<p class="ql-block"> 丙午馬年初,寧波圖書館有一“Fun馬過來”新春特展,欣欣然前往一睹為快。展區(qū)內(nèi),一組馬名,吸人眼球,駐足而觀之,不覺汗顏。有識(shí)其形而不知其音者,有識(shí)其形知其音而不明其義者,亦有形音義皆不知者。奇文共欣賞,疑義相與析。不知美友諸君,識(shí)得其中幾“馬”哉?</p> <p class="ql-block">1.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">2.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">3.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">4.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">5.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">6.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">7.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">8.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">9.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">10.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">11.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">12.這是什么馬?該讀什么音?</p> <p class="ql-block">13.這是什么馬?該讀什么音?</p> 答? ? ? ? 案 <p class="ql-block"> 1.“騏”者,色青黑,紋如棋盤格子之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“騏,馬青驪,文如博棊也。”</p><p class="ql-block"> 先秦典籍中,“騏”常作為高潔卓越之象征,后多引申指才華出眾者。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 屈原《楚辭?離騷》:“乘騏驥以馳騁兮,來吾道夫先路!”</p><p class="ql-block"> 王之道《送管養(yǎng)正長歌》:“騏驥君看伏櫪姿,發(fā)雖種種心不衰?!?lt;/p><p class="ql-block"> 2026年中央廣播電視總臺(tái)馬年春晚主題即是“騏驥馳聘勢不可擋”,吉祥物即為“騏騏”。</p> <p class="ql-block"> 2.“驪”者,深黑色之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“驪,馬深黑色。” </p><p class="ql-block"> 古代驪馬因稀有珍貴,被認(rèn)為尊貴祥瑞的象征,隱含“美麗”之意。《禮記?檀弓》有“夏后氏尚黑……戎事乘驪”之句,描繪貴族駕黑色驪馬出行之場景。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 杜甫《泥功山》:“白馬為鐵驪,小兒成老翁?!?lt;/p><p class="ql-block"> 歐陽修《送張屯田歸洛歌》:“驪駒在門仆夫駕,我亦安能久留汝?!?lt;/p><p class="ql-block"> 陸游《初夏郊行》:“日長小巷行遲處,時(shí)有驪駒逐后塵?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 3.“骍”者,赤色之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》未見收錄,《論語》邢昺疏釋義為“純赤色”。</p><p class="ql-block"> 古人常以赤色馬喻品德之純正高潔。</p><p class="ql-block"> 曹操曾親賜兒子曹植以西域大宛國之“汗血寶馬”,通體赤紅色,名即“紫骍馬”?!按笋R非凡品,文武兼?zhèn)洌瑢?shí)為難得之良駒”,乃三國時(shí)期最出名的戰(zhàn)馬之一。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 歐陽修《馴鹿》:“飲泉嚙草當(dāng)田野,慣見骍犉不易驚?!?lt;/p><p class="ql-block"> 陸游《歲暮感懷》:“空留骍騮在,猶足繼吾廛?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 4.“骃”者,毛色淺黑雜白之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“駰,馬陰白雜毛?!惫偶卸嘧鳌澳囹嬹R”解。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 王安石《次韻唐彥猷華亭十詠其八陸機(jī)宅》:“故物已唯有,嗟此骃與黃。”</p><p class="ql-block"> 李廌《題廟》:“骃騏騮駱各爭出,紅纓白馬爭先后?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 5.“騅”者,毛色蒼白相雜之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“騅,馬蒼黑雜毛?!?lt;/p><p class="ql-block"> 《史記》云項(xiàng)羽:“有美人名虞,常幸從;駿馬名騅,常騎之?!?lt;/p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 項(xiàng)羽《垓下歌》:“力拔山兮氣蓋世,時(shí)不利兮騅不逝。騅不逝兮可奈何,虞兮虞兮奈若何!”</p><p class="ql-block"> 張耒《讀項(xiàng)羽傳》:“隴西騅馬不復(fù)嘶,彭城霸業(yè)已灰塵?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 6.“駱”,身子白色而鬃毛、尾巴黑色之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“駱,馬白色黑鬣尾也。”</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 劉安《淮南子》:“天子衣白衣,乘白駱?!?lt;/p><p class="ql-block"> 白居易《不能忘情吟》:“駱力猶壯,又無虺饋?!?lt;/p><p class="ql-block"> 陸游《成都行》:“青絲金駱白雪駒,日斜馳遣迎名姝?!?lt;/p><p class="ql-block"> ( 注:經(jīng)查《說文解字》多種版本及網(wǎng)上網(wǎng)下諸多資料,皆云“駱”為“白身黑鬃”之馬,而所展圖片獨(dú)云“黑身白鬃”之馬,不知所據(jù)為何?不敢妄言正誤,聊作“疑義相與析”矣。)</p> <p class="ql-block"> 7.“駓”者,毛色黃白相雜之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“駓,黃馬白毛也?!?lt;/p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 宋祁《隴西府宴集》:“駓騜交絡(luò)繹,金羈映日明?!?lt;/p><p class="ql-block"> 李廌《題廟》:“駓骃騏驥爭騰驤,紅纓白羽射日光。”</p><p class="ql-block"> 耶律楚材《懷古一百韻寄張敏之》:“穹廬成白黑,驛騎半黃駓?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 8.“騵”者,赤毛白腹之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“騵,赤身白腹之馬。”</p><p class="ql-block"> 《詩經(jīng)?秦風(fēng)》有“四騵孔阜”之句,《禮記?檀弓》有“周人尚赤,戎事乘騵”之句,以赤色馬用于祭祀與戎事,乃周代尚赤之禮制。 </p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 王安石《次韻唐彥猷華亭十詠其八陸機(jī)宅》:“城郭騵騮各何往,棲烏爭噪亦堪驚?!?lt;/p><p class="ql-block"> 陳與義《題易元吉畫猿》:“騵騮萬匹皆塵土,不及山中一猿語?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 9.“駵”者,同“騮”,紅身綠耳黑鬃尾之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“駵,赤馬黑髦尾也?!?lt;/p><p class="ql-block"> 《前漢?地理志》有“華駵綠耳之乘”之句;《禮記?月令》有“孟夏駕赤駵,季夏駕黃駵”之句。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 李賀《春歸昌谷》:“駵駿何當(dāng)來,解我腰間鏃?!?lt;/p><p class="ql-block"> 陸游《齋中雜題》:“棧邊分駵騾,圉人給芻粟?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 10.“驈”者,黑身白胯之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“驈,驪馬白胯也。”</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 《詩經(jīng)?魯頌?駉》》:“薄言駉者,有驈有皇?!币鉃椤澳切┙训鸟R啊,有驈馬,有皇馬”,歌頌魯國畜牧之興旺,國力之強(qiáng)盛。</p><p class="ql-block"> 弘歷(乾隆)《避暑山莊百韻詩》:“觶駱骃騢騮,騅駓骍驈騏?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 11.“驒”者,青色而有白鱗狀斑紋之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“驒,驒騱,野馬也”,“一曰青驪白鱗,文如鼉魚”,注曰:“青黑色之馬,起白片如鱗然”。</p><p class="ql-block"> 以其體型較小且形態(tài)獨(dú)特,《史記?匈奴列傳》《漢書?匈奴傳上》列其為匈奴奇畜之一。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 吳雯《<海天長嘯圖>為張輔公別駕題》:“況有神駒稱邁種,七日超母驚驒奚?!?lt;/p><p class="ql-block"> 王宗炎《春雨學(xué)博屬題錢舜舉蘇武歸闕圖卷》:“橐駝驒騱齊足良,行程蒼茫紀(jì)不詳?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 12.“騢”者,毛色赤白相雜之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“騢,馬赤白雜毛”,“謂色似鰕魚也。”</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 李升華《碧云騢》:“早矜可做碧云騢,一越雙蹄萬里沙。”</p><p class="ql-block"> 馮彬《舟中秋日感懷》:“報(bào)稱愧無青玉案,遭逢空羨碧云騢?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 13.“馵”者,左后足白色之馬也。</p><p class="ql-block"> 《說文解字》曰:“馵,馬后左足白也?!?lt;/p><p class="ql-block"> 《詩經(jīng)?秦風(fēng)》有“文茵暢轂,駕我騏馵”之句。</p><p class="ql-block">【名駒名句】</p><p class="ql-block"> 謝朓《酬德賦》:“臨邦途之永陌,懷予馬于騏馵?!?lt;/p><p class="ql-block"> 蘇頌《送鄭無忌南歸》:“得志何所如,康莊躍騏馵?!?lt;/p> <p class="ql-block"> 《詩經(jīng)》,是我國最早的一部詩歌總集,其中最著名的詠馬詩篇當(dāng)屬《魯頌?駒之什?駉》。全詩四章,列舉了16種毛色不同的名馬良駒,堪稱周代的“馬匹圖鑒”。</p><p class="ql-block"> 試問美友:你能寫出這些馬名嗎?</p>