<p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">導(dǎo)言:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">沒想到千古才女李清照被當(dāng)代才子徐志摩所青睞。周長風(fēng)先生撰寫的《徐志摩白話譯寫李清照詞》文章中披露了一段鮮為人知的詩壇軼事,即徐志摩用白話文翻譯了李清照的12首詞。原文較長,現(xiàn)摘錄部分文字及12首詞分享給朋友們。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">“20世紀(jì)80年代國家進入改革開放新時期,濟南人得以逐漸了解現(xiàn)代著名詩人徐志摩(1897-1931),關(guān)注他與濟南的因緣,談?wù)?924年他陪印度詩哲泰戈爾訪問濟南、1931年他乘坐濟南號飛機在濟南以西撞山殞命的往事。盡管這兩件事的真相和細(xì)節(jié),當(dāng)今濟南文壇和坊間的講述多有不確之處,但是畢竟時常被人們道及。然而徐志摩還有一件與濟南的因緣,卻少為濟南人所知,這就是徐志摩曾用白話譯寫過中國古代最偉大的女作家、宋代濟南人李清照(號易安居士)的12首詞作?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">1985年4月25日,久居美國的徐志摩之子徐積鍇,從紐約來到上海,5月8日返美前,徐積鍇將12張復(fù)印的徐志摩毛筆手書文字贈給陳從周。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;"><span class="ql-cursor">?</span>陳從周(1918-2000),我國著名建筑學(xué)家、園林學(xué)家,上海同濟大學(xué)教授。陳從周與徐志摩家有雙重戚誼。陳從周終其一生,在發(fā)掘搜集徐志摩史料、整理出版徐志摩著作、安排徐志摩遺物等方面,投入了大量精力,做出了巨大貢獻。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">“十二首全出于李清照《漱玉詞》。(陳從周《徐志摩白話詞手稿》,載《新文學(xué)史料》1985年第4期?!?lt;/span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">一、轉(zhuǎn)調(diào)滿庭芳</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 池邊青草,院里綠陰,向窗外一望,晚晴真好啊!簾也打起來,門也打開來,有客來么,正好。我一個人吃酒正覺得寂寞,又想起行人未歸,好不難過,坐下吃一杯酒吧,荼?是開過了,還有梨花可賞呢。不要談到從前賞花的勝會,打扮起來,高朋滿座,看著外面的王孫公子,車水馬龍,雖然遇到風(fēng)雨,依然覺得痛快,如今沒有這種興會了,這樣的好時節(jié)也是空的。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】轉(zhuǎn)調(diào)滿庭芳</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 芳草池塘,綠陰庭院,晚晴寒透窗紗。玉鉤金鏁,管是客來唦。寂寞尊前席上,惟愁海角天涯。能留否?酴釄落盡,猶賴有梨花。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 當(dāng)年,曾勝賞,生香熏袖,活火分茶。盡如龍驕馬,流水輕車。不怕風(fēng)狂雨驟,恰才稱,煮酒殘花。如今也,不成懷抱,得似舊時那?</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">二、蝶戀花</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 這樣的長夜,真不好過,去是想去的,怎樣去呢?告訴他快些回來罷,大好的青春,不要孤負(fù)啊。隨便吃一杯呢,有點醉意有點酸意也活得有趣,不要笑我這個年紀(jì)還要戴花,不只我老了,春也快老呢?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】蝶戀花上巳召親族</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 永夜厭厭歡意少??諌舢?dāng)時,認(rèn)取長安道。為報今年春色好,花光月影宜相照。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 隨意杯盤雖草草,酒美梅酸,恰稱人懷抱。醉莫插花花莫笑,可憐春似人將老。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">三、怨王孫</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 困處在深閨,春要快去了,行人一點的消息都沒有,寄一個信給他么?托誰寄呢?這怎么好。多情的自然是什么都放不下,寒食又到了,這靜悄,秋千也空著,只有白白月亮浸著白白的梨花。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】怨王孫</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 帝里春晚,重門深院。草綠階前,暮天雁斷。樓上遠信誰傳?恨綿綿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 多情自是多沾惹,難拚舍。又是寒食也。秋千巷陌,人靜皎月初斜,浸梨花。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">四、浣溪紗B</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 登樓一看,天氣真好,不過春已遠了,人還未歸,觸景傷懷,我真不愿意再看。樓下呢,新竹也長成了,落花片片,給燕帶到巢里,這都是傷心的,何況樹上的杜鵑叫得尤其難聽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 注:關(guān)于詞牌后的字母“B”,陳從周說:“照例還有A頁,如今沒有了,估計當(dāng)時成稿之?dāng)?shù)不止十二張?!边@是有可能的。原詞《浣溪沙》在《李清照集箋注(修訂本)》里列入存疑之作,而另有五首《浣溪沙》則認(rèn)定是李清照作品。在現(xiàn)存李清照作品中,《浣溪沙》是使用最多的詞牌。還有一種可能,后面道及。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】浣溪沙</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 樓上晴天碧四垂,樓前芳草接天涯。勸君莫上最高梯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 新筍看成堂下竹,落花都上燕巢泥。忍聽林表杜鵑啼。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">五、減字木蘭花</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 剛才向花擔(dān)賣(買)得一枝春花,新鮮得很,淚珠般的朝露,還未干呢?恐怕那個人會笑我“沒有春花長得好看”。我要戴起來,定要他說出我好看還是花好看。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 注:“(買)”為陳從周標(biāo)注。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】減字木蘭花</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 賣花擔(dān)上,買得一枝春欲放。淚染輕勻,猶帶彤霞曉露痕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 怕郎猜道,奴面不如花面好。云鬢斜簪,徒要教郎比并看。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">六、品令(不是今字)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 啊!秋雨來了,今年來得這樣早呢?對著這黃昏雨景,那不能不吃一杯酒,寫一首詩,蓮花的季節(jié)快完了,蓮房還小呢?;ú蓦m然有情,怎比得人情好呢,有一句話,我要待酒后向荷花問一問,“你比去年老了一些么,我呢?”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 注:標(biāo)題后的“(不是今字)”應(yīng)非原文,而是陳從周所注,或因手稿上“令”寫如“今”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】品令</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 急雨驚秋曉。今歲較、秋風(fēng)早。一觴一詠,更須莫負(fù),晚風(fēng)殘照??上徎ㄒ阎x,蓮房尚小。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 汀蘋岸草。怎稱得、人情好。有些言語,也待醉折,荷花向道。道與荷花,人比去年總老。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">注:這首詞唐圭璋編纂《全宋詞(簡體增訂本)》(中華書局1999年出版)、朱德才主編《增訂注釋全宋詞》(文化藝術(shù)出版社1997年出版)列入“無名氏”之作,王仲聞《李清照集校注》(人民文學(xué)出版社2020年出版)列入“誤題李清照撰之作品”,徐培均《李清照集箋注(修訂本)》未收,上據(jù)《李清照集校注》錄。清代康熙年間王奕清等編纂的《詞譜》,誤作李清照詞。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">??????</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">七、行香子</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 秋天的光景是不錯的,不過我有一點傷感??匆娋栈S又曉得是重陽快到了。風(fēng)也到了,雨也到了,涼也到了,不能不加一件衣吃一杯酒。醉醒來又是黃昏的時候,孤零得可怕,凄涼得難過,怎么長的夜,還有搗衣聲,蟲叫聲,更漏聲,震動耳鼓,打動心門,一個人對著明月怎睡得著呢?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】行香子</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 天與秋光,轉(zhuǎn)轉(zhuǎn)情傷。探金英、知近重陽。薄衣初試,綠蟻初嘗。漸一番風(fēng)、一番雨、一番涼。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 黃昏院落,恓恓惶惶。酒醒時、往事愁腸。那堪永夜,明月空床。聞?wù)杪晸v,蛩聲細(xì)、漏聲長。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size: 20px;">注:這首詞唐圭璋編纂《全宋詞(簡體增訂本)》、朱德才主編《增訂注釋全宋詞》列入“無名氏”之作,王仲聞《李清照集校注》列入“誤題李清照撰之作品”,徐培均《李清照集箋注(修訂本)》未收,上據(jù)《李清照集校注》錄。1927年李文校輯的冷雪盦排印本《漱玉集》,誤作李清照詞。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;">??????</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">八、永遇樂</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 夕陽襯著的暮云特別艷麗,那人去的還未歸,還有柳啊,梅啊,春天也不早,元宵快到,現(xiàn)在雖然晴和,到時候的風(fēng)雨恐怕免不了,酒朋詩友啊,不要勞駕罷!想起在中州時的快活日子,重陽啦,端五(午)啦,說不盡的熱鬧,如今這個年頭,打扮已經(jīng)懶了,更說不到去逛,只管聽著人家頑罷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 注:陳從周在“五”后注以“(午)”,意謂“五”乃“午”之誤。實則不誤,“端午”亦稱“端五”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】永遇樂</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 落日熔金,暮云合璧,人在何處?染柳煙濃,吹梅笛怨,春意知幾許。元宵佳節(jié),融和天氣,次第豈無風(fēng)雨。來相召,香車寶馬,謝他酒朋詩侶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 中州盛日,閨門多暇,記得偏重三五。鋪翠冠兒,撚金雪柳,簇帶爭濟楚。如今憔悴,風(fēng)鬟霜鬢,怕見夜間出去。不如向,簾兒底下,聽人笑語。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">九、漁家傲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 下雪了,春快來了,梅花也妝扮起來呢,好像半面美人兒剛才出浴的樣子。天公也很湊趣呢,你看這樣好月亮,花前月下,怎好不吃一杯,何況對著這樣好梅花。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】漁家傲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 雪里已知春信至,寒梅點綴瓊枝膩。香臉半開嬌旖旎。當(dāng)庭際,玉人浴出新妝洗。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 造化可能偏有意,故教明月玲瓏地。共賞金樽沉綠蟻。莫辭醉,此花不與群花比。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">十、慶清朝慢</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 這一盤花長得像美人一般,天真可愛,教人怎不愛惜他,何況春花都已開過,越發(fā)覺得她的時妝一新,不單風(fēng)啊月啊有些不自在,春皇為了她也不愿走呢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 所以東城的哥兒南鄉(xiāng)的姐兒,都爭著賞花去,不過賞花的酒吃過了,還有什么花要賞呢?假使能夠挽留的話,一天早賞到晚,晚賞到早,我都愿意的。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 【原詞】慶清朝</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 禁幄低張,雕欄巧護,就中獨占?xì)埓?。容華淡佇,綽約俱見天真。待得群花過后,一番風(fēng)露曉妝新。妖嬈態(tài),妒風(fēng)笑月,長殢東君。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 東城邊,南陌上,正日烘池館,競走香輪。綺筵散日,誰人可繼芳塵。更好明光宮里,幾枝先向日邊勻。金尊倒,拼了畫燭,不管黃昏。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">十一、多麗白菊</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 一個人獨住小樓,又為秋天更覺寂寞,夜也特別長,管他呢,早睡罷,怎曉夜來風(fēng)雨,無情地,打得花枝零落,愁眉喪臉。只有菊花,越有風(fēng)雨他越發(fā)起勁,你看啊,一股清香,酴釄不如呢?不過秋也快還(完)了,花也覺得漸漸憔悴,怪可憐的,我倒有點依依不舍的樣子,有什么辦法呢,縱然是十分愛惜也愛惜不來啊,各處的菊花都不過如此,東籬不是一樣嗎?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 注:陳從周在“還”后注以“(完)”,意即“還”乃“完”之誤?!斑€”是“返還”“離開”之意,且比“完”更富詩意,不誤。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">【原詞】多麗詠白菊</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 小樓寒,夜長簾幕低垂。恨蕭蕭、無情風(fēng)雨,夜來揉損瓊肌。也不似、貴妃醉臉;也不似、孫壽愁眉。韓令偷香,徐娘傅粉,莫將比擬未新奇。細(xì)看取,屈平陶令,風(fēng)韻正相宜。微風(fēng)起,清芬醞藉,不減荼?。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 漸秋闌、雪清玉瘦,向人無限依依。似愁凝、漢皋解佩;似淚灑、紈扇題詩。明月清風(fēng),濃煙暗雨,天教憔悴度芳姿??v愛惜,不知從此,留得幾多時。人情好,何須更憶,澤畔東籬!</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">十二、滿庭芳?xì)埫?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 躲起小閣來,日子雖然是長,也覺得深幽有趣。爐香已過,天也晚了,種的梅花很不錯呀,何必要到外面看去?寂寞是寂寞一點,從前何先生在揚州時不是這樣嗎?要曉得梅花不是講熱鬧的,也經(jīng)不起風(fēng)雨,現(xiàn)在這樣零落,我太難過了,由他去罷,感情是永遠不能磨滅的,再到了有月亮的時候,對他的零落影子也一樣可愛。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">【原詞】滿庭芳?xì)埫?lt;/span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 小閣藏春,閑窗鎖晝,畫堂無限深幽。篆香燒盡,日影下簾鉤。手種江梅漸好,又何必臨水登樓。無人到,寂寥恰似,何遜在揚州。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"> 從來知韻勝,難堪雨藉,不耐風(fēng)揉。更誰家橫笛,吹動濃愁。莫恨香消雪減,須信道、掃跡情留。難言處,良宵淡月,疏影尚風(fēng)流。</span></p><p class="ql-block" style="text-align: center;"><span style="font-size: 20px;">??????</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;">作者簡介:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size: 20px;"><span class="ql-cursor">?</span>周長風(fēng),原濟南報業(yè)集團黨委書記,著名文化學(xué)者。</span></p>