<p class="ql-block">作者簡介</p><p class="ql-block">陳天培,廣東博羅人,現(xiàn)居深圳,高級教師,英語大專學(xué)歷。其性好沉潛,深耕書法技藝、詩詞理論與中外哲學(xué),融通藝文、涵養(yǎng)思辨,將所學(xué)所思融入教學(xué)與創(chuàng)作實(shí)踐。現(xiàn)為《中華詩詞??犯笨偩?、《中華詩經(jīng)閣》編委,兼任《兩廣詩詞論壇》版主、《北上廣詩詞論壇》常管,系深圳市詩詞學(xué)會、深圳長青詩社、惠州市惠陽詩社成員。詩詞創(chuàng)作秉持格律規(guī)范,精于煉字凝句與意象營造,追求清新自然、意境高遠(yuǎn)、豪邁奔放、古樸典雅、喻理深刻的創(chuàng)作風(fēng)格,作品兼具傳統(tǒng)底蘊(yùn)與現(xiàn)代視角、詩情畫意與哲思內(nèi)涵,創(chuàng)作風(fēng)貌鮮明。累計(jì)創(chuàng)作詩詞千余首,散見于《中國詩詞論壇》《中華詩詞論壇》及多家詩刊、網(wǎng)絡(luò)平臺。</p> <p class="ql-block">詩詞中的專有名詞(33)</p><p class="ql-block">1. 景中藏理</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">在寫景句子里不直接講道理,而是把哲理、道理暗含在景物描寫中,讓讀者自己體會。</p><p class="ql-block">特點(diǎn):景語即理語,含蓄不直白。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">王之渙《登鸛雀樓》</p><p class="ql-block">欲窮千里目,更上一層樓。</p><p class="ql-block">寫景登高,暗含站得高看得遠(yuǎn)、境界決定眼界的人生哲理。</p><p class="ql-block">2. 以景起情</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">先寫景物,由景物自然引出情感,景為情之端,情由景而生。</p><p class="ql-block">常見于起句、開篇。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">杜甫《春望》</p><p class="ql-block">國破山河在,城春草木深。</p><p class="ql-block">先寫殘破之景,隨即引出憂國傷時、思念親人的沉痛之情。</p><p class="ql-block">3. 以事襯理</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">通過敘述一件具體事情、經(jīng)歷、典故,來襯托、點(diǎn)明某種道理或主旨。</p><p class="ql-block">特點(diǎn):以敘事為手段,明理為目的。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">陸游《冬夜讀書示子聿》</p><p class="ql-block">紙上得來終覺淺,絕知此事要躬行。</p><p class="ql-block">通過讀書與實(shí)踐這件事,點(diǎn)明實(shí)踐出真知的道理。</p><p class="ql-block">4. 意境蒼涼</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">意境蕭瑟、凄清、空曠,帶有沉郁、悲涼、蒼茫之感,多寫亂世、遲暮、離別、邊塞。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">范仲淹《漁家傲?秋思》</p><p class="ql-block">千嶂里,長煙落日孤城閉。</p><p class="ql-block">大漠、群山、落日、孤城,構(gòu)成蒼涼雄渾又凄寂的邊塞意境。</p><p class="ql-block">5. 以景啟情</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">與 “以景起情” 相近,更強(qiáng)調(diào)景物觸發(fā)、開啟情感,由景入情,層層深入。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">柳永《雨霖鈴》</p><p class="ql-block">寒蟬凄切,對長亭晚,驟雨初歇。</p><p class="ql-block">秋景凄冷,直接開啟離別傷感的情緒基調(diào)。</p><p class="ql-block">6. 以象寓心</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">借助具體物象(意象) 寄托內(nèi)心的情志、品格、心境,不直說心事,以物喻心。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">王冕《墨梅》</p><p class="ql-block">不要人夸好顏色,只留清氣滿乾坤。</p><p class="ql-block">以梅花之 “清氣”,寄托自己高潔不媚俗的內(nèi)心品格。</p><p class="ql-block">7. 立意清峻</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">立意(主旨、思想)清明、高潔、剛健、不俗,格調(diào)高拔,不軟媚、不淺俗。</p><p class="ql-block">“清” 是清雅,“峻” 是剛勁挺拔。</p><p class="ql-block">例句</p><p class="ql-block">劉禹錫《陋室銘》(雖為文,立意典型)</p><p class="ql-block">斯是陋室,惟吾德馨。</p><p class="ql-block">主旨高潔脫俗,安貧樂道,立意清峻,風(fēng)骨凜然。</p><p class="ql-block">詩詞中更典型:</p><p class="ql-block">劉楨《贈從弟》</p><p class="ql-block">豈不罹凝寒?松柏有本性。</p><p class="ql-block">以松柏寫堅(jiān)貞品格,立意剛正清峻。</p> <p class="ql-block">詩詞中的專有名詞(34)</p><p class="ql-block">1. 以淡寓濃</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">用清淡、樸素、平淡的語言、景物或筆觸,寄托深沉、濃烈、厚重的情感或意蘊(yùn)。表面淡,內(nèi)里濃;看似不經(jīng)意,實(shí)則情意深。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">陶淵明《飲酒?其五》</p><p class="ql-block">采菊東籬下,悠然見南山。</p><p class="ql-block">語言極平淡自然,卻寓含超脫世俗、安貧守志、心境曠遠(yuǎn)的濃厚情懷。</p><p class="ql-block">2. 以物喻理</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">借助具體事物(草木、山水、器物等) 的特性,比喻、闡明某種人生道理、哲理或社會規(guī)律。物是載體,理是內(nèi)核。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">王之渙《登鸛雀樓》</p><p class="ql-block">欲窮千里目,更上一層樓。</p><p class="ql-block">以登高望遠(yuǎn)之 “物事”,喻眼界、格局、境界需不斷提升的道理。</p><p class="ql-block">另一例:蘇軾《題西林壁》</p><p class="ql-block">不識廬山真面目,只緣身在此山中。</p><p class="ql-block">以觀山喻當(dāng)局者迷、旁觀者清的哲理。</p><p class="ql-block">3. 由事見理</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">通過敘述一件具體事情、經(jīng)歷、行為,從中自然顯現(xiàn)出道理,不直接說教,讓事理從事件中流露。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">陸游《冬夜讀書示子聿》</p><p class="ql-block">紙上得來終覺淺,絕知此事要躬行。</p><p class="ql-block">由 “讀書 — 實(shí)踐” 這件事,見出實(shí)踐出真知的道理。</p><p class="ql-block">4. 意境沉郁</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">意境深沉、壓抑、凝重、悲愴,情感厚重低回,多含憂國、傷時、身世之悲,氣勢內(nèi)斂而不張揚(yáng)。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">杜甫《登高》</p><p class="ql-block">萬里悲秋常作客,百年多病獨(dú)登臺。</p><p class="ql-block">蒼涼蕭瑟之景與身世之悲交融,意境沉郁頓挫,為千古典范。</p><p class="ql-block">5. 意境清雅</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">意境清新、淡雅、幽靜、潔凈,無俗艷之氣,多寫山水、風(fēng)月、閑居,格調(diào)高潔疏朗。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">王維《山居秋暝》</p><p class="ql-block">明月松間照,清泉石上流。</p><p class="ql-block">月色、松林、清泉構(gòu)成明凈清幽之境,意境清雅脫俗。</p><p class="ql-block">6. 意境超然</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">意境超脫塵世、淡泊名利、物我兩忘,帶有出世、曠達(dá)、自在的氣息,遠(yuǎn)離塵俗紛擾。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">蘇軾《定風(fēng)波》</p><p class="ql-block">回首向來蕭瑟處,歸去,也無風(fēng)雨也無晴。</p><p class="ql-block">心境超脫得失榮辱,意境曠達(dá)超然。</p><p class="ql-block">7. 意蘊(yùn)沉郁</p><p class="ql-block">釋義</p><p class="ql-block">“意蘊(yùn)” 指作品內(nèi)在的情意與理趣。</p><p class="ql-block">意蘊(yùn)沉郁 = 作品內(nèi)涵深沉、情感厚重、悲慨低回,余味悠長,壓抑而不淺露。</p><p class="ql-block">舉例</p><p class="ql-block">李煜《虞美人》</p><p class="ql-block">問君能有幾多愁?恰似一江春水向東流。</p><p class="ql-block">亡國之痛、身世之悲深隱其中,意蘊(yùn)沉郁凄婉,無窮無盡。</p>