<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 七律·贊老子</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老子胸懷天地寬,</p><p class="ql-block">五千經(jīng)文照人寰。</p><p class="ql-block">不爭不奪心常靜,</p><p class="ql-block">無欲無求意自安。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">教世謙和行正道,</p><p class="ql-block">無為而治養(yǎng)天年。</p><p class="ql-block">道德真經(jīng)開先哲,</p><p class="ql-block">道家始祖為圣賢。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第一章 </p><p class="ql-block">紫氣東來</p><p class="ql-block">圣童降世</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">春秋時期,天下動蕩,諸侯爭霸,戰(zhàn)火連綿。百姓流離,禮崩樂壞,世間急需一種安定人心的大智慧。就在這樣的時代,一位影響華夏兩千五百多年的圣人,悄然降臨人間。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子,姓李名耳,字聃,世人尊稱老聃。公元前571年,他出生于楚國苦縣厲鄉(xiāng)曲仁里。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">傳說老子降生之時,天降祥瑞,紫氣縈繞,庭院之中百花齊放,百鳥齊鳴。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">與尋常孩童不同,他生而白首,面有老者之相,雙目清澈如淵,仿佛早已看透世間滄桑。正因如此,鄉(xiāng)鄰皆稱其為“老子”,意為年長而智慧的人。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子自幼沉靜寡言,不喜嬉戲,卻對天地萬物充滿好奇。他常常獨(dú)自坐在河邊,看流水奔騰不息;坐在樹下,觀葉落花開,四季輪回。別的孩童追逐打鬧,他卻靜坐沉思,追問天地從何而來,萬物因何而生,人世為何紛爭不斷。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">他的父母見此兒異于常人,便請來當(dāng)?shù)刈钣袑W(xué)問的先生教導(dǎo)他。老子過目不忘,一聞便知,短短數(shù)年,便通讀上古典籍,通曉天文地理、禮樂制度。先生常常感嘆:“此子天賦異稟,心懷天地,將來必成圣人?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">少年老子漸漸明白,世間之亂,不在于兵器,不在于諸侯,而在于人心貪婪、欲望不止。他暗暗立下志向:要探尋天地大道,為亂世尋一條安寧之路,為眾生立一種處世之法。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第二章 </p><p class="ql-block">守藏史官</p><p class="ql-block">靜觀天下</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">成年之后,老子因?qū)W識淵博、品行高潔,被周王室征召,擔(dān)任守藏室之史。這一職位,相當(dāng)于今天的國家圖書館館長、皇家檔案館負(fù)責(zé)人,掌管著周王朝數(shù)百年的典籍、文獻(xiàn)、史冊、禮樂。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">在洛陽王城的藏書樓中,老子博覽群書,日夜研讀。上至三皇五帝的治世之道,下至歷代興衰的成敗之理,他盡數(shù)融會貫通。別人讀書為求功名,老子讀書只為求真知。他不攀附權(quán)貴,不追逐名利,身居高位卻清貧自守,身居鬧市卻心如止水。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">數(shù)十年間,老子親眼目睹周王室日漸衰微,諸侯日漸驕橫。戰(zhàn)爭頻發(fā),百姓受苦,貴族奢靡,禮義崩壞。他看在眼里,痛在心里,卻從不抱怨,也不強(qiáng)行干預(yù)。他深知,強(qiáng)行改變,只會帶來更大的混亂;順應(yīng)天道,清靜無為,才是長久之道。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">在日復(fù)一日的觀察與思考中,老子的思想逐漸成熟。他總結(jié)出天地間最根本的規(guī)律,稱之為“道”。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道無形無聲,卻生育萬物;道柔弱不爭,卻主宰一切。人若循道而行,便能安寧;國若循道而治,便能長久。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">他提出“上善若水”,最高的善就像水一樣,滋潤萬物而不爭奪,停留在眾人厭惡的低處,卻最接近大道。他提出“柔弱勝剛強(qiáng)”,草木活著的時候柔軟,死了便干枯堅(jiān)硬;人活著時身體柔和,死了便僵硬。天下最柔弱的東西,能馳騁天下最堅(jiān)硬的東西。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">他還提出“無為而治”,不是什么都不做,而是不妄為、不瞎折騰、不違背規(guī)律。君主少私欲,官吏少苛政,百姓少負(fù)擔(dān),天下自然太平。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這些智慧,在那個戰(zhàn)火紛飛的年代,如同一束光,照亮了混沌的世間。老子的名聲,也漸漸傳遍天下,無數(shù)人慕名而來,希望拜他為師,聆聽教誨。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第三章 </p><p class="ql-block">孔子問禮</p><p class="ql-block">千古佳話</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">在老子聲名遠(yuǎn)揚(yáng)之時,一位年輕的學(xué)者,從魯國不遠(yuǎn)千里來到洛陽,專程向老子請教。這位年輕人,便是后來的萬世師表——孔子。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">此時孔子三十多歲,滿懷理想,一心恢復(fù)周禮,以仁義安定天下。他見到五十多歲的老子,恭敬行禮,問道:“我研究禮樂多年,卻難以推行,請問先生,何為真正的禮?何為真正的道?”</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子看著眼前這位謙遜好學(xué)的青年,微微一笑,緩緩說道:“你所推崇的禮樂,制定它的人早已化為塵土,只剩下形式。君子時運(yùn)到來,就出來做官;時運(yùn)不濟(jì),就像蓬草一樣隨遇而安?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子又告誡孔子:“君子盛德,容貌若愚。去掉你的傲氣與過多的欲望,做作的姿態(tài)與遠(yuǎn)大的志向,這些對你都沒有好處。我能告訴你的,只有這些?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">孔子聽后,心中震撼,久久不能言語?;厝ブ?,他對弟子感慨道:“鳥,我知道它能飛;魚,我知道它能游;獸,我知道它能走。至于龍,我不能知,它乘風(fēng)駕云而上天。我今日見到老子,他就像龍一樣啊!”</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這一次會面,成為中國文化史上最偉大的相遇。儒家與道家,一剛一柔,一進(jìn)一退,一入世一出世,共同構(gòu)成了華夏文明的精神脊梁。孔子崇尚仁義禮智,積極救世;老子崇尚自然無為,清靜守道。二者互補(bǔ),缺一不可,共同滋養(yǎng)了中華民族兩千多年。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第四章 </p><p class="ql-block">周室衰微</p><p class="ql-block">歸隱西行</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老子在周王室為官數(shù)十年,親眼見證王朝一步步走向崩潰。內(nèi)亂頻發(fā),諸侯割據(jù),天子形同虛設(shè),百姓苦不堪言。老子深知,周氣數(shù)已盡,大勢已去,再多的勸說也無濟(jì)于事。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">他不愿看到山河破碎,不愿卷入權(quán)力紛爭,更不愿在亂世中同流合污。于是,他辭去官職,放棄榮華,騎著一頭青牛,離開洛陽,向西而去。他要遠(yuǎn)離塵世喧囂,尋找一片清靜之地,了此一生。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">西行之路,黃沙漫漫,人煙稀少。老子身披布衣,手持書卷,一路沉默,一路觀天地,悟大道。他走過山川,跨過河流,看盡人間悲歡,心中卻愈發(fā)平靜。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這一日,老子來到函谷關(guān)。守關(guān)的關(guān)令名叫尹喜,自幼好學(xué),精通天文星象。前幾日,他夜觀天象,見東方有紫氣西來,知道必有圣人經(jīng)過此地。尹喜大喜,早早在關(guān)口等候。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">當(dāng)老子騎著青牛緩緩而來時,尹喜一眼便認(rèn)出,這便是他等候的圣人。他連忙上前,恭敬跪拜,挽留老子:“先生將要?dú)w隱,不愿留下只言片語嗎?您的智慧若就此消失,天下人將失去指引,請先生為世人著書,傳于后世?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子本不愿留名,不愿著書,他認(rèn)為大道不可言說,真正的智慧無需文字。但見尹喜心誠,又念及天下蒼生,終于點(diǎn)頭答應(yīng)。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第五章 </p><p class="ql-block">道德經(jīng)書</p><p class="ql-block">五千真言</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">尹喜將老子迎入關(guān)內(nèi),敬為上賓,每日恭敬侍奉,請老子安心著述。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子在函谷關(guān)小住數(shù)日,凝神靜氣,將一生對天地、人世、萬物的思考,盡數(shù)寫下。他提筆揮毫,字字珠璣,句句真言,沒有華麗辭藻,沒有空洞說教,只有最樸素、最深刻的道理。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">短短數(shù)日,一部震古爍今的經(jīng)典誕生了。全書分為上下兩篇,上篇講“道”,下篇講“德”,合稱《道德經(jīng)》,全文僅五千余字。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這部書,是中國歷史上第一部完整的哲學(xué)經(jīng)典。它告訴世人:</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 道法自然,萬物自有規(guī)律;</p><p class="ql-block">- 上善若水,利萬物而不爭;</p><p class="ql-block">- 無為而無不為,清靜方能長久;</p><p class="ql-block">- 知足不辱,知止不殆;</p><p class="ql-block">- 大音希聲,大象無形,大道至簡。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">《道德經(jīng)》雖短,卻包含了宇宙觀、人生觀、政治觀、處世哲學(xué)、養(yǎng)生智慧,幾乎涵蓋了人生所有的問題與答案。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">書寫成之后,老子將《道德經(jīng)》交給尹喜,隨即告別,騎著青牛,繼續(xù)向西而去,從此不知所終。有人說他在西域傳道,有人說他羽化登仙,無論結(jié)局如何,他的智慧,永遠(yuǎn)留在了人間。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">第六章 </p><p class="ql-block">道傳千古</p><p class="ql-block">萬世宗師</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老子歸隱之后,《道德經(jīng)》漸漸流傳天下。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">在亂世之中,它是心靈的良藥,讓人們放下貪婪與爭斗;</p><p class="ql-block">在治世之時,它是治國的寶典,讓君主清靜愛民,休養(yǎng)生息;</p><p class="ql-block">在人生路上,它是處世的智慧,讓人謙卑包容,柔中帶剛。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子的歷史貢獻(xiàn),跨越時空,光耀千古:</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">第一,他創(chuàng)立道家思想,成為華夏文明兩大源頭之一,與儒家并立,塑造了中國人的精神世界。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">第二,他留下《道德經(jīng)》,是全世界翻譯發(fā)行量最大的中國經(jīng)典,被西方譽(yù)為“東方智慧的金字塔”。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">第三,他的無為而治思想,多次被歷代王朝采用,帶來休養(yǎng)生息、國泰民安的盛世,如文景之治、貞觀之治。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">第四,他的養(yǎng)生智慧、處世哲學(xué),影響了中國人的性格與文化,讓中華民族懂得包容、謙和、堅(jiān)韌、長久。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">第五,他是世界文化名人,被全世界公認(rèn)為人類歷史上最偉大的哲學(xué)家之一。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">老子一生,不追求權(quán)力,不追求富貴,不追求虛名。他生于亂世,卻心如止水;身居高位,卻清貧如洗;西出函關(guān),卻留下千古智慧。他用一生告訴世人:最強(qiáng)大的不是剛強(qiáng),而是柔弱;最富有的不是金銀,而是知足;最長久的不是霸業(yè),而是大道。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">千年之后,世人依然仰望老子,誦讀《道德經(jīng)》。他的智慧,如同萬古長空的一輪明月,照亮一代又一代人的心靈。他是真正的玄道始祖,萬世宗師,是中華民族永遠(yuǎn)的驕傲。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">陸高聲讀書筆記:</p><p class="ql-block">讀《道德經(jīng)》有感</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《道德經(jīng)》作者為春秋時期的老子(李耳),全書僅81章、五千余字,是道家思想的開山之作,字字珠璣,影響深遠(yuǎn)。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">本書精華在于闡釋“道”與“德”:道是宇宙本源與自然規(guī)律,德是萬物遵循道的品性。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">核心智慧為道法自然、無為而治、上善若水、守柔不爭、知足常樂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老子倡導(dǎo)順應(yīng)規(guī)律不妄為,以柔克剛,看淡得失,內(nèi)斂謙和,為處世立身指明方向。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">其歷史貢獻(xiàn)極為厚重:它構(gòu)建了中國本土哲學(xué)體系,與儒家思想互補(bǔ),塑造了國人精神內(nèi)核。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">作為全球翻譯發(fā)行量極大的中國經(jīng)典,向世界傳遞了東方智慧。在歷史長河中,它影響著政治治理、文學(xué)藝術(shù)、養(yǎng)生修身等諸多領(lǐng)域,成為中華文明的重要標(biāo)識。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">活學(xué)活用《道德經(jīng)》,于當(dāng)下極具價值:工作中不急于求成、不蠻干,順應(yīng)規(guī)則順勢而為。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">生活里保持平和心態(tài),減少攀比與焦慮,做到知足常樂;待人處事如水般包容謙和,以柔化解矛盾,低調(diào)內(nèi)斂厚積薄發(fā)。面對困境,懂得隱忍蓄力,遵循事物發(fā)展規(guī)律。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">《道德經(jīng)》雖古老卻不過時,它教會我們順應(yīng)天道、修心養(yǎng)性、從容處世,在快節(jié)奏時代守住內(nèi)心安寧,以平和智慧應(yīng)對人生百態(tài),實(shí)現(xiàn)身心與生活的和諧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">筆者對《道德經(jīng)》情有獨(dú)鐘,還特意購買了其部份有聲讀物的數(shù)學(xué)版權(quán)。</p>