒼蒼,白露為霜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">所謂伊人,在水一方。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">溯洄從之,道阻且長(zhǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">溯游從之,宛在水中央。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> ——《詩(shī)·秦風(fēng)·蒹葭》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> “</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)</span><span style="font-size: 20px;">,可以興,可以觀,可以群,可以怨。邇之事父,遠(yuǎn)之事君;多識(shí)于鳥獸草木之名。” ——《論語·陽貨》</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)</span><span style="color: rgb(128, 128, 128);">涉獵甚廣,讀之可以博聞多識(shí)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> “不學(xué)</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)</span><span style="font-size: 20px;">,無以言”——《論語·季氏》 </span><span style="font-size: 18px; color: rgb(128, 128, 128);">春秋時(shí)期,</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(128, 128, 128);">的內(nèi)容常作為外交辭令。不讀則不解對(duì)方之意,也不能準(zhǔn)確表達(dá)自己的立場(chǎng)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 《詩(shī)》是我國(guó)第一部詩(shī)歌總集,先秦時(shí)代稱為《詩(shī)》,漢武帝時(shí),尊《詩(shī)》為經(jīng),才有了《詩(shī)經(jīng)》之名。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 孔子高度評(píng)價(jià)了《詩(shī)》,但是他既沒有刪《詩(shī)》,也沒有編《詩(shī)》,就像他自己說的那樣“</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);">述而不作,信而好古</span><span style="font-size: 20px;">”。因此,論語中,孔子及其弟子論“詩(shī)”、引“詩(shī)”的章句倒是很多。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">子曰:“人而不為</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">周南、召南</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">,其猶正墻面而立也與?”</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">子曰:“衣敝緼袍,與衣狐貉者立,而不恥者,其由也與!</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">不忮不求,何用不臧</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">?”子路終身誦之。</span><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 15px;">取自《詩(shī)·邶風(fēng)·雄雉》</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 15px;"> </span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">子曰:“詩(shī)三百,一言以蔽之,曰</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">思無邪</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">?!?lt;/span><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 15px;">取自《詩(shī)·魯頌·駉》</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">子曰:“</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">暴虎馮河</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">,死而無悔者,吾不與也?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">曾子有疾,召門弟子曰:“啟予足,啟予手?!对?shī)》云:‘</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">戰(zhàn)戰(zhàn)兢兢,如臨深淵,如履薄冰</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">?!穸?,吾知免夫,小子!”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 15px;">取自《詩(shī)·小雅·小旻》</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">子夏問曰:“</span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 15px;">巧笑倩兮,美目盼兮</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">,素以為絢兮(此句逸)?!?lt;/span><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 15px;">取自《詩(shī)·衛(wèi)風(fēng)·碩人》</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> “言</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)</span><span style="font-size: 20px;">于魯則申培公,于齊則轅固生,于燕則韓太傅(</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(128, 128, 128);">韓嬰</span><span style="font-size: 20px;">)?!? </span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);"> ——《史記·儒林列傳》 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 史記這段記載說明,漢初解說《詩(shī)》</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(25, 25, 25);">的只有魯、齊、韓三家。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 當(dāng)時(shí),毛氏叔侄也治《詩(shī)》,為了提高名聲,他們偽稱師承荀子,飾《詩(shī)》以古文。然有識(shí)者大多嗤之以鼻,因此,毛詩(shī)在漢朝并沒有多大的影響。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 東漢末年,古文大興,大學(xué)者鄭玄為毛詩(shī)做箋,毛詩(shī)開始居于正統(tǒng)。其后,魏晉時(shí)期,鄭學(xué)盛行,毛詩(shī)獨(dú)尊,而三家詩(shī)遂亡。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> “初,人以信三家者疑毛,繼則以宗鄭者暱毛(</span><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 15px;">以崇敬鄭玄心情去親近毛詩(shī)</span><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;">),終且以從毛者屏三家,而三家亡矣。”</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 20px;"> 至此,詩(shī)經(jīng)中充斥著各種“后妃之德”的意淫與附會(huì),洗腦著后面的讀書人。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> </span><span style="color: rgb(237, 35, 8); font-size: 20px;"> </span><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> “眾煦漂山,聚蚊成雷,乃至學(xué)問之途,亦與人事一轍?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> ——王先謙</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 王先謙先生后面這一段話值得玩味。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 南宋年間,朱熹在他《詩(shī)集傳》中對(duì)毛詩(shī)的注解進(jìn)行了改革,其中部分解析不盲從毛詩(shī),敢于突破陳規(guī)。如《野有死麕》,一反毛詩(shī)“淫詩(shī)”的定義,肯定了男女愛情之說。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 但是,在另外一些詩(shī)上,他還是跳不出毛氏的圈子,比如《樛木》,依然遵行著毛詩(shī)的后妃論調(diào)。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(25, 25, 25); font-size: 20px;"> 清末,云南方玉潤(rùn)撰寫的《詩(shī)經(jīng)原始》最終打破了</span><span style="font-size: 20px;">毛氏和朱熹等前人的舊說,把《詩(shī)經(jīng)》從牽強(qiáng)附會(huì)于某個(gè)具體歷史事件以及詩(shī)教的舊說中,拉回</span><span style="font-size: 20px; color: rgb(237, 35, 8);">詩(shī)美學(xué)</span><span style="font-size: 20px;">的道路上來,還《詩(shī)經(jīng)》一個(gè)原來面目。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 長(zhǎng)慶齋《詩(shī)經(jīng)》藏本為清雍正年間國(guó)子監(jiān)刻本,太史連紙</span><span style="font-size: 15px; color: rgb(237, 35, 8);">(康乾年間殿本專用精致竹紙)</span><span style="font-size: 20px;">避諱康熙的“玄”字,雍正(胤禛)的“胤”字,乾隆以下弘、寧、奕包括孔子的“丘”皆不避諱。國(guó)子監(jiān)本也稱殿本,一函四冊(cè),書角以及書簽皆為宮廷裝幀。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 是書采用朱熹《詩(shī)集傳》的注解,每半葉九行,行十七字,注文小字雙行,框高二十一厘米,寬十四厘米,字大如錢,墨跡如新。</span></p>