<p class="ql-block">祭典和詩 春風得意</p><p class="ql-block">觀電視劇 大唐詩人傳 有感</p><p class="ql-block">春風得意馬蹄疾,一日看盡長安花——孟郊登科后的狂喜,是唐人最意氣風發(fā)的注腳。</p><p class="ql-block">觀《大唐詩人傳》,見那些祭典與詩篇交織的時刻:太牢祭天時的王維,曲江宴飲中的李白,慈恩塔下題名的新科進士們。祭祀是莊嚴的禮,詩是飛揚的情,而春風正是貫通二者的氣息——它既吹拂宗廟的煙靄,也掀動才子的衣袂。</p><p class="ql-block">作詩一章,以應此境:</p><p class="ql-block">《春日祭詩》</p><p class="ql-block">宗煙直上祀春官,</p><p class="ql-block">筆陣橫開破曉寒。</p><p class="ql-block">得意何須金馬詔,</p><p class="ql-block">滿囊珠玉是長安。</p><p class="ql-block">釋意:</p><p class="ql-block">第一句寫祭典的肅穆——春官禮部主持祭祀,香煙直上云霄;第二句轉筆鋒,以"筆陣"對"宗煙",詩才如陣列破開晨寒;三四句點題:真正的春風得意不在朝廷詔書(金馬門待詔),而在詩成時胸中自有整個長安的氣象。</p><p class="ql-block">這正是《大唐詩人傳》最動人的啟示:那些詩人以詩為祭,以紙為壇,在格律的儀式中完成對時代的加冕。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">《祭詩行》</p><p class="ql-block">春官昨夜祀青陽,</p><p class="ql-block">太牢煙冷鼎猶香。</p><p class="ql-block">九重闕下鐘磬寂,</p><p class="ql-block">一卷風雷入錦囊。</p><p class="ql-block">昔年落魄長安道,</p><p class="ql-block">今日嘶風意氣揚。</p><p class="ql-block">不是天公重祭禮,</p><p class="ql-block">人間自此有詩狂。</p><p class="ql-block">馬蹄踏碎曲江月,</p><p class="ql-block">醉筆題高雁塔霜。</p><p class="ql-block">莫道禮成唯酹酒,</p><p class="ql-block">春風滿袖即文章。</p><p class="ql-block">箋注:</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">春官:古禮官,掌祭祀典禮,此處指禮部主持的春日大祭</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">太牢:天子祭祀之禮,牛、羊、豬三牲齊備,煙氣冷而鼎彝留香,寫祭典之肅穆</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">風雷入錦囊:化李賀騎驢覓句典,喻詩思如雷霆收震怒,于寂靜禮樂中醞釀</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">曲江、雁塔:進士及第后宴游題名處,馬蹄踏月、醉筆題霜,寫盡"春風得意"之景</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">末聯(lián):點破全篇——宗廟的祭禮終會散去,唯有詩成之際,滿袖春風便是對天地最好的獻祭。</p><p class="ql-block">詩者,以心為鼎,以墨為煙,以得意之筆,祭這盛世年華。</p><p class="ql-block">《白氏祭詩謠》</p><p class="ql-block">仿樂天體制,兼敘其"慈恩塔下"之少壯與"歌詩合為事"之襟懷 </p><p class="ql-block">太牢陳兮春酒清,</p><p class="ql-block">鐘鼓咽兮玉帛橫。</p><p class="ql-block">十七人中最少年,</p><p class="ql-block">曾向慈恩塔上名。</p><p class="ql-block">當時意氣薄霄漢,</p><p class="ql-block">白馬青衫柳拂面。</p><p class="ql-block">謂將此身酬宗廟,</p><p class="ql-block">不知民間有啼饑。</p><p class="ql-block">一朝出狩離宮去,</p><p class="ql-block">杜陵野老吞聲哭。</p><p class="ql-block">始信黍稷非馨香,</p><p class="ql-block">惟將歌哭當芻狗。</p><p class="ql-block">易水河畔筑堤人,</p><p class="ql-block">琵琶聲里濕衫痕。</p><p class="ql-block">不祭天地祭蒼生,</p><p class="ql-block">字字是血紙作殯。</p><p class="ql-block">春風又綠長安陌,</p><p class="ql-block">且看賣炭翁中雪。</p><p class="ql-block">莫道禮成鐘磬歇,</p><p class="ql-block">白傅詩篇即郊血。</p><p class="ql-block">樂天自注(擬):</p><p class="ql-block">予嘗為校書郎,掌郊廟祭祀之文,見太牢之盛,鐘磬之隆,以為至禮盡矣。及謫江州,遇琵琶女,聽《霓裳》而憶先皇,觀刈麥而憫農(nóng)人,始悟詩者,無形之祭也——祭蒼生之哀樂,祭時代之盛衰。故予晚年作《長恨》《琵琶》,不求宮商協(xié)和,惟求老嫗能解。所謂"文章合為時而著"者,實以心血為酒,以筆墨為牲,祭那春風得意時看不見的民間疾苦耳。</p><p class="ql-block">詩眼:</p><p class="ql-block">白居易的春風得意,不在"一日看盡長安花"的狂喜,而在后來以詩為祭、為民請命的沉痛與慈悲。這才是對"祭典"二字最深的詮釋——廟堂之祭終有盡時,而詩祭蒼生,千秋不滅。</p><p class="ql-block">春風亦謝知音顧,不負詩心不負卿。</p><p class="ql-block">愿《大唐詩人傳》中的那些春風、那些詩行</p>