<p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">《三善堂記》</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:20px;"> 元·劉岳申</span></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"> 贛石城胡廉踵門而見</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 贛石城胡廉踵(zhǒng)門而見。</span></p><p class="ql-block"> 白話:江西石城的胡廉親自登門來見我。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 示余以翰林學(xué)士臨川吳公所為其母徐墓碣。余讀之廢卷而嘆。</span></p><p class="ql-block"> 白話:他把翰林學(xué)士臨川吳先生為他母親徐氏寫的墓碑銘文拿給我看。我讀后放下書卷,十分感嘆。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 廉求余一言,余謝不敢抗臨川,然不能卻,則取墓碣所稱胡氏一家三善語,名其堂曰三善而記之。</span></p><p class="ql-block"> 白話:胡廉請我也寫一篇文字。我推辭說,不敢與吳公比肩,但又不便拒絕,于是就取墓碑文中稱贊胡家“三善”的意思,為他的堂屋取名“三善堂”,并寫下這篇記。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 廉先九歲而孤,值其鄉(xiāng)劇盜方張,徐攜持二子一女,流離奔播者數(shù)年,幾不免者屢矣。</span></p><p class="ql-block"> 白話:胡廉九歲時父親就去世了,當(dāng)時家鄉(xiāng)盜賊猖獗、局勢混亂。徐氏帶著兩個兒子一個女兒,流離逃難好幾年,多次險些喪命。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 亂定甫歸,其不饑寒死者,又幸也。</span></p><p class="ql-block"> 白話:戰(zhàn)亂平定后才回到家鄉(xiāng),一家人沒有凍餓而死,已是萬幸。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 廉日賣卜于市中,與弟更為笠屨;徐夜績,課廉讀書。</span></p><p class="ql-block"> 白話:胡廉每天在集市上卜(bǔ)卦謀生,和弟弟一起編斗笠、做草鞋;徐氏夜里紡麻織布,同時督促胡廉讀書學(xué)習(xí)。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 及廉稍長,為童子師,以代負米,徐就養(yǎng)者數(shù)年。</span></p><p class="ql-block"> 白話:等胡廉長大一些,做了教書先生,用薪水養(yǎng)家,徐氏跟著他安享了幾年安穩(wěn)日子。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 初避寇時,廉父遇所知,告以某澤可避。既至,而徐獨疑之,即他徙。</span></p><p class="ql-block"> 白話:當(dāng)初躲避賊寇時,胡廉的父親遇到熟人,告訴他們某個湖澤邊可以藏身。到了那里,只有徐氏覺得不安全,立刻帶領(lǐng)家人轉(zhuǎn)移到別處。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 其夜,寇果至,其澤盡殲。</span></p><p class="ql-block"> 白話:當(dāng)天夜里,賊寇果然殺到,躲在那個湖澤邊的人全被殺害。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 又嘗舉族盡室以行,徐趣行甚疾,薄暮抵邑,舉族得脫;</span></p><p class="ql-block"> 白話:還有一次,全族一起逃難,徐氏催促大家快走,傍晚趕到縣城,全族得以脫險。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 他不及邑二里許者,皆殲焉。</span></p><p class="ql-block"> 白話:那些沒能進城、落在城外二里左右的族人,全都被賊寇殺死。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 亂后,不知曾大父母、大父母墓。其暮,徐攜廉披荊棘往求而得,遂改葬。</span></p><p class="ql-block"> 白話:戰(zhàn)亂之后,家人找不到曾祖父母、祖父母的墳?zāi)?。?dāng)天傍晚,徐氏帶著胡廉撥開荊棘,找到祖墳,重新安葬。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 徐事舅姑孝,處族姻和,教子有義方。</span></p><p class="ql-block"> 白話:徐氏侍奉公婆孝順,對待族人親戚和睦,教育子女很有方法、合乎道義。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 臨川吳公謂其家有三善:曰母賢,曰子孝,曰家肥。</span></p><p class="ql-block"> 白話:臨川吳公說胡家有三件美善之事:母親賢德,兒子孝順,家庭和美富足。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 嗚呼!世之為家者,或富而不仁,或貴而無禮,或父子兄弟不相保,而胡氏獨以三善聞。</span></p><p class="ql-block"> 白話:唉!世上治家的人,有的富有卻不仁,有的顯貴卻無禮,有的父子兄弟不能相互保全,而唯獨胡家以“三善”聞名。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 非其積累之深,能若是乎?</span></p><p class="ql-block"> 白話:如果不是平日德行積累深厚,怎么能做到這樣呢?</p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 余嘉其母之賢,而羨其子之孝也,故為之記,使后之人知三善之可法,而家道之可久也。</span></p><p class="ql-block"> 白話:我贊美他母親的賢德,也贊嘆他兒子的孝順,所以寫下這篇記,讓后人知道“三善”值得效法,家道才能長久。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 臨川吳公,指吳澄元代大儒 吳澄(1249—1333),號:草廬先生,籍貫:撫州臨川郡崇仁縣(今江西樂安),故稱“臨川吳公</span></p>