<p class="ql-block"> 寧德古稱(chēng)閩東,也稱(chēng)蕉城,是先秦屬閩越故地,晉置溫麻縣,唐定名寧德,建制逾千年。蕉城踞閩東要沖,擁山海形勝,承千年文脈,聚古今風(fēng)華。自八都文脈綿延,至金蛇頭潮起文創(chuàng);自南門(mén)兜煙火老城,至洋頭村古村靜美,一地一風(fēng)骨,一景一鄉(xiāng)愁。余行吟其間,感歲月之悠長(zhǎng),嘆人文之厚重,遂成小詩(shī)四首,以記故土山河,寄心中拳拳之念。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>蕉城·南門(mén)兜</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> </b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">永寧門(mén)外 煙火千年</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">那一片片古老的城磚 </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">早已隱入歲月 只有地名 </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">還守著千年的方位</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">朱溪古官道</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">從這里伸向遠(yuǎn)方</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">通向福州 羅源 通向舊時(shí)人間</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">戰(zhàn)場(chǎng)橋橫臥溪上</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">明時(shí)的風(fēng) 清時(shí)的雨</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">都落在它寬厚的石梁</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">橋頭古榕垂下長(zhǎng)須</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">輕輕打撈時(shí)光里的船聲與馬蹄</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">土堡亭的關(guān)隘早已沉寂</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">卻依舊守著一方街巷的安寧</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里曾帆檣云集 碼頭繁忙</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">圣塘街的吆喝 穿過(guò)明清</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">落在今日南環(huán)路的燈火里</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">大圣宮的香火</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">鶴承境奶娘宮許愿</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">靈杰侯王廟謨拜</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">是刻在南門(mén)兜的民俗圖騰</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">青磚黛瓦的老屋</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">前店后坊的模樣</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一代代老行當(dāng)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">把老城肌理 細(xì)細(xì)縫補(bǔ)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">肉丸在鍋中翻滾</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">芋頭面熱氣氤氳</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">燒仙草清涼了歲月</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">油餅香酥了時(shí)光</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一口熟悉的味道</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">便是寧德人最踏實(shí)的故鄉(xiāng)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">尚武的風(fēng)骨藏在街巷</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">崇文的氣息漫過(guò)門(mén)窗</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">兵戍與繁華 都已成過(guò)往</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">唯有煙火 生生不息</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">南門(mén)兜 你是永寧門(mén)外不散的炊煙</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">是蕉城最古老的心跳</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">讀懂你 便讀懂了</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">半部寧德老城的滄桑與溫柔</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>印象金蛇頭</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一個(gè)恐怖的名字</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">卻藏著最美的詩(shī)情</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">納山納海的餐廳</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">對(duì)望著在碼頭的民宿</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">望海臺(tái)面朝大海 看那</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">三月的桃花正開(kāi)得艷麗</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">風(fēng)從三都澳來(lái)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">拂過(guò)村的兩岸</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">古老渡口的石縫</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">藏著漁火清淺的故事</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">千年第一碼頭</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">海鹽茶葉通道</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">宋朝先民的圍墾</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">歸國(guó)華僑的奮斗</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">海洋商貿(mào)的歷史</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">閩東漁家的風(fēng)情</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">幻化成今夜的咖啡霓虹</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">在街角巷尾緩緩蔓延</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">你是海的孩子</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">也是詩(shī)的故鄉(xiāng)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">古老的漁耕文化</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">與今日網(wǎng)紅打卡</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">交織成生活最美的模樣</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">金蛇頭村地處寧德南郊、三都澳之濱,因地形蜿蜒入海形似蛇頭得名,自古為寧德第一碼頭與商貿(mào)要沖,是海鹽、茶葉外銷(xiāo)的核心通道。是寧德海洋商貿(mào)史的縮影,更是鄉(xiāng)村振興的鮮活典范,與網(wǎng)紅打卡地。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>溯源八都鎮(zhèn)</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">有牛飲川 霍童入海</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">水陸要沖 寧德北門(mén)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">宋朝的煙云</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">漫過(guò)童鄉(xiāng)水漈</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">大明王朝設(shè)定的八都</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">是以見(jiàn)證海防都市</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里是鐵面書(shū)生林聰故里</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">大明刑部尚書(shū)決非浪得虛名</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">大清乾隆的繡花樓</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">關(guān)不住年年的春色</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">嵐翠之橋至今彎延</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">蔣氏石坊牢固依舊</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">不遠(yuǎn)處飄來(lái)蕩去畬旅雙音</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">早已隨飛船穿透了穹蒼</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">八都不小 上七都相連</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">上有九都橫亙</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">畬漢交融 </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">不計(jì)年月</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里有渡口悠悠</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里有詩(shī)茶故事</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里有紅色傳承</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">這里有盛世美顏</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">早春三月的來(lái)到</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">趕不上畬族鄉(xiāng)親賽歌盛會(huì)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一口香甜的烏飯</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">是我流離異鄉(xiāng)的記憶</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">至今回味 至今甜蜜</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">八都鎮(zhèn)古稱(chēng)牛川,地處霍童溪入海口、三都澳之濱,是明清閩東水陸要沖,素有“寧德北大門(mén)”之稱(chēng)。宋代屬霍童鄉(xiāng)水漈里,明設(shè)第八都,始稱(chēng)八都,是蕉城畬族人口最多鄉(xiāng)鎮(zhèn)。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>那山那海 </b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>——八都洋頭村</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">歲月不喧 古村不語(yǔ)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">那山是犀牛望月 俯首</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">那海是江洋之頭 歸墟</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">徜徉于這殘?jiān)c古巷</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">撫慰著時(shí)光斑駁的斷墻</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">炊煙裊裊的屋頂</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">藏著多少風(fēng)煙的過(guò)往</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">遍地金黃油菜 搖曳春天</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">穿行于青石板路 迷宮般的巷廊</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">我只是逆旅</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">在故鄉(xiāng)與異鄉(xiāng) 之間流浪</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">霍童溪水 依舊奔流</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">繞過(guò)南屏峰的溫柔眉骨</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">四百年光陰 輕輕安放</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">在洋頭 這片靜默的沃土</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">神農(nóng)香火 穿越千年</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">古官道腳印 深淺交錯(cuò)</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">永安橋私語(yǔ) 流水知音</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">稻花香里 又是豐歲</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">那山的厚重</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">那海的遼闊</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">都凝縮在這方小小村落</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">山風(fēng)記得來(lái)路</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">溪水懂得歸途</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一磚一瓦 皆是鄉(xiāng)愁的落款</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">一山一水 盡存歲月的溫柔</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;">寧德八都鎮(zhèn)洋頭村,明萬(wàn)歷三十五年(1607年)建村,國(guó)家級(jí)傳統(tǒng)村落。因處江洋之頭得名,依山面海,布局呈“犀牛望月”,黃墻黛瓦、鵝卵石路盡顯古風(fēng)。村內(nèi)有三百余年神農(nóng)廟、百年永安橋、宋代北山寺,搭配桫欏、紅豆杉等珍稀林木,自然與人文交融。作為央視網(wǎng)《那山那?!啡【暗亍?lt;/p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>山海為經(jīng),故土作緯</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> ——點(diǎn)評(píng)林敏蘇《蕉城四首》</b></p><p class="ql-block"> 引言:寧德,古稱(chēng)閩東蕉城,閩越故地,千年建制。詩(shī)人行吟其間,以八都文脈、金蛇頭潮涌、南門(mén)兜煙火、洋頭村靜美為底,織就《蕉城四首》。這不僅是地域的紀(jì)行,更是對(duì)故土山河的深情回望。</p><p class="ql-block"> 林敏蘇的《蕉城四首》,是當(dāng)代鄉(xiāng)土詩(shī)的標(biāo)本之作。相較于以往單篇的局部凝視,這組詩(shī)實(shí)現(xiàn)了鄉(xiāng)土?xí)鴮?xiě)的關(guān)鍵躍升。詩(shī)人以蕉城為版圖,串聯(lián)四大坐標(biāo),繪出兼具歷史縱深與市井溫度的人文長(zhǎng)卷。它是對(duì)故土文化的系統(tǒng)性詩(shī)性建構(gòu),真正做到了“長(zhǎng)”在土地上。</p><p class="ql-block"> <b>一、空間敘事:四重坐標(biāo),繪就人文版圖</b></p><p class="ql-block"> 組詩(shī)結(jié)構(gòu)嚴(yán)謹(jǐn),四重坐標(biāo)互為經(jīng)緯,完整呈現(xiàn)一幅“蕉城人文地圖”。</p><p class="ql-block"> 《溯源八都鎮(zhèn)》 以北望視角,堆疊出“寧德北大門(mén)”的歷史層累。從宋云煙漢到明制清樓,再到畬漢交融的風(fēng)情,詩(shī)人以一句“烏飯/是我流離異鄉(xiāng)的記憶”,將宏大歷史收束于個(gè)人味覺(jué),瞬間拉近距離。</p><p class="ql-block"> 《印象金蛇頭》 轉(zhuǎn)向南澳,描繪漁村新生。起筆以“恐怖的名字”與“最美的詩(shī)情”形成強(qiáng)烈反差。詩(shī)人捕捉了從宋元圍墾到華僑奮斗,再到今日咖啡霓虹的變遷。這種通達(dá)的歷史觀,讓古老漁耕文化在現(xiàn)代重生。</p><p class="ql-block"> 《蕉城·南門(mén)兜》 回歸老城核心,是組詩(shī)最具生活質(zhì)感的篇章。古榕“打撈”船聲馬蹄,老行當(dāng)“縫補(bǔ)”老城肌理,肉丸仙草氤氳著煙火。結(jié)尾“唯有煙火 生生不息”,道盡尋常生活的永恒本質(zhì)。</p><p class="ql-block"> 《那山那?!?作為終章,定格洋頭古村?!跋M隆钡纳脚c“江洋之頭”的海,賦予自然靈性。詩(shī)人以“逆旅”身份坦然棲居于“之間”,在“山風(fēng)記得來(lái)路/溪水懂得歸途”的意境中,完成組詩(shī)的精神閉環(huán)。</p><p class="ql-block"> 全詩(shī)從北到南、從外到內(nèi),構(gòu)成了完整且富有層次的空間敘事。</p><p class="ql-block"> <b>二、語(yǔ)言與意象:精準(zhǔn)煉字,構(gòu)筑詩(shī)性世界</b></p><p class="ql-block"><b> </b>組詩(shī)藝術(shù)表達(dá)成熟從容,語(yǔ)言精準(zhǔn)靈動(dòng)。動(dòng)詞運(yùn)用尤為精彩:“輕輕打撈”賦予古榕生命,“清涼歲月”“香酥時(shí)光”讓風(fēng)物擁有時(shí)間質(zhì)感,“輕輕安放”則將四百年光陰溫柔沉淀。</p><p class="ql-block"> 意象選擇極具概括性。山海不僅是地理特征,更是精神骨架;時(shí)間附著于石梁古巷,變得可觸可感;味覺(jué)則作為密碼,在《八都》與《南門(mén)兜》間隔空呼應(yīng),連接個(gè)體與集體記憶。</p><p class="ql-block"> <b>三、情感演進(jìn):從游子到歸人,完成精神安頓</b></p><p class="ql-block"> 抒情主人公的視角經(jīng)歷了深刻演變。從《八都》中“流離異鄉(xiāng)”的悵惘回望,到《南門(mén)兜》升華為“寧德人”的篤定認(rèn)同,再到《洋頭村》以“逆旅”身份安處于“之間”。這是詩(shī)人從游子到歸人的精神圓滿(mǎn),鄉(xiāng)愁已化作創(chuàng)作的底氣。</p><p class="ql-block"> <b>四、文化價(jià)值:詩(shī)意的寧德人文志</b></p><p class="ql-block"> 《蕉城四首》是一部詩(shī)意的人文志。它覆蓋古鎮(zhèn)、漁村、老城、古村四類(lèi)空間,串聯(lián)宋明清至當(dāng)代的時(shí)間線(xiàn),精準(zhǔn)提煉了畬漢交融、僑漁共生、市井煙火、古村靜美等文化特質(zhì)。</p><p class="ql-block"> 詩(shī)人將個(gè)人情感深度融入地域公共敘事,使每首詩(shī)都有“我”的溫度與“我們”的共鳴,具有超越個(gè)體的文化傳播價(jià)值。</p><p class="ql-block"><b> 五、結(jié)語(yǔ)</b></p><p class="ql-block"> 《蕉城四首》是詩(shī)人用腳走出來(lái)的詩(shī)集,更是心獻(xiàn)給故土的深情獻(xiàn)辭。若干年后,它或?qū)⒊蔀榱私饨冻巧鐣?huì)文化風(fēng)貌的不可或缺的詩(shī)意檔案,記錄了一座老城的心跳與一個(gè)時(shí)代的鄉(xiāng)愁。</p><p class="ql-block"> “山風(fēng)記得來(lái)路/溪水懂得歸途。”期待詩(shī)人繼續(xù)行走、書(shū)寫(xiě),為我們帶來(lái)更多根植鄉(xiāng)土、情寄古今的佳作。</p> <p class="ql-block">作者:林敏蘇,筆名天路客,福州長(zhǎng)樂(lè)人。美國(guó)豐收神學(xué)院神學(xué)學(xué)士。中國(guó)詩(shī)歌學(xué)會(huì)會(huì)員。中國(guó)作協(xié)福州市會(huì)員,亞洲東南《鳳凰詩(shī)刊》入駐詩(shī)人。曾任大洋洲《鳳凰詩(shī)刊》副社長(zhǎng),編審。海內(nèi)外發(fā)表詩(shī)歌超千首,屢次獲獎(jiǎng)。出版?zhèn)€人詩(shī)集《天涯歲月》。</p>