亚拍区欧拍区自拍区|日本强奸久久天堂色网站|午夜羞羞福利视频|你懂得福利影院|国产超级Avav无码成人|超碰免费人人成人色综合|欧美岛国一二三区|黄片欧美亚洲第一|人妻精品免费成人片在线|免费黄色片不日本

傳薪書院《詩經(jīng)》課堂筆記——2025.12.19

涂淑嬡

<p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">傳薪書院《詩經(jīng)》課堂筆記</span></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">——2025.12.19</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1">複習(xí)上次內(nèi)容。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">新課:</p><p class="ql-block ql-indent-1">《潛》是周天子用魚祭祀第四代祖公劉的樂歌。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">1,詩經(jīng).周頌.臣工之什.潛</p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">- 猗(yī)與(yú)漆(qī)沮(jū),潛(qián,通“槮”讀sēn)有(yǒu)多(duō)魚(yú)。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">- 有(yǒu)鱣(zhān)有(yǒu)鮪(wěi),鰷(tiáo)鲿(cháng)鰋(yǎn)鯉(lǐ)。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">- 以(yǐ)享(xiǎng)以(yǐ)祀(sì),以(yǐ)介(jiè)景(jǐng)福(fú)。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">猗與漆沮,潛有多魚</span>。</p><p class="ql-block ql-indent-1">猗與:贊嘆詞。漆沮:周二水名,在陝西渭河以北。《詩經(jīng)?大雅?綿》中:“民之初生,自土沮漆?!?lt;/p><p class="ql-block ql-indent-1">《史記.周本紀(jì)》:“公劉雖在戎狄之間,複脩后稷之業(yè),務(wù)耕種,行地宜,自漆、沮度渭,取材用,行者有資,居者有畜積。”潛:通槮sēn,魯、韓詩作涔cén。放在水中供魚棲止的柴堆,又名漁池。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“猗與”是贊美之詞,“漆沮”是兩條河流名,均在今陜西省渭河以北,“潛”通“槮”,指放在水中供魚棲止的柴堆。這句詩描繪了漆水和沮水的優(yōu)美環(huán)境,以及水中魚類繁多的景象。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有鱣有鮪,鰷鲿鰋鯉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">鱣:無鱗,肉黃,大者可達(dá)二、三丈長,今江東呼為黃魚。鮪:鱘魚,背如龍,每一、二丈。鰷:也叫白鰷、白絲,長僅數(shù)寸,狀如柳葉,鱗細(xì)而白。鲿:亦名黃<span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:18px;">鲿</span></p><p class="ql-block">魚,鮰魚,尾微黃,無鱗。鰋魚,鲇魚亦稱鯰魚,無鱗。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:這句詩具體列舉了漆水和沮水中所產(chǎn)的各種魚類,展現(xiàn)了魚類品種的繁多。</p><p class="ql-block ql-indent-1">1. 彰顯物產(chǎn)豐饒,歌頌神佑與君德:漆沮二水魚類繁多(鳣、鮪、鰷、鲿、鰋、鯉等),既體現(xiàn)了周代京畿之地的自然富庶,更是上天、祖先庇佑,君主有德、治理有方的象征,為祭祀提供了充足且珍貴的祭品。</p><p class="ql-block ql-indent-1">2. 強(qiáng)化祭祀的莊重性與虔誠心:列舉多種名貴、常見的魚類,一方面體現(xiàn)祭品的豐盛與考究,符合周代祭祀“以時(shí)取物、敬奉神靈”的禮制;另一方面也借物產(chǎn)之盛,表達(dá)對祖先、神靈的敬畏與感恩,祈求國泰民安、豐年永續(xù)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">3. 暗含周代的漁業(yè)禮制與民生觀念:詩中對魚的種類和產(chǎn)地的描述,也反映出周代對漁業(yè)資源的重視,以及“取物有度、用之有節(jié)”的生態(tài)觀念,同時(shí)暗示在周朝漁業(yè)是民生的重要組成部分。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">以享以祀,以介景福。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">享:祭獻(xiàn)。介:祈求。景:大。景福,大福。享/祀:均為祭祀,二者有細(xì)微差別:享側(cè)重“神靈享用祭品”,祀側(cè)重“莊重的祭禮儀式”。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:作為此詩的收尾句,也是周代祭祀樂歌的核心祝禱語。用這些魚來獻(xiàn)祭、敬奉祖先神靈,以此祈求降下宏大的福佑。</p><p class="ql-block ql-indent-1">深層含義 </p><p class="ql-block ql-indent-1">1. 完成祭祀閉環(huán),凸顯虔誠:</p><p class="ql-block ql-indent-1">前面四句鋪陳漆沮二水魚產(chǎn)豐饒(鳣、鮪、鰷、鲿、鰋、鯉),這句落腳于用魚獻(xiàn)祭的行動和結(jié)果,體現(xiàn)“取物于自然、敬奉于祖先”的虔誠,符合周代“以時(shí)取物、祭必有禮”的制度。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">2. 凸顯德配天、神賜福的感恩、報(bào)恩文化:</p><p class="ql-block ql-indent-1">物產(chǎn)豐饒是上天/祖先庇佑、君主有德、治理有方的象征;用珍貴、豐盛的魚獻(xiàn)祭,是“報(bào)德”的體現(xiàn),進(jìn)而祈求國泰民安、豐年永續(xù)、子孫綿延的“景?!?。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">3. 暗含漁業(yè)禮制與民生觀念:</p><p class="ql-block ql-indent-1">“潛”(水中魚礁/魚窩)的設(shè)置,反映周代對漁業(yè)資源的管理與“取之有度”的生態(tài)意識;魚既是祭品,也是民生之本,祭祀的同時(shí)也寄托了對百姓富足、物產(chǎn)不竭的期盼。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">4. 文化符號的延續(xù):</p><p class="ql-block ql-indent-1">“魚”諧音“余”,“年年有魚(余)”的民俗,可追溯至這類周代魚祭,寓意富足有余、吉祥永續(xù)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">總結(jié):</p><p class="ql-block ql-indent-1">本詩是在宗廟獻(xiàn)魚祭祀周朝第四代祖公劉時(shí)所唱的樂歌。詩中對魚在水里遊的情態(tài)的描繪,簡潔而又活潑動人,同時(shí)對各種魚類的名稱的列舉,也表明了人們在當(dāng)時(shí)對魚的熟悉程度,也暗示了人們當(dāng)時(shí)生活的富裕安康,從而體現(xiàn)祭祀的莊重和美好,寄託對以往生活的一往情深,表達(dá)對美好時(shí)光的嚮往和回憶。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">趙老師華調(diào)吟誦</p> <p class="ql-block ql-indent-1">關(guān)於用詩:</p><p class="ql-block ql-indent-1">雅南老師講,十年後可以用"猗與傳薪,以介景福"祝福書院。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">2.雝</p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有來雝雝(yōng),至止肅肅。相(xiàng) 維辟(bì) 公,天子穆穆(mù)。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">於(wū) 薦(jiàn) 廣 牡(mǔ),相(xiàng) 予(yú) 肆(sì) 祀(sì)。假(jiǎ/gé) 哉(zāi) 皇 考!綏(suí) 予(yú) 孝子。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">宣哲維人,文武維后。燕(yàn) 及皇 天,克昌厥後。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">4. 綏(suí) 我眉壽,介(jiè) 以繁 祉(zhǐ),既右烈考,亦右文母。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">此詩是諸侯助祭撤前的樂歌。</p><p class="ql-block ql-indent-1">筆者注:《論語》八佾第三第二章:</p><p class="ql-block ql-indent-1">三家者以《雍》徹,子曰:“‘相維辟公,天子穆穆’,奚取于三家之堂?”</p><p class="ql-block ql-indent-1">其中的三家者以《雍》徹,意思是魯國的孟孫、叔孫、季孫三家貴族,在祭祀宗廟完畢撤去祭品時(shí),竟然演奏《雍》這首周天子專用的樂詩。這就是違背周禮的行為,因?yàn)椤峨t》屬于天子之樂,卿大夫不得擅自使用。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有來雝雝(yōng),至止肅肅。相(xiàng) 維辟(bì) 公,天子穆穆(mù)。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">有:語助詞。來:指來助祭的諸侯。雝雝:和睦貌。至止:到達(dá),指參與祭祀者。肅肅:嚴(yán)肅恭敬貌。相:助。這裡指助祭的人。維:是。辟公:指諸侯。天子:指周武王。穆穆:容止端莊肅穆貌。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:來助祭的時(shí)諸侯互相問候,一片祥和。祭祀時(shí)主祭者天子就在中間,助祭諸侯們都非常誠敬莊嚴(yán),準(zhǔn)備祭祀。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">於(wū) 薦(jiàn) 廣 牡(mǔ),相(xiàng) 予(yú) 肆(sì) 祀(sì)。假(jiǎ/gé) 哉(zāi) 皇 考!綏(suí) 予(yú) 孝子。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">於:讃歎聲。薦:進(jìn)獻(xiàn)。廣:大。牡:指大公牛等雄性牲口。相:助。子:主祭的周王自稱。肆:陳列。假:嘉。假哉即美哉,證美之詞?;士?對已死去父親的美稱皇,形容詞,顯。對先代的敬稱,這里指文王。綏:安,撫。予:我。孝子:主祭者自稱,即武王。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:祭祀時(shí)用長得漂亮的強(qiáng)壯的公牛,用整隻豬牛羊祭祀,所以商朝用的鼎很大才能把祭品蒸熟。</p><p class="ql-block ql-indent-1">助祭者幫助天子把祭品祭器陳列出來。皇考:《離騷》中有:朕皇考曰伯庸,指逝去的偉大的父親。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">宣哲維人,文武維后。燕及皇天,克昌厥後。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">宣哲:宣,明;哲,智慧。維人:盡人臣之道。維,為。人,臣。文武:有文德又有武功。后:君。燕:安。指周國治民安,上天無災(zāi)異降臨???能。昌:與盛。厥:指代詞,其。后:其後,指後代子孫。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:《史記》記載,周文王是具有人臣和人君之道的人,對應(yīng)了前文稱讚偉大的皇考。文王開啟了周朝八百年的天下。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">綏我眉壽,介以繁祉(zhǐ),既右烈考,亦右文母。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">綏:通賚(lài),賜予。一說安。我:武王自稱。眉壽:長壽。介:助,佑。繁祉:多福。右:通“侑”,勸酒食之意。一說即“佑”,指受到保佑。烈考:光明的先父,指文王。烈,光明。文母:指有文德的母親。指周文王之妃太姒,武王母。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:賜予長壽,給我許許多多的福祿。讚美父親可以用皇考,烈考,皇考指偉大的父親,烈考指光明的父親。既護(hù)佑烈考,又保佑有文德的母親。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">雅南老師講解的內(nèi)容,筆者筆記記得不全,課后補(bǔ)充三太來歷(如有出入,請老師責(zé)善):</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">周朝三太”指的是周文王的祖母太姜、母親太任和妻子太姒,三人皆賢德淑惠,教子有方,輔佐三代周君奠定周朝基業(yè),被后世尊為賢妻良母的典范,也是“太太”這一稱謂的由來。</p><p class="ql-block ql-indent-1">太姜:古公亶父(周太王)的正妃,生育泰伯、仲雍、季歷三子。她品行端正,教子嚴(yán)格,使諸子品德高尚,泰伯、仲雍甚至為成全父意讓位于季歷,遠(yuǎn)走荊蠻。</p><p class="ql-block ql-indent-1">太任(也有寫成妊):季歷的正妃,周文王姬昌的母親。她生性嚴(yán)謹(jǐn),注重胎教,懷孕期間“目不視惡色,耳不聽淫聲,口不出敖言”,生下的姬昌聰慧明達(dá),成為一代賢君。</p><p class="ql-block ql-indent-1"> 太姒:周文王的正妃,周武王姬發(fā)、周公姬旦的母親。她仁愛孝順,勤儉持家,與周文王育有十子,且能教導(dǎo)諸子和睦友愛,品行端正,助力周朝興起。 </p><p class="ql-block ql-indent-1">后世將三位女性并稱“三太”,不僅是對其個(gè)人德行的推崇,更凸顯了周朝重視母教、以賢德治家的傳統(tǒng),也成為儒家宣揚(yáng)“齊家治國”理念的重要例證。</p><p class="ql-block ql-indent-1">其中太任被尊為“中國胎教第一人</p><p class="ql-block ql-indent-1">品德與行為:太妊生性端正嚴(yán)謹(jǐn)、莊重誠敬,凡事合乎仁義道德才會去做。嫁給季歷后,她仰慕婆婆太姜的美德,孝敬婆婆,主持后宮立身端正,宮廷上下肅穆祥和。</p><p class="ql-block ql-indent-1">胎教實(shí)踐 :據(jù)《列女傳》記載,太妊懷孕時(shí),“目不視惡色,耳不聽淫聲,口不出敖言”,能以胎教。她還做到了“寢不側(cè),坐不邊,立不蹕,不食邪味,割不正不食,席不正不坐”。</p><p class="ql-block ql-indent-1">對后世的影響:太妊所生的周文王姬昌聰慧圣明,太妊教之,以一識百 。太妊被尊為“中國胎教第一人”,為后世的母親們留下了寶貴的胎教方法。她的美德和胎教理念也對周王朝的興起和發(fā)展產(chǎn)生了深遠(yuǎn)影響,后世“太太”一詞的由來就與太妊以及太姜、太姒有關(guān)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">關(guān)于此詩的修辭手法:主要運(yùn)用對偶和排比。</p><p class="ql-block ql-indent-1">筆者根據(jù)其他資料拓展學(xué)習(xí):</p><p class="ql-block ql-indent-1">《詩經(jīng)·周頌·雍》以賦為綱,兼用疊詞、對偶、排比、反復(fù)、轆轤韻等,強(qiáng)化祭祀場景的莊嚴(yán)與情感的懇切。</p><p class="ql-block ql-indent-1">1. 賦(敷陳直敘):全詩直陳祭祀場景、獻(xiàn)祭過程與祝禱之辭,客觀敘事與主觀抒情結(jié)合,如“有來雍雍,至止肅肅。相維辟公,天子穆穆”,勾勒祭祀的莊重氛圍。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">2. 疊詞(摹狀/擬聲):“雍雍”(和樂)、“肅肅”(恭肅)、“穆穆”(威儀),以聲顯形,強(qiáng)化場景的儀式感與人物神態(tài)。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">3. 對偶:“宣哲維人,文武維后”“綏我眉壽,介以繁祉”,句式工整,凝練地頌贊德行與祈愿福祉。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">4. 排比:多組結(jié)構(gòu)相近短句并列,如“既右烈考,亦右文母”,增強(qiáng)語勢,突出祭祀對象的對稱性與敬意。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">5. 反復(fù):關(guān)鍵意象與句式復(fù)用,如“綏予”“綏我”的呼應(yīng),深化祈愿的懇切與情感的回環(huán)。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">6. 轆轤韻(韻律修辭):章句首尾蟬聯(lián)押韻,如“天子穆穆”與“于薦廣牡”押“穆—牡”韻,形成回環(huán)的音樂效果,契合祭祀樂歌的莊嚴(yán)感。?</p><p class="ql-block ql-indent-1">7. 呼告:“假哉皇考!綏予孝子”,直呼祖先,增強(qiáng)祝禱的情感張力與儀式互動感。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">用詩:見圖片紅色字體</p><p class="ql-block ql-indent-1">祭祀時(shí)可以仿寫祭文。這是中華民族感恩的情懷。慎終追遠(yuǎn),民德歸厚。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">3,載見</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 載(zǎi) 見( 辟(bì) 王,曰求厥(jué) 章。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 龍旂(qí) 陽陽,和(hé) 鈴央 央。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">鞗(tiáo) 革有鸧(qiāng),休 有 烈 光。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">率見 昭 考,以孝以享。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">以介眉壽,永言保之,思皇多祜(hù)。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">烈文辟(bì) 公,綏(suí) 以多福,俾(bǐ) 緝(jī) 熙(xī) 于(yú) 純嘏(gǔ)。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">此詩成王帶助祭者祭祀武王,助祭者來問成王祭祀的儀軌。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">載見辟王,曰求厥章。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">載:始。辟王:君王,指成王。曰:同“聿”,發(fā)語詞。厥:其。章:典章法度。此指車服禮儀之典章制度。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:此句寫諸侯初來朝見,請求天子賜予正式的禮儀、爵命與典章,以確立名分與禮制。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">龍旂</span>qí<span style="color:rgb(237, 35, 8);">陽陽,和鈴央央。鞗</span>tiáo<span style="color:rgb(237, 35, 8);">革有鶬</span>qiāng<span style="color:rgb(237, 35, 8);">,休有烈光。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">龍旂:繪制有兩龍?bào)蠢@固案的旗幟。陽陽:色彩鮮明貌。一說即“揚(yáng)揚(yáng)”,旗飄動飛揚(yáng)之貌。和:掛在車軾(扶手橫木)前的鈴。鈴:掛在車衡上的鈴,即鑾。一說族上曰鈴。央央:鈐聲和諧。鞗革:馬韁繩的銅飾。</p><p class="ql-block">有鶬:即<span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:18px;">鶬鶬</span><span style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:18px;">,</span>與鏘、瑲、鎗通。馬韁繩上的銅金飾物美盛貌。休:本義止,引申為美。有:同“又”。烈光:光明</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:描繪盛世的樣子。出行的浩大聲勢,整齊劃一的出場儀式。中國現(xiàn)在的儀仗隊(duì)也是全世界獨(dú)一無二的,展示的是中國人的精神狀態(tài),軍容軍姿威嚴(yán)肅穆之感。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">率見昭考,以孝以享。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">率:帶領(lǐng)。昭考:指周武王。廟制,太祖居中,左昭右穆。孝、享:都是獻(xiàn)祭的意思。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:昭考是成王祭祀武王的靈位(牌位)</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">以介眉壽,永言保之,思皇多祜(hu)。烈文辟公,綏以多福。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">介:求。永言:即“永焉”。永,長久。言,助詞。之,代詞。這裡指來祭者。思:發(fā)語詞。皇:大。祜:福。烈文:有武功文德。辟公:指諸侯公卿。綏:安,賜。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:祈求賜下綿長壽祿,愿常保這份福澤,愿上天降下眾多吉祥;有功有德的諸侯公卿,愿上天賜給你們無盡福祿。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">俾緝熙于純嘏。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">俾:使。本義益,此為引申義。輯熙:光明。于:到。純嘏:大福。純,大也,</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:愿使(福澤)光明普照,盡享盛大福祉。此句是收尾祝禱,為諸侯助祭周武王廟時(shí)的頌詞,祈愿天子與諸侯皆獲光明普照的盛大福祉,彰顯周人“以德配天”的祭祀理念。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">總結(jié):</p><p class="ql-block ql-indent-1">此詩寫的是周朝盛世精神狀態(tài)和規(guī)模氣象,用場面的盛世之美來祭祀武王。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">用詩(見圖片紅色字體)</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">4,有客</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 有客有客,亦白其馬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有萋有且(jū),敦(duī) 琢(zhuó) 其旅。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有客宿宿(sù),有客信信。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">言授之縶(zhí),以縶(zhí) 其馬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">薄(bó) 言追之,左右綏(suí) 之。?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">既有淫威,降(jiàng) ??滓?yí)。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有客有客,亦白其馬。有萋有且,敦duī琢其旅。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">有:詞頭???指宋微子。亦白其馬:亦,發(fā)語詞。殷商尚白,微子仍乘白馬,表不忘故國之意。有萋有且:即“萋萋且且”,隨從眾多盛大貌。敦琢:雕琢,敦通雕。本為治玉之詞,此引申為精心選擇之意。旅:通侶,伴侶,指微子的隨從眾臣。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:有客自遠(yuǎn)方來,有客自遠(yuǎn)方來,駕乘的是那白潔的駿馬。隨從眾人威儀盛美、絡(luò)繹相隨,精修德操的賢臣僚屬伴其左右。此句為開篇,以鋪陳之筆寫微子啟歸周朝見的盛大場面,既繪其車馬、隨從的威儀,亦暗贊微子自身的德望與僚屬的賢能,開篇即奠定莊重、恭敬的氛圍。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">有客宿宿,有客信信。言授之縶,以縶其馬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">宿宿:一宿曰宿,宿宿兩夜。信信:再宿曰信。言:發(fā)語詞。 <span style="font-size:18px; color:rgb(1, 1, 1);">縶</span>縄索。下句用作動詞。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:貴客在此留宿兩夜,貴客在此留宿多夜;于是取來絆馬的繩索,用它拴住貴客的駿馬。這兩句寫周人極力挽留貴客的舉動,拴馬非為拘禁,而是上古最誠摯的留客之禮,以實(shí)際行動表不舍之情,呼應(yīng)前文對貴客的敬重,語淺而情真。</p><p class="ql-block ql-indent-1">筆者注:我點(diǎn)像我們小時(shí)候留客:把客人隨身攜帶的東西藏起來,就會留住客人了。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">薄言追之,左右綏之。既有淫威,降??滓?。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">薄言:發(fā)語詞。追:餞行。之:指宋微子。下句同。左右:指天子之左右群臣。綏:安撫。既:終。淫:大。威:德。淫威,意謂大德,引申為厚待之義。孔:甚,很。夷:</p><p class="ql-block">大。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:為貴客餞行追送,群臣左右殷勤慰勞。既已施予大德厚待,上天必將降下洪福。此為詩的結(jié)尾四句,寫客人臨別場景。先以“追之”“綏之”見周王及群臣對貴客(微子)的鄭重送別,再以“既有淫威,降??滓摹笔帐?,將禮遇升華為天命祝福,既顯周室懷柔遠(yuǎn)人之意,也呼應(yīng)全詩敬客、留客的情感基調(diào)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">筆者注:原來淫威是大德,學(xué)習(xí)了。??后世用淫威卻是反義。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">關(guān)于用詩:</p><p class="ql-block ql-indent-1">見圖片紅色字體。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">5,武</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">於wū皇武王!無競維烈。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">允文文王,克開厥后。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">嗣sì武受之,勝殷遏è劉,耆zhǐ定爾功。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">此詩為《大武》樂舞的歌詩,歌頌武王繼承文王之業(yè)、克商止暴的功績,是周初重要的宗廟頌歌 。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">於皇武王!無競維烈。允文文王,克</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">開厥後。嗣武受之,勝殷遏劉,耆定爾功。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">於:嘆詞?;?偉大。競:強(qiáng)。無競:莫強(qiáng)。維:是。烈:功績。指克商之功。允:確實(shí)。文:文德。指施行的政教??碎_:能夠開創(chuàng)。厥:其,指周文王。嗣:後嗣。武:足跡。遏:止,滅。劉:殺。耆:厎的假借,致使。爾:其。指武王伐紂,致使奠定其功業(yè)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:嗚呼!光耀偉大的武王啊,你的功業(yè)天下無人能及!</p><p class="ql-block ql-indent-1">文王果真有盛美文德,為后代開創(chuàng)了萬世基業(yè)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">武王繼承文王的基業(yè),戰(zhàn)勝殷商、制止暴虐殺戮,最終奠定了你不朽的蓋世功勛。</p><p class="ql-block ql-indent-1">總結(jié):</p><p class="ql-block ql-indent-1">《武》是周初大型樂舞《大武》的核心歌詩,《大武》為歌頌武王克商定天下所作,是西周廟堂最重要的樂舞,據(jù)《禮記·樂記》《左傳》記載,樂舞分六成(六段),對應(yīng)武王克商、回師、定天下、封諸侯等功績,而《周頌·武》是樂舞一成(首段) 的伴歌,為樂舞核心頌辭,專頌武王繼承文王文德、勝殷止暴的核心功業(yè),是樂舞的精神主旨所在。</p><p class="ql-block ql-indent-1">?《大武》樂舞以“武舞”為形(執(zhí)干戚而舞),以《武》詩為魂,二者結(jié)合,既顯周室武功之盛,又彰“以文德定天下、止戈為武”的周人治國理念,與詩中“勝殷遏劉(制止殺戮)”的內(nèi)涵高度契合。?</p> <p class="ql-block ql-indent-1">關(guān)于用詩:</p><p class="ql-block ql-indent-1">見圖片紅色字體</p> <p class="ql-block ql-indent-1">周南召南是正風(fēng),其他13國風(fēng)都是變風(fēng)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">《毛詩序》:亡國之音哀以思。</p><p class="ql-block ql-indent-1">商朝滅亡後分為了邶風(fēng),衛(wèi)風(fēng),鄘風(fēng),衛(wèi)國兼併了邶國和鄘國。為什麼被滅亡還是要用詩經(jīng)來保留它的過往。存亡國繼絕世,所以孔夫子保留了邶風(fēng)和鄘風(fēng)。這是亡國的基調(diào)。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">邶風(fēng)十九首詩目錄</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">6,柏舟</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">泛彼柏舟,亦泛其流。耿耿不寐,如有隱憂。微我無酒,以敖以游。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">我心匪鑒,不可以茹。亦有兄弟,不可以據(jù)。薄言往愬,逢彼之怒。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">我心匪石,不可轉(zhuǎn)也。我心匪席,不可卷也。威儀棣棣,不可選也。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">憂心悄悄,慍于群小。覯閔既多,受侮不少。靜言思之,寤辟有摽。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">日居月諸,胡迭而微?心之憂矣,如匪浣衣。靜言思之,不能奮飛。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">一說被丈夫拋棄的妻子的憂傷,一說是權(quán)臣對國家滅亡深沉的憂傷。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">汎彼柏舟,亦汎其流。耿耿不寐,如有隱憂。微我無酒,以敖以遊。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">汎彼:等於疊字汎汎,飄浮貌。下句的汎則同泛,浮,動詞。柏舟:柏木制的船。亦,語助詞,無義。流:水流。耿耿:憂心焦灼貌,音義並同炯。如:如同而。古如、而字通用。隠憂:深憂。隠通殷。殷,深也。微:非,不是。敖:今作遨遊玩。以:二"以”均為語助詞。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:<span style="font-size:18px;">汎汎:</span>身世飄零、不安定之感。舟,本就有不安定之感。代表生活處境。柏,堅(jiān)貞不屈,常青之貌。代表堅(jiān)貞不渝。耿耿,耳通聖,屬水,水火交融,自然不安而不寐。殷,太深的憂慮,這個(gè)憂慮是說不清楚道不明的憂慮。正如亂世時(shí)說去為國做事是無法讓人理解的。只能駕一葉扁舟遨遊在茫茫江上。自明心跡。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">我心匪鑒,不可以茹。亦有兄弟,不可以據(jù)。薄言往愬,逢彼之怒。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">匪:非,不是。鑒:鏡子,用青銅制成。亦作監(jiān)、鑑。茹:容納。本意為食,這果是引申義。據(jù):依靠。薄言:語助詞,此處含有勉強(qiáng)的意思。塑:振苦。想是訴的或體。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:我的心不是鏡子,鏡子沒有情感只能客觀照見,不是什麼都能容納。我看到了世界上看不慣的東西我無法接納,如日本人來了,我怎麼接納?我雖然有兄弟,他們與我不是同心同志之人,也不可以依靠。想找人傾訴,他不但不理解,反而還會責(zé)備我。比如先生做讚化園,很多學(xué)友不能理解先生對動物的一往情深,先生養(yǎng)動物的深意——先生是讓我們知道在生命面前是沒有高低貴賤的,養(yǎng)動物養(yǎng)的是我們對眾生的慈悲心。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">我心匪石,不可轉(zhuǎn)也。我心匪席,不可卷也。威儀棣(di)棣(di),不可選(suan算)也。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">轉(zhuǎn):移動。卷:今作摟。威儀:儀容,指態(tài)度容貌。棣棣:嫻雅富麗貌。選:三家詩作算,選是算的假借字。言自己儀容美備,不可勝數(shù)。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:我的心不可能因?yàn)槟銈兊恼T惑改變,堅(jiān)定我對國家民族的赤誠之愛。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">憂心悄悄,慍於群小。覯閔既多,受侮不少。靜言思之,寤辟(pi)有揉(biao4)。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">悄悄:心中的愁悶貌。慍:怨。言自己被一群小所怨。<span style="color:rgb(1, 1, 1); font-size:18px;">覯:</span>三家詩作選,音義同,遇,碰到。閔:魯、齊詩作愍,閔是假借字,指中傷陷害的事。靜:說文:靜,宷也?!睂q即審,仔細(xì)。寤:睡醒。辟:通”擗”,捶胸。有摽。即摽摽,拍胸聲。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:小人當(dāng)?shù)?,讓我感到憤怒,我受到了群小的中傷陷害,因?yàn)槲姨^於正直剛烈。這是儒家人的情懷,面對這些中傷,他痛苦只能捶胸歎息。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">日居月諸,胡迭而微?心之憂矣,如匪澣(huan4)衣。靜言思之,不能奮飛。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">居、諸:語尾助詞,無實(shí)義。胡:何,為什麼。迭:更迭。微:昏暗不明。澣:同“浣”,洗滌。匪澣衣,沒沒有洗過的臟衣服。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:衣服都發(fā)霉了,我看不到國家的前途,亡國是必然的了。但是畢竟是我的祖國,不能離開它,就如屈原最後只能投汨羅江殉國。</p><p class="ql-block ql-indent-1">總結(jié):</p><p class="ql-block ql-indent-1">此詩寫的是一位賢臣對國之將亡的痛心疾首的憂傷?,F(xiàn)實(shí)找不到出路,只能在精神上去排解。這是儒家人對即將亡掉的國家的一往情深。</p> <p class="ql-block ql-indent-1">葉嘉瑩調(diào)吟誦</p> <p class="ql-block ql-indent-1">李鴻章最後簽完不平等條約後吐血而死就是這樣的耿耿不寐的情懷。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">7,綠衣</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">綠兮衣兮,綠衣黃里。心之憂矣,曷維其已?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">綠兮衣兮,綠衣黃裳。心之憂矣,曷維其亡?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">綠兮絲兮,女所治兮。我思古人,俾無訧兮。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">絺兮绤兮,凄其以風(fēng)。我思古人,實(shí)獲我心。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">綠兮衣兮,綠衣黃裏。心之憂矣,曷(he)維其已'?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">裏:衣服的襯里。曷:何,這里指什麼時(shí)候。維:語氣助詞,沒有實(shí)義。其:指憂。已:止息,停止。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:綠色上衣,黃色里子?;实鄞挂律讯煜轮?,《周禮》五色衣服:黃,青,紅,白,黑。上衣為衣,下衣為裳。</p><p class="ql-block ql-indent-1">本來外衣顏色穿到裡面了,序位亂了,本是正妻卻變成了妾,地位變了。被男子拋棄了,什麼時(shí)候才能停止我的憂愁,這是自歎。</p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">緑兮衣兮,緑衣黃裳(chang)。心之憂矣,曷維其亡(忘)?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">裳:下衣,形狀像現(xiàn)在的裙。當(dāng)日男女都穿裳。亡:用作“忘”,忘記。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:繼續(xù)寫女子的憂歎:身著綠衣啊,綠衣配著黃裳;心中的哀愁啊,何時(shí)才能消散不再想!</p> <p class="ql-block ql-indent-1">緑兮絲兮,女(ru3)所治兮。我思古(故)人,俾(bI3)無訧(you2)兮。</p><p class="ql-block ql-indent-1">女:同“汝”,你。治:治理紡織。古人:故人,古通“故”。俾:使。訧:古同“尤”,過,錯誤。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:是你把我放在這樣的狀態(tài),角色下,讓我如此不堪。本來過錯是男子,女子自我解嘲。另一個(gè)意思:我今天是“緑兮絲兮”,明天是不是你也是“<span style="font-size:18px;">緑兮絲兮”。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">絺(chi1)兮綌(xi4)兮,凄其以風(fēng)。我思古人,實(shí)獲我心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1">絺:細(xì)葛。綌:粗葛。凄其:凄:涼而有寒意。淒其等於“凄凄”。「小雅四月」:“秋日凄凄,百卉具腓。</p><p class="ql-block ql-indent-1">以:假借為似,像。獲:得。</p><p class="ql-block ql-indent-1">解讀:在寒風(fēng)中我還穿著夏天的麻布,我的處境是這樣,想到賢良淑德的女子,以她們的心作為我的心的話會是怎樣的結(jié)果?</p><p class="ql-block ql-indent-1">總結(jié):</p><p class="ql-block ql-indent-1">此詩講的是棄婦深沉的悲傷,錯不在我,而在男子,在當(dāng)時(shí)那個(gè)社會這是普遍現(xiàn)象。雄性動物自然屬性播種,雌性動物是嚴(yán)格的挑選。女子屬木,就有堅(jiān)定的特性,男性天性就是多情,漂浮不定。所以我們學(xué)習(xí)就是要維持社會的穩(wěn)定。</p><p class="ql-block ql-indent-1">邶風(fēng)講的是世風(fēng)日下,寫怨婦,對國家命運(yùn)擔(dān)憂和女子戚戚的命運(yùn)。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block ql-indent-1">小克老師唐調(diào)吟誦</p> <p class="ql-block ql-indent-1">期待1月《詩經(jīng)》雅南老師的精彩課程。</p>