<p class="ql-block"> <b style="font-size:20px;"><i>山河自有滄桑意 一訪風(fēng)華意萬重</i></b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i> ——芮城縣西陌鎮(zhèn)文化遺址考察錄</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 龍脈福地,孕育伏羲女媧;</p><p class="ql-block"> 文明祥和,流傳萬古神話。</p><p class="ql-block"> 為認(rèn)真貫徹落實(shí)縣委135工作目標(biāo),全面促進(jìn)我縣文旅事業(yè)大發(fā)展,進(jìn)一步挖掘我縣豐富的歷史文化資源,4月29日上午,芮城縣老干部局15名銀發(fā)人才和專業(yè)技術(shù)人才,在縣老干部黨總支書記王效寬、西陌鎮(zhèn)黨委書記楊振華帶領(lǐng)下,徒步深入西陌鎮(zhèn)后山上的龍頭、禹門口等21個(gè)文物遺址點(diǎn),進(jìn)行文化遺跡、遺址調(diào)研、考察、求證活動(dòng)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 組織:縣老干部黨總支</p><p class="ql-block"> 西陌鎮(zhèn)黨委政府</p><p class="ql-block"> 統(tǒng)籌:王效寬 楊振華</p><p class="ql-block"> 策劃:張亦農(nóng) 李秀民 </p><p class="ql-block"> 鄭建斌 馬根師</p><p class="ql-block"> 美篇:萬眾一心 奇峰 愚公</p><p class="ql-block"> 時(shí)間:2026年4月29日</p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"><b> 故土龍頭 赤子情深</b></p><p class="ql-block"><b> 文/李秀民</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">生于西陌龍頭一方熱土</p><p class="ql-block">青山環(huán)抱,秀水綿長(zhǎng)</p><p class="ql-block">清風(fēng)里藏著故土獨(dú)有的芬芳</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這片靈秀山川,沉淀千年古韻</p><p class="ql-block">上古悠遠(yuǎn)的時(shí)光里</p><p class="ql-block">華胥踏祥瑞而來</p><p class="ql-block">在龍脈福地,孕育伏羲與女媧</p><p class="ql-block">肇啟華夏文明,流傳萬古神話</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">遍野青檀郁郁成行</p><p class="ql-block">枝干凝勁,風(fēng)骨鏗鏘</p><p class="ql-block">質(zhì)地堅(jiān)硬不懼風(fēng)霜</p><p class="ql-block">古時(shí)鑄刃為器,承載歲月鋒芒</p><p class="ql-block">今立山野之上,守著古村舊章</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">一方水土養(yǎng)我一腔衷腸</p><p class="ql-block">走過歲月風(fēng)雨,心從未離開故鄉(xiāng)</p><p class="ql-block">深愛這里的草木、傳說與山光</p><p class="ql-block">懷揣赤誠(chéng)熱望</p><p class="ql-block">愿躬身深耕鄉(xiāng)土,奔赴文旅遠(yuǎn)方</p><p class="ql-block">讓千年文脈生生不息</p><p class="ql-block">讓龍頭山水,煥發(fā)光彩、歲歲流芳</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"><b> 醉花陰.白馬嶺游</b></p><p class="ql-block"><b> 文/ 陳昌樂</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 白馬嶺頭花怒放,春末天晴朗。遍地藥芽萌,郁郁蔥蔥,飛鳥將歌唱。 曾言白馬天穹降,向往人間爽。嶺上草青青,水美花紅,更有知青巷。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> <b>武陵春.西陌龍頭</b></p><p class="ql-block"><b> 文/ 陳昌樂</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 抱榆崖邊生數(shù)棵,棵棵古今心。綠葉生成遮院陰,為主護(hù)金身。 對(duì)面龍頭名早有,俯首佑鄉(xiāng)村。蒼翠神龍嶺上存,佑百姓,富鄉(xiāng)鄰。</p> <p class="ql-block"> <b>中華龍</b></p><p class="ql-block"><b> 文/馬根師</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">華夏龍頭西陌清,伏羲女媧華胥生。</p><p class="ql-block">鯀禹出此甘棗山,二龍戲珠九龍口。</p><p class="ql-block">摩崖石刻出水得,大禹家門禹門口。</p><p class="ql-block">洞溝遺址龍洞久,堯王結(jié)婚仙姑洞。</p><p class="ql-block">麻峪鹽道仙祖修,鹽茶交換夏西周。</p><p class="ql-block">楊林暮雨白馬嶺,二峪練兵魏文侯。</p><p class="ql-block">馬窯文化馬窯記,石鐘洞里神仙奇。</p><p class="ql-block">國(guó)保元朝清涼寺,坡頭遺址寺里村。</p><p class="ql-block">石湖奉公村史亮,明代萬歷萬家莊。</p><p class="ql-block">東漢古鎮(zhèn)遠(yuǎn)明揚(yáng),廟會(huì)交易商賈旺。</p><p class="ql-block">二十一個(gè)古遺址,華夏根祖與此方。</p><p class="ql-block">古今交融畫卷長(zhǎng),中華龍鄉(xiāng)永流芳。</p> <p class="ql-block"> <b>西陌古廟會(huì)頌</b></p><p class="ql-block"><b> 文/馬根師</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌廟會(huì)史詩(shī)長(zhǎng),歡歌載舞瑞氣揚(yáng)。</p><p class="ql-block">戲臺(tái)煥彩笙歌起,名角登臺(tái)意氣昂。</p><p class="ql-block">街邊名吃香盈路,攤前美食映日光。</p><p class="ql-block">笑語(yǔ)歡聲滿街巷,帥男靚女賞琳瑯。</p><p class="ql-block">古韻今風(fēng)相映襯,民俗盛景揚(yáng)四方。</p><p class="ql-block">傳承文化千秋業(yè),東漢古鎮(zhèn)永流芳。</p> <p class="ql-block"><b> 西陌賦</b></p><p class="ql-block"><b> 文/高引平</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 八千年文脈綿延,九萬里河岳蒼茫。華夏根宗,肇啟鴻蒙之始;河?xùn)|圣境,獨(dú)鐘西陌之疆。仰觀星漢,承三祖之靈韻;俯察山川,載萬古之華章。地處芮城,踞中條之峻嶺;脈連大河,沐九州之祥光。尋根問祖,探文明之濫觴;懷古追遠(yuǎn),敬先賢之煌煌。</p><p class="ql-block"> 昔者天地初開,洪荒肇造;華胥誕圣,人文始發(fā)。甘棗為山,載列《山海經(jīng)》之典;薄山之首,銘上古先民之跡。華胥圣母,為民族之始祖母;君臨華國(guó),統(tǒng)母系之部族。采果烹食,織衣育幼,啟蠻荒之教化;施仁布德,凝聚族群,開華夏之萌芽。華胥峰上,云蒸霞蔚;白馬嶺前,風(fēng)拂芳華。龍頭古村,乃圣靈降生之地;九龍山口,藏先祖棲居之佳。</p><p class="ql-block"> 伏羲繼起,位列三皇之首;肇啟父系,為百王之先。觀天察地,法自然而畫八卦;近取遠(yuǎn)求,通陰陽(yáng)而定人倫。結(jié)繩為網(wǎng),教漁獵以豐食;制禮嫁娶,正婚配以序倫。創(chuàng)琴瑟而諧音律,究醫(yī)藥而濟(jì)生民。圣軀誕于龍頭古里,靈跡遍于甘棗崇岡。女媧同生,承圣母之懿德;為創(chuàng)世之女神,佑社稷之蒼黔。摶土造人,化生萬物;煉石補(bǔ)天,安定乾坤。立婚姻之制,傳血脈之薪;秉大地之慈,享萬世之欽。二龍同脈,共承華胥之澤;圣地留蹤,永鑄華夏之魂。</p><p class="ql-block"> 觀其山勢(shì),龍脈蜿蜒,天造地設(shè)。龍頭昂首,踞條山之陽(yáng),迎朝暉而氣宇軒昂;龍身逶迤,跨峰巒之闊,貫溝壑而氣勢(shì)雄渾。龍爪張舒,扎巖植根,鎮(zhèn)山川而威凜;龍鱗映日,巖紋天成,顯神跡而昭彰。白馬嶺連亙,通虞鄉(xiāng)之古道;麻峪道縱橫,連上古之鹽疆。葫蘆坡存逃生之跡,簸箕掌留避劫之痕。二龍戲珠,山形天成;清泉繞澗,靈氣氤氳。天工造物,塑神龍之形勝;地蘊(yùn)靈秀,承先祖之福蔭。</p><p class="ql-block"> 更有古跡星羅,文脈厚重;史跡昭昭,佐證滄桑。九龍口內(nèi),鯀禹治水,開洪荒之水利;摩崖石刻,鐫“舟于此出”,記千古之疏鑿。清涼古寺,踞二龍戲珠之勝境;元代敕建,承佛佑民生之善腸。新石器遺址,出土陶玉骨蚌,證先民農(nóng)耕之肇始;坡頭墓葬,藏千年文物,顯上古生民之安康。麻峪鹽道,通南北之商貿(mào);夏周以降,易鹽茶而互通。車馬轔轔,傳三省之喧囂;貨殖滔滔,興千古之商風(fēng)。</p><p class="ql-block"> 東漢馬武,屯兵筑寨,鎮(zhèn)一方之疆土;興寺建廟,啟千年之廟會(huì)。崇圣、文廟、娘娘、楊林,梵宇林立,香火綿延;涼粉、醪糟、麻花、石子,小吃流芳,滋味綿長(zhǎng)。商賈云集,通晉陜?cè)ブQ(mào)易;社火喧天,承古今之俗尚。財(cái)神傳商,鑄經(jīng)貿(mào)之盛景;古鎮(zhèn)繁華,譽(yù)河?xùn)|之一方。</p><p class="ql-block"> 且夫河?xùn)|古地,古稱中國(guó),乃華夏文明之淵藪;芮城西陌,根脈所系,為三祖發(fā)祥之圣壤。風(fēng)后故里,近鄰海隅;雷澤圣地,脈連此鄉(xiāng)。風(fēng)陵渡畔,存女媧之陵冢;條山之間,留圣祖之祠堂。山川有形,鐫文明之印記;地名有據(jù),傳千古之流芳?!吨猩健份d其源,《志書》記其詳;典籍昭昭,證根宗之無偽;遺址鑿鑿,顯圣跡之煌煌。</p><p class="ql-block"> 贊曰:</p><p class="ql-block">伏羲女媧華胥生,龍脈鐘靈西陌城。</p><p class="ql-block">甘棗山藏千古韻,九龍口匯百川靈。</p><p class="ql-block">鹽道悠悠通今古,禪林寂寂閱枯榮。</p><p class="ql-block">根承華夏八千載,文耀河?xùn)|萬古名。</p> <p class="ql-block"><b> 七律 西陌峻嶺美景頌</b></p><p class="ql-block"><b> 文/ 祁鋒</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌尋幽入翠巒,</p><p class="ql-block">文冠綻艷白馬山。</p><p class="ql-block">龍頭雄峙云天闊,</p><p class="ql-block">禹谷危懸峭壁寒。</p><p class="ql-block">摩崖留跡含古韻,</p><p class="ql-block">古槐歷歲飽霜煙。</p><p class="ql-block">清涼寺鐘蕩林壑,</p><p class="ql-block">馬武高寨浩氣傳。</p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"> <b>西陌尋根</b></p><p class="ql-block"><b> 文/任俊朝</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鯀跡猶存禹門口,</p><p class="ql-block">子承父業(yè)水長(zhǎng)流。</p><p class="ql-block">堯王洞房花燭夜,</p><p class="ql-block">華夏文明傳不休。</p><p class="ql-block">中條嶺勢(shì)蟠龍臥,</p><p class="ql-block">靜穆昂然盡此丘。</p><p class="ql-block">莫問根祖何處是,</p><p class="ql-block">蒼崖云壑鎖千秋。</p> <p class="ql-block"><b> 禹門口訪古</b></p><p class="ql-block"><b> 文/張永忠</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">中華文明史脈長(zhǎng), 神州何處是濫觴?</p><p class="ql-block">甘棗云起藏鯀跡, 禹門浪激出舟梁。</p><p class="ql-block">摩崖字蝕尋遺篆, 石窟僧孤對(duì)夕陽(yáng)。</p><p class="ql-block">更向華胥峰下望, 西陌堪稱始祖鄉(xiāng)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 白馬嶺探幽</p><p class="ql-block">仙驥凌空降翠崗, 楊林郁郁隱禪房。</p><p class="ql-block">千年暮雨迷字碑, 十里春風(fēng)送晚香。</p><p class="ql-block">曾住知青酬壯志,猶存洞舍憶滄桑。</p><p class="ql-block">臨別忽見文冠樹,花發(fā)如云引蝶狂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 馬武寨憑吊</p><p class="ql-block"> 云臺(tái)列爵在朝堂,仗劍從龍百戰(zhàn)強(qiáng)。</p><p class="ql-block"> 萬騎屯營(yíng)留故壘,一抔封土枕斜陽(yáng)。</p><p class="ql-block"> 將軍氣概雄千載,后裔英才聚一方。</p><p class="ql-block"> 今日西陌拜遺冢,心香一瓣薦蒼茫。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 清涼寺拜謁</p><p class="ql-block"> 清涼古寺西陌藏,元殿巍峨氣勢(shì)昂。</p><p class="ql-block"> 文殊菩薩慈容藹,社稷安康福壽長(zhǎng)。</p><p class="ql-block"> 千載枸杞撐寶宇,一代英才作棟梁。</p><p class="ql-block"> 史前文明坡頭冢,古碑猶記舊滄桑。</p> <p class="ql-block"> <b>禹門口遺址碑前所思</b></p><p class="ql-block"><b> 文/程文杰</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 在西陌鎮(zhèn)西北方不足10公里的山坳小村,禹門口村口,立著一塊《禹門口重點(diǎn)文物保護(hù)》的石碑。</p><p class="ql-block"> 站立碑前,油然生出悠長(zhǎng)的,與先圣治水英雄心靈互撞的,敬仰之情!</p><p class="ql-block"> 這里是大禹的故里家門。千古歲月鐫刻著動(dòng)人的傳說。當(dāng)年水患泛濫 、山川淹沒、民不聊生。大禹治水,便起始于這一隘口。</p><p class="ql-block"> 一代圣君,三過家門而不肯停泊。為民舍私,挑起救蒼生、排水患之千鈞!</p><p class="ql-block"> 崖畔魔巖,靜默而立,石刻藏著千年煙波!大禹?yè)P(yáng)舟搖舵的身影,凝刻在青石之上,俯瞰著歲歲山川。</p><p class="ql-block"> 泛濫洪流遠(yuǎn)去,風(fēng)骨從未褪色!</p><p class="ql-block"> 那道山門,那方石刻,那段傳說,使所有探尋來人,心中泛起難解的眷戀,是心底永遠(yuǎn)溫?zé)岬墓蕡@!</p> <p class="ql-block"> <b>游芮城西陌古跡有感</b></p><p class="ql-block"><b> 文/張克勤</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">甘棗山上覓遺蹤,西陌千秋古韻濃。</p><p class="ql-block">九龍口壑藏靈秀,古道鹽茶載舊容。</p><p class="ql-block">禹門留跡疏洪澤,龍頭凝翠峙青峰。</p><p class="ql-block">摩崖刻字銘千古,白馬棲嶺沐長(zhǎng)風(fēng)。</p><p class="ql-block">武寨屯兵存往事,崎嶇踏盡悟前蹤。</p><p class="ql-block">山河自有滄桑意,一訪風(fēng)華意萬重。</p> <p class="ql-block"> <b>古魏八景白馬嶺</b></p><p class="ql-block"><b> 文/楊遠(yuǎn)平</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 傳說里</p><p class="ql-block">一匹仙馬踏云而來</p><p class="ql-block">棲落這片青山</p><p class="ql-block">白馬嶺的名字</p><p class="ql-block">伴著云霧流傳千年</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上古龍道于世流傳</p><p class="ql-block">魏文侯練兵曾于此間</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此處澳祝泉潺潺淌過溝壑</p><p class="ql-block">山楊郁郁覆青山</p><p class="ql-block">晴日暖陽(yáng)漫灑</p><p class="ql-block">山嵐云霧裊裊盤旋</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">曾有一群熱血知青</p><p class="ql-block">赴荒扎根此間</p><p class="ql-block">窯洞為家風(fēng)霜為伴</p><p class="ql-block">將滾燙青春奉獻(xiàn)這片芳原</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一山風(fēng)月一程流年</p><p class="ql-block">藏盡傳說與思念</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乘文旅春風(fēng)</p><p class="ql-block">守故土鄉(xiāng)愁</p><p class="ql-block">沉寂白馬嶺向陽(yáng)而生</p><p class="ql-block">靜候人間萬千來客</p> <p class="ql-block"> <b>西陌探秘有感</b></p><p class="ql-block"><b> 文/李黎明</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">夏日驅(qū)車西陌行,主人興致道情由。</p><p class="ql-block">行道綠樹花爭(zhēng)艷,探訪圣跡喜心頭。</p><p class="ql-block">白馬嶺上知青點(diǎn),文香樹上繁花留。</p><p class="ql-block">楊林暮雨今何在,奧祝泉下憶文侯。</p><p class="ql-block">始祖華胥龍頭村,伏羲女媧抱葫蘆。</p><p class="ql-block">鯀出甘棗石刻在,禹門村前古廟傳。</p><p class="ql-block">清涼古寺隱國(guó)寶,探源歷史看坡頭。</p><p class="ql-block">鹽運(yùn)古道槐蒼蒼,伐檀又見抱榆青。</p><p class="ql-block">馬武寨邊傳佳話,孝悌致富西建強(qiáng)。</p><p class="ql-block">愛鄉(xiāng)情深根師兄,訪賢問老探真源。</p><p class="ql-block">理出遺跡二十一,切切實(shí)實(shí)眾口贊。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><b> 西陌文明萬古長(zhǎng)</b></p><p class="ql-block"><b>——隨老干部西陌古文化考察有感</b></p><p class="ql-block"><b> 文/薛萬合</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">洪荒世界一渠長(zhǎng),</p><p class="ql-block">洞房花燭陌上藏。</p><p class="ql-block">麻峪鹽路駝鈴起,</p><p class="ql-block">伐檀古道舟楫忙。</p><p class="ql-block">坡頭文物飄何處,</p><p class="ql-block">清涼圣境存枸梁。</p><p class="ql-block">華夏龍頭日日舉,</p><p class="ql-block">楊林暮雨輩輩強(qiáng)。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">龍頭暮雨青草黃,</p><p class="ql-block">鯀禹摩崖史留長(zhǎng)。</p><p class="ql-block">白馬不知何處去,</p><p class="ql-block">洞房依然敬堯王。</p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"> <b>贊西陌爺們兒</b></p><p class="ql-block"><b> 文/薛萬合</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上蒼不固,老天不倚,</p><p class="ql-block">讓矗立的條山腳下,</p><p class="ql-block">讓厚實(shí)的土窯洞里,</p><p class="ql-block">走出來了一茬茬了不起的爺們兒。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們踏雪走來。</p><p class="ql-block">衣襟里裹挾著故鄉(xiāng)的風(fēng)塵,</p><p class="ql-block">肩膀上擔(dān)帶著親人的囑吩。</p><p class="ql-block">臉頰上洋溢著自信的神韻,</p><p class="ql-block">心底里孕藏著父母的希冀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們正步走來。</p><p class="ql-block">求學(xué)的路上,您們孜孜以求。</p><p class="ql-block">打工的工地,您們精疲力窮。</p><p class="ql-block">怒潮的商海,您們浪里顛峰。</p><p class="ql-block">雜繁的官場(chǎng),您們潔身直行。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們款款走來。</p><p class="ql-block">勤奮,是您們的品格,</p><p class="ql-block">敢闖,是您們的天性。</p><p class="ql-block">睿思,是您們的神情,</p><p class="ql-block">感恩,是您們的傳承。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們坦然走來。</p><p class="ql-block">做事,就追求一味上進(jìn),</p><p class="ql-block">做工,就發(fā)誓精益求精。</p><p class="ql-block">做官,就自律為民請(qǐng)命,</p><p class="ql-block">做人,就立足堂堂正正。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們威武走來。</p><p class="ql-block">有一種精神在支撐著您們,</p><p class="ql-block">那就是父老鄉(xiāng)親與家國(guó)情愫。</p><p class="ql-block">有一種信任在鼓勵(lì)著您們,</p><p class="ql-block">那就是肝膽相照和榮辱與共。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們?yōu)t灑走來。</p><p class="ql-block">第一臺(tái)設(shè)備您們搭在城中,</p><p class="ql-block">第一條道路您們鋪設(shè)鄉(xiāng)情。</p><p class="ql-block">第一棟樓房您們立起了民心,</p><p class="ql-block">第一座獎(jiǎng)杯您們贏在了省城。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">西陌的爺們兒——</p><p class="ql-block">您們終究踏歌走來。</p><p class="ql-block">因?yàn)橛辛四鷤儯?lt;/p><p class="ql-block">才有了持續(xù)發(fā)展和諧共贏。</p><p class="ql-block">因?yàn)橛辛四鷤儯?lt;/p><p class="ql-block">才真的有了安居樂業(yè)和欣欣向榮。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">辛苦了——西陌的爺們兒。</p><p class="ql-block">新的形勢(shì)下,</p><p class="ql-block">愿您們與家人</p><p class="ql-block">健健康康、 順順平平!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">點(diǎn)贊啦——西陌的爺們兒。</p><p class="ql-block">新的征程中,</p><p class="ql-block">愿您們及事業(yè)</p><p class="ql-block">火火紅紅、興興隆??!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p>