<p class="ql-block">九、意境貴在深沉、含蓄</p><p class="ql-block"> 在詩(shī)詞的創(chuàng)作中,景象的描繪與情感的抒發(fā),同等重要,二者不可偏廢。有云:“那種只重‘言志' ‘抒情’的論點(diǎn),偏執(zhí)一端;那種只重形象,畫(huà)面的論點(diǎn),偏執(zhí)另一端。”</p><p class="ql-block"> 正所謂:景之不存,情將焉附?</p><p class="ql-block"> 故,一首好的詩(shī)詞,應(yīng)該是寓情于景,借景抒情,情景交融。</p><p class="ql-block"> 在詩(shī)詞的創(chuàng)作中,對(duì)于景物的描繪或情感的表白,如果采取平鋪直敘的手法,作品必然會(huì)顯得過(guò)于直白、平淡、生硬、枯燥,毫無(wú)韻味可言,而只有做到深沉、含蓄、婉轉(zhuǎn),方可展現(xiàn)出亦真亦幻的優(yōu)美意境,方可達(dá)到朦朧之美。</p><p class="ql-block"> 葉嘉瑩先生說(shuō):“詩(shī)歌重在表現(xiàn)而不重說(shuō)明。“文學(xué)很奇妙,有的時(shí)候,它不在于你說(shuō)的是什么,而是在于你怎么去說(shuō),說(shuō)出來(lái)的風(fēng)格是怎樣的,“寫(xiě)詩(shī)不能意盡于言,結(jié)句沒(méi)有馀力,該說(shuō)的話(huà)都說(shuō)了,結(jié)尾也就使讀者沒(méi)有了意猶未盡的感受?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 一位優(yōu)秀的詩(shī)人,以詩(shī)言志,往往是通過(guò)采取巧妙地、間接地對(duì)某一物象(例如松、梅、蘭、竹等)進(jìn)行詠嘆的比興手法,婉轉(zhuǎn)地來(lái)表達(dá)他(她)那“幽約怨悱不能自言之情,低徊要眇以喻其致”,從而達(dá)到完美地借物抒懷之目的,令人浮想聯(lián)翩,予人以一種無(wú)窮回味,一種深刻的啟示,一種無(wú)限遐想的空間。</p><p class="ql-block"> 陳毅《冬夜雜詠·青松》</p><p class="ql-block"> “大雪壓青松,青松挺且直。</p><p class="ql-block"> 要知松高潔,待到雪化時(shí)?!?lt;/p><p class="ql-block"> 作者表面上是在詠“松”,實(shí)則托物言志,氣出于言外而浩然不可屈,婉轉(zhuǎn)地表現(xiàn)出了他那光明磊落、剛直不阿的博大胸襟。</p><p class="ql-block"> 宋代李清照《鷓鴣天·桂花》</p><p class="ql-block"> “暗淡輕黃體性柔,情疏跡遠(yuǎn)只香留。</p><p class="ql-block"> 何須淺碧深紅色,自是花中第一流。</p><p class="ql-block"> 梅定妒,菊應(yīng)羞,畫(huà)闌開(kāi)處冠中秋。</p><p class="ql-block"> 騷人可煞無(wú)情思,何事當(dāng)年不見(jiàn)收。”</p><p class="ql-block"> 作者通過(guò)贊詠桂花“不以艷麗的色彩取悅于人,雖遠(yuǎn)跡深山、沒(méi)有名望,卻暗香浮動(dòng),自是花中第一流 ”,來(lái)比喻自己,含蓄地抒發(fā)了其雖淡泊名利、超凡脫俗卻自為第一流的高雅情操。</p><p class="ql-block"> 唐代劉禹錫《陋室銘》</p><p class="ql-block"> “山不在高,有仙則名。水不在深,有龍則靈。斯是陋室,惟吾德馨。苔痕上階綠,草色入簾青。談笑有鴻儒,往來(lái)無(wú)白丁。可以調(diào)素琴,閱金經(jīng)。無(wú)絲竹之亂耳,無(wú)案牘之勞形。南陽(yáng)諸葛廬,西蜀子云亭??鬃釉疲汉温校俊?lt;/p><p class="ql-block"> 開(kāi)篇兩句話(huà)即以山水起興,點(diǎn)明了主題:“斯是陋室,唯吾德馨”。此種手法,實(shí)為絕妙,可謂匠心獨(dú)具。特別以意象“仙”和“龍”來(lái)點(diǎn)睛景象“山”與“水”, 構(gòu)思奇特,妙手天成,表達(dá)了作者崇尚圣人情懷與追求高尚品德的思想境界,其意境深遠(yuǎn),含蘊(yùn)無(wú)窮。</p><p class="ql-block"> 土耳其詩(shī)人Qyazzirah Syeikh 的一首詩(shī)歌《I Am Afraid》(我害怕),2014年在網(wǎng)上被人翻譯成為不同的中文版本之后,一度引起人們的關(guān)注與熱議。</p><p class="ql-block"> 其英文直譯為:</p><p class="ql-block"> “You say that you love rain,</p><p class="ql-block"> but you open your umbrella when it rains.</p><p class="ql-block"> You say that you love the sun,</p><p class="ql-block"> but you find a shadow spot when the sun shines.</p><p class="ql-block"> You say that you love the wind,</p><p class="ql-block"> but you close your windows when wind blows.</p><p class="ql-block"> This is why I am afraid,</p><p class="ql-block"> you say that you love me too.”</p><p class="ql-block"> 其中文直譯為:</p><p class="ql-block"> “你說(shuō)你愛(ài)雨,但當(dāng)細(xì)雨飄灑時(shí)你卻撐開(kāi)了傘;</p><p class="ql-block"> 你說(shuō)你愛(ài)太陽(yáng),但當(dāng)烈日當(dāng)空時(shí)你卻躲在了蔭處;</p><p class="ql-block"> 你說(shuō)你愛(ài)風(fēng),但當(dāng)春風(fēng)輕拂時(shí)你卻緊緊地關(guān)上了自己的窗子;</p><p class="ql-block"> 這就是為什么我害怕,你說(shuō)你也愛(ài)我?!?lt;/p><p class="ql-block"> 有人將其意譯為一首七律詩(shī):</p><p class="ql-block"> “江南三月雨微茫,羅傘輕撐細(xì)細(xì)香。</p><p class="ql-block"> 日送微醺如夢(mèng)寐,身依濃翠趁蔭涼。</p><p class="ql-block"> 忽聞風(fēng)籟傳朱閣,輕蹙蛾眉鎖碧窗。</p><p class="ql-block"> 一片相思君莫解,錦池只恐散鴛鴦?!?lt;/p><p class="ql-block"> 兩相對(duì)比,婉約與直白,其意境與韻味截然不同,可見(jiàn)一斑。</p><p class="ql-block"> 不知這世界上是否還有第二種語(yǔ)言能像漢語(yǔ)一樣,擁有如此抑揚(yáng)頓挫的聲韻之美,竟能以寥寥數(shù)語(yǔ)展現(xiàn)出如此深沉而耐人尋味的意境。</p><p class="ql-block"> 中華民族有五千年的輝煌歷史與燦爛的文化。漢字之美,美就美在它內(nèi)涵的博大精深!英語(yǔ)(或法語(yǔ))一個(gè)單詞是26個(gè)字母的排列組合,而漢語(yǔ)僅一個(gè)漢字的筆劃就可多達(dá)32種,且有四聲之分,漢字的個(gè)數(shù)則更是多達(dá)8萬(wàn)7千,其排列組合近乎無(wú)窮無(wú)盡。在各種語(yǔ)言中,中文最難學(xué)習(xí)!在聯(lián)合國(guó)的文件里,同樣內(nèi)容,用中文表述所占篇幅最少,且表達(dá)最為準(zhǔn)確,最為精彩!</p><p class="ql-block"> 漢語(yǔ)詩(shī)詞凝聚了漢字的凝煉與朦朧之美。它的凝煉,可以較少文字空間,提供最大的信息容量;它的內(nèi)涵的多樣性,它的朦朧之美,可令讀者的想象與思緒展開(kāi)翅膀,在無(wú)垠無(wú)際的廣闊天空自由地飛翔!</p><p class="ql-block"> 這就是中國(guó)詩(shī)詞的魅力!這就是中國(guó)詩(shī)詞之所以意境優(yōu)美的奧妙所在!</p><p class="ql-block"> 例如,宋代王安石《泊船瓜洲》</p><p class="ql-block"> “京口瓜洲一水間,鐘山只隔數(shù)重山。</p><p class="ql-block"> 春風(fēng)又綠江南岸,明月何時(shí)照我還?”</p><p class="ql-block"> 一個(gè)“綠”字,乃傳神之筆,為整首詩(shī)的詩(shī)眼,為整首詩(shī)的精華所在!它將形容詞作動(dòng)詞使用,將詩(shī)人對(duì)故鄉(xiāng)的幾多懷念之情與重返政治舞臺(tái)、推行新政的強(qiáng)烈愿望,高度濃縮與凝煉于“春風(fēng)又綠江南岸"的優(yōu)美意境之中,使一首僅四句二十八字的七言絕句蘊(yùn)藏了無(wú)限深遠(yuǎn)的涵意。</p><p class="ql-block"> 又例,一代偉人毛澤東《七律·長(zhǎng)征》</p><p class="ql-block"> “紅軍不怕遠(yuǎn)征難,萬(wàn)水千山只等閑。</p><p class="ql-block"> 五嶺逶迤騰細(xì)浪,烏蒙磅礴走泥丸。</p><p class="ql-block"> 金沙水拍云崖暖,大渡橋橫鐵索寒。</p><p class="ql-block"> 更喜岷山千里雪,三軍過(guò)后盡開(kāi)顏?!?lt;/p><p class="ql-block"> 紅軍長(zhǎng)征出發(fā)時(shí),各路軍總數(shù)近三十萬(wàn)人,在敵人的圍追堵截下,爬雪山過(guò)草地歷經(jīng)千難萬(wàn)險(xiǎn),到達(dá)陜北不到三萬(wàn)人,但這一切在歷史巨人的眼里,不過(guò)是俯瞰江山如“細(xì)浪”、“泥丸”。那種氣勢(shì)、那種革命的樂(lè)觀主義,前無(wú)古人,后無(wú)來(lái)者。正是由于在歷史上有石達(dá)開(kāi)曾于此地遭遇清軍圍追堵截、致使全軍覆沒(méi)的先例,所以,在詩(shī)中一個(gè)“寒”字,錘煉、運(yùn)用得妙不可言!它所展示出的意境,既可以理解為,“風(fēng)瀟瀟兮易水‘寒',壯士一去兮不回還”!又可以理解為,紅軍的英勇善戰(zhàn),使橫在面前的鐵索如敵軍一樣膽顫心“寒"!其中深刻的蘊(yùn)涵,耐人尋味。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">十、學(xué)海泛舟</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 《七律?自勉》(中華新韻)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 幸入文壇亦淡然,慚參閬苑卻幽蘭。</p><p class="ql-block"> 連連語(yǔ)妙須千卷,縷縷梅香必苦寒。</p><p class="ql-block"> 半世功名塵與土,一生坎坷曲而艱。</p><p class="ql-block"> 老驪伏櫪思寧?kù)o,還賞芳菲艷滿(mǎn)園。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 《七律?天使贊》(平水韻)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 忽聞巷空疫流行,長(zhǎng)使英雄淚縱橫。</p><p class="ql-block"> 欲拯垂危甘逆往,肯拼性命濟(jì)蒼生。</p><p class="ql-block"> 鞠躬盡瘁良醫(yī)品,舍己扶傷骨肉情。</p><p class="ql-block"> 縱未沙場(chǎng)鮮血灑,卻將穹宇脊梁擎!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 《愿 你 平 安》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 近在咫尺,卻不知你的姓名。</p><p class="ql-block"> 你的提醒,劃破寂靜!</p><p class="ql-block"> 你以寶貴生命,為酣睡的人們拉響了預(yù)警,</p><p class="ql-block"> 減少了,醫(yī)護(hù)感染、折將損兵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 遠(yuǎn)在天涯,卻倍感你的親近。</p><p class="ql-block"> 你的吶喊,石破天驚!</p><p class="ql-block"> 你以真知灼見(jiàn),告知這場(chǎng)戰(zhàn)爭(zhēng)形勢(shì)的嚴(yán)峻,</p><p class="ql-block"> 阻止了,瘟疫猖獗、肆虐橫行。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 隔著口罩,看不到你的淚痕。</p><p class="ql-block"> 你的苦痛,裂肺撕心!</p><p class="ql-block"> 你以小家犧牲,托付染病嬰兒銀發(fā)的雙親,</p><p class="ql-block"> 換取了,萬(wàn)家幸福、百姓安寧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 透過(guò)眼睛,看到了你的心靈,</p><p class="ql-block"> 你的壯舉,大義舍親!</p><p class="ql-block"> 你以?shī)^不顧身,冒險(xiǎn)踏上救死扶傷的征程,</p><p class="ql-block"> 贏得了,空姐哽噎、含淚送行。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 隔著口罩,看不見(jiàn)你的柔情,</p><p class="ql-block"> 你的撫摸,牽動(dòng)神經(jīng)!</p><p class="ql-block"> 你以纖纖玉手,擁抱面臨死神召喚的生靈,</p><p class="ql-block"> 拯救了,垂危病人、蕓蕓眾生。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 透過(guò)背影,倍感到你的艱辛。</p><p class="ql-block"> 你的身心,精疲力盡!</p><p class="ql-block"> 你以不舍晝夜,尿巾裹身合衣而臥令人疼,</p><p class="ql-block"> 書(shū)寫(xiě)了,無(wú)疆大愛(ài),永照汗青。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 愿你們一路平安,我的親人!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 《別 離》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 痛別離,別離針密密,</p><p class="ql-block"> 慈母手中線(xiàn),</p><p class="ql-block"> 游子身上衣。</p><p class="ql-block"> 那叮嚀,那盼祈,</p><p class="ql-block"> 刻骨銘心,</p><p class="ql-block"> 飄散滾滾紅塵里。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 傷別離,別離情依依,</p><p class="ql-block"> 愛(ài)妻暫相聚,</p><p class="ql-block"> 又別千萬(wàn)里。</p><p class="ql-block"> 那回眸,那親昵,</p><p class="ql-block"> 柔情似水,</p><p class="ql-block"> 流失一路芳華地。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 憂(yōu)別離,別離淚滴滴,</p><p class="ql-block"> 嬌兒渡重洋,</p><p class="ql-block"> 龍門(mén)躍錦鯉。</p><p class="ql-block"> 那抽泣,那淚滴,</p><p class="ql-block"> 感天動(dòng)地,</p><p class="ql-block"> 潤(rùn)入春風(fēng)化細(xì)雨。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 嘆別離,別離悲凄凄,</p><p class="ql-block"> 頑孫更繞膝,</p><p class="ql-block"> 不舍凝噎語(yǔ)。</p><p class="ql-block"> 那眷戀,那賴(lài)依,</p><p class="ql-block"> 心痛不已,</p><p class="ql-block"> 化作曙光冉冉起。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 俱別離,俱別離,</p><p class="ql-block"> 唯??粘苍~相依 !</p>