<p class="ql-block"><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“不以躬耕為恥,不以無財(cái)為病,自非大賢篤志,與道污隆,孰能如此乎!”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“余愛嗜其文,不能釋手,尚想其德,恨不同時。”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> ——南梁昭明太子·蕭統(tǒng)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 晉宋更替之際,虛浮艷麗之詞風(fēng)靡于世,玄而無實(shí)之言充斥當(dāng)朝。于此之時,陶淵明(365-427)以其樸質(zhì)無華的詩篇別樹一幟,雖然沉寂于南朝,卻深刻的熏陶著唐宋,唐有李杜、王孟,宋有東坡、放翁。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(128, 128, 128); font-size: 20px;"> </span><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 20px;"> </span><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 18px;">“我詩慕淵明,恨不造其微”</span><span style="font-size: 20px;">,感同昭明。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 《陶淵明集》正式編訂始于梁昭明太子蕭統(tǒng),定為八卷本,北齊“好事者”陽休之在此之后私自加入了與陶文毫不相關(guān)的《四八目》、《五孝傳》湊成十卷本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 北宋年間,宋庠重新刊定《陶淵明集》十卷本,最終形成了當(dāng)前的最早版本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 宋人再次編整,仍不免在陶集中竄入他人文章,如《歸田園居》六首里最后一首是梁江淹所作,《四時》則是晉顧愷之的詩。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> </span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“《陶淵明集》世既多本,校之不勝其異,有一字而數(shù)十字不同者,不可概舉”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> —宋·蔡寬夫</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 陶集版本之多,差異之大,宋代已然存在。同出于宋庠本,南宋紹興本(</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">蘇寫本</span><span style="font-size: 20px;">)、曾集本、曾竑本之間差異顯著。曾竑本篇幅與紹興本一致,但缺少各卷目錄,相比之下,曾集本在內(nèi)容、卷數(shù)上改動更大。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 長慶齋龔雷刻本,目錄前有蕭統(tǒng)序,卷一到四為詩(</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">卷三目錄后有思悅甲子辯</span><span style="font-size: 20px;">),卷五為賦,卷六為記傳贊述,卷七為五孝傳,卷八為疏祭文,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 卷九、十為四八目(</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">此處二卷,曾集本舍去</span><span style="font-size: 20px;">)避宋諱“敬”、“殷”、“構(gòu)”。與紹興本、曾竑本近似,應(yīng)是以此為底本,參校仿刻而成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> </span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 長慶齋此本牌記“汲古閣藏板”,實(shí)際上并非毛晉刊刻,應(yīng)為汲古閣買下了龔氏刻版,打上自身牌記加以印制。汲古閣陶淵明刻本另有他本,此處不再詳談。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 是書一函三冊,每半葉九行,行一十七字,注文小字雙行,白口,單黑魚尾??蚋呤它c(diǎn)六厘米,寬十四點(diǎn)二厘米,竹紙,老襯紙。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 人生天地之間,若白駒過隙,忽然而已,面對著際遇無常,陶公出入自如,不為名利所累,貧而自樂,嗜酒怡情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 初為州祭酒,不為五斗米折腰,旋即歸野。聞桓玄篡晉,他</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“脂我名車,策我名驥,千里雖遙,孰敢不至。”</span><span style="font-size: 20px;">響應(yīng)劉裕,</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“投策命晨裝,暫與園田疏”</span><span style="font-size: 20px;">以勤王為己任。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 后為彭澤令,再度棄職返鄉(xiāng)。</span><span style="font-size: 18px; color: rgb(255, 138, 0);">“羈鳥戀舊林,池魚思故淵”,“久在樊籠里,復(fù)得返自然”</span><span style="font-size: 20px;">,淡泊以明志。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 躬耕自資,固然清苦,何以樂之,唯以酒菊。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 18px;">“秋菊有佳色,裛露掇其英。泛此忘憂物,遠(yuǎn)我遺世情。一觴雖獨(dú)盡,杯盡壺自傾?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 18px;">“揮茲一觴,陶然自樂”</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(255, 138, 0); font-size: 18px;">“采菊東籬下,悠然見南山”</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 18px;">《責(zé)子》題雖曰“責(zé)”,心實(shí)愛之,陶公順其自然,吾輩當(dāng)學(xué)之。</span></p> <p class="ql-block">《桃花源記》中“南陽劉子驥,高尚士也,聞之,欣然親往”,大多宋刻、明刻皆是“親”,而毛扆、黃丕烈則固執(zhí)于“規(guī)”,當(dāng)今一些學(xué)者亦是如此,豈不迂哉!</p>